Aýyzsýsyz qalǵan Egindikól

Byltyr mamyr aıynda bas basylym­da «Egindikólden el nege kóshedi?!» degen taqyryppen jalpaq jurttyń janaıqaıyn jazǵan edik. Oqyrmanǵa túsinikti bolýy úshin biraýyz sózben qalyp­tasyp otyrǵan jaǵdaıdy aıta ke­telik. Egindikól aýdanymen birge, Qor­ǵal­jyn jáne Atbasar aýdandarynyń ondaǵan eldi mekenin aýyzsýmen qam­ta­masyz etetin Nura sý qubyryna jarty ǵasyrdan asa ýaqyt boıy eshbir jóndeý jumystary júrgizilmegendigin aıtqan edik. Búginde sý qubyrynyń saý tamtyǵy qalmaǵan. Mamandardyń esepteýine qaraǵanda, qubyrdyń 90 paıyzǵa jýyǵy shirip ketken. Sol sebepti sý shyǵyny shashetekten. Nuranyń boıynan bastaý alyp qııandaǵy Atbasarǵa jetkenshe bar sýdyń 70-80 paıyzy shuryq-tesik qubyrdan aǵyp ketedi. Elge jetetini – aýyz jarymaıtyn qaldyǵy.

Arada birer aı ótken soń beınelep aıtqanda, aq túıeniń qarny jarylǵandaı jańalyq jeldeı esken. Komıssııa qu­rylypty. Komıssııanyń quramyna Sý resýrstary jáne ırrıgasııa mınıstriniń orynbasary, Sý resýrstary komıtetiniń tóraǵasy, Qorǵaljyn, Egindikól aýdan­dary­nyń ákimderi, oblystyq energetıka jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy basqarmasynyń basshysy, Nura toptyq sý qubyrynyń ókilderi kirgen edi. Jeliniń jańa ýchaskelerin negizgi ýchaskelerge qosý boıynsha naqty is-qımyl jospary ázirlenip, qosylý merzimi de belgilengen. Oblys ákiminiń shaqyrýymen aýdanǵa Sý resýrstary jáne ırrıgasııa mınıstri Nurjan Nurjigitov te keldi. Qubyrdyń tozyǵy jetken magıstraldyq bóligin aýystyrý tehnologııasyn ózgertý týraly jedel sheshim qabyldandy. Uzyndyǵy 337 shaqyrymdy quraıtyn qubyr Egindikól, Qorǵaljyn, Atbasar aýdandarynyń 24 eldi mekenin sýmen jabdyqtaýdyń jalǵyz kózi ekenin ekpin túsirip aıta ketýimiz kerek. Eki merdigerlik uıym osy jumysty atqaryp shyǵýy kerek edi. Áıtse de, áli kúnge deıin sý qubyrynyń boıyndaǵy eldi mekenderdi qonystanǵan qyrýar halyqtyń kenezesi keýip otyr.

– 20 jyl boıy aýdan jurtshylyǵyn aýyzsýmen qamtý máselesi sheshil­meı kele jatyr, – deıdi «Tirshilik-2023» qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy Erik Serikbaev. – Keıingi eki-úsh jyl kóleminde jaǵdaı tipti ýshyǵyp ketti. Qalyptasyp otyrǵan jaǵdaı óńir­de tehnogendik sıpattaǵy tótenshe jaǵ­daı jarııalaý kerek degen máseleni qoz­ǵaýǵa sebepshi boldy. Onyń ústine qas­qaldaqtyń qanyndaı bolyp otyrǵan sý baǵasynyń qymbattaýy adamdardyń oryndy ókpe-nazyn týdyryp jatyr. Kúz­digúni Sabyndy aýylynda sý má­selesine baılanysty jıyn ótkizildi. Sol jerde jańa jylǵa deıin aýyzsý beriledi degen ýáde aıtyldy. Halyq máseleniń mán-jaıyn jáne bul jumystyń ońaı-ospaq sharýa emes ekenin jaqsy túsinedi. Bir jylǵa qoıan terisi de shydaıdy ǵoı, biz de shydaıyq desken. О́kinishke qaraı, jańa jylǵa jetsek te, sý jetpedi. Ju­mys­ty atqaryp jatqan merdigerler qarjy tap­shylyǵyna baılanysty shap­shań qı­myldaı almady. Endi jer qatyp qaldy. Tehnıka qardan óte almaıdy.

Kúzde sý qubyrynyń boıynda birshama jumys atqarylǵan. Aýdan ákimdiginiń málimetine qaraǵanda, 2023 jyldyń 9 qazanyna deıin Egindikól aýylynyń tusynda 10 434 metr, ekinshi ýchaske Sabyndy aýylynyń mańynda 13 680 metr transheıa qazylǵan. Barlyǵyn qosqanda 24 114 metr. Komıtettiń máli­metine qaraǵanda, ótken jyldyń 10 qaza­nyna deıin transheıa boıynda jeti qudyq ornatylǵan. Jumys qarqyny bir táýlikte bir shaqyrym transheıa qazý­ǵa je­tip otyr. Qarjylyq qolbaılaý bol­ǵannan keıin oıǵa alǵan ońdy sharýa oryndalmaı qaldy.

Aýdan turǵyndary qazir tasymalda­natyn sýǵa táýeldi. Ol sý 50 shaqyrym jerdegi Astrahan aýylynan tasymaldanady. Qanshama shyǵyn. «Egindikól sý arnasy» memlekettik kásiporny basshy­synyń mindetin atqarýshy Nııazbek Meıramovtyń jaýap hatynda aýyzsý baǵasynyń qymbattaýy táptishtep túsindiriledi. Aýyzsýdy tasymaldaýǵa baılanysty kásiporynnyń shyǵyny kóbeıe túsken. Egindikól aýdanyna sý úsh kólikpen jetkizilip jatyr. О́tken jyl­dyń mamyr aıynan bastap Egindikól, Qorjynkól, Baýmanskoe, Spırıdonov­ka eldi mekenine sý tasymaldanady. Janar-jaǵarmaıdyń qymbattaýyna oraı baǵada kóterilip otyr.

Qyraýly qysta aýyzsýdyń azabyn tart­qan Egindikól aýdanynyń turǵyn­dary ókpe-nazdaryn aıtýdaı-aq aıtyp jatyr. Tek estıtin qulaq bolsyn deńiz.

Aqmola oblysy