Elektronıkanyń tilin tapqan

О́ńir ákiminiń baspasóz qyzme­ti­niń málimetine súıensek, shaǵyn sehta mıkserler men burǵylardan bastap qýaty 160 kVt-qa jáne salmaǵy 2 tonnaǵa deıin jetetin kez kelgen qýatty elektr qozǵalt­qysh­tary jóndeledi. Endi kásipker sehyn keńeıtip, tolyq sıkldi qyzmet kórsetý bazasyn ashýǵa nıetti.

Mamandyǵy elektrık Iýrıı Semıchev birshama tájirıbe jınaq­tap, sheberligin shyńdap, al­dymen úıinde shaǵyn elektr qoz­­ǵalt­qysh­taryn jóndeýmen aı­na­lys­ty. Mundaı qyzmetke degen suranystyń zor ekenin ol óz tájirıbesinen biledi. Ásirese elektr qozǵaltqyshtaryn jóndeý men qalpyna keltirý ońaı jumys emes, ol kez kelgen adamnyń qoly­nan kele bermeıdi. Sondyqtan óziniń kásibı múmkindikterin tıimdi paıdalanýdy oılaǵan sheber óz ıdeıasyn júzege asyrdy. Ony iske asyrýǵa memlekettiń qoldaýy zor septigin tıgizdi. Iýrıı Semıchev 2021-2025 jyldarǵa ar­nalǵan ulttyq kásipkerlikti damytý jobasy aıasynda 5 mln teńge kóle­minde grant aldy.

Grant qarajatynyń teń jartysy jóndeý jumystaryna arnal­ǵan materıaldardy satyp alýǵa jumsaldy, óıtkeni mundaı materıaldardy shaǵyn kólemde ala almaısyń. Mysaly, bir katýsh­ka­nyń salmaǵy 20 kg, al maǵan onyń 10-15 túri kerek boldy. Árip­testerimniń materıaldardyń sapa­syna qatysty aıtqan aqyl-keńesterine súıene otyryp, Reseı men О́zbekstanda jasalǵan ma­te­rıal­­­­dardan alyp keldim. Sondaı-aq úlken elektr qozǵaltqyshtaryn kóteretin konteıner men arqalyq kran satyp aldyq. Oǵan qosymsha óz qarajatymdy da saldym. О́tken jyldyń sońynda bıznesimdi bas­tap kettim, qazir aıtarlyqtaı tabysty jumys istep jatyrmyz. Tekeli taý-ken baıytý kesheninde jumys istegen kezimnen biletin klıentterdiń kópshiligi qazir de habarlasyp, meni taýyp alyp jatyr», deıdi jas kásipker kúlim­sirep.

Seh ázirge shaǵyn, soǵan qara­mas­tan Kóksý, Qaratal aýdandary men Taldyqorǵan qalasynan jáne sol Tekeli qalasynda orna­las­qan kásiporyndardyń kópshiligi sha­ǵyn kásiporynnyń qyzmetine júginedi.

«Biz elektr qozǵaltqysh­ta­ry­nyń barlyǵyn derlik jón­deı­miz. Mıkserlerdi de, elektr et tart­qysh­ty da, drel, shorqaıraq, sondaı-aq zaýyttarda jeldet­kish­ter men dıir­menderdiń jumys isteýine ser­pin berip turǵan úlken elektr qoz­ǵaltqyshtardy da jóndeımiz. Mármár tastaryn shyǵaratyn kásiporyndar Tekelide az emes, olar da bizge jıi habarlasady. Qozǵaltqyshtardyń eń irileriniń salmaǵy 2 tonnaǵa, qýaty 160 kVt-qa jetedi. Olarǵa kelgende ózimiz satyp alǵan kótergishterdiń kómegimen jumys isteımiz. Ne­gi­zinde biz jylý elektr stansalarynda qoldanylatyn elektr qozǵaltqyshtaryn da jón­deımiz. Oǵan bilimimiz de, tájirı­be­miz de jetedi, tek ol úshin qo­symsha qural-jabdyqtar kerek», deıdi sheber.

Árıne, mundaı kólemdi jumys­ty jalǵyz atqarý múmkin emes, sondyqtan Iýrıı Semıchev bilikti kómekshi retinde janyna nemere inisi Alekseı Semıchevti aldy. Sheberligi jaǵynan aǵasynan kem túspeıtin jas maman Tomsk polıtehnıkalyq ýnıversıtetin bitirip, elektrotehnıkalyq zaýyt­ta tájirıbeden ótken. Týǵan jer­ge oralǵan ol «RSK» JShS-de birneshe jyl mamandyǵy boıynsha jumys istep, qazir aǵasymen birge jeke kásippen aınalysýda.

«Kez kelgen taý-ken quryl­ǵy­sy, meıli ol usatqysh bolsyn, dıirmen bolsyn, jeldetkish bolsyn, qaı-qaısysynyń da ju­my­sy elektr qozǵaltqyshyna baı­­lanysty. Ol uzaq ýaqyt úz­dik­siz jumys istegende tozady, qat­ty qyzatyndyqtan mys symdary jıi kúıip ketedi. Bizge negizinen 0,5 kVt-tan 160 kVt-qa deıingi ártúrli qýattaǵy elektr qozǵaltqyshtaryn ákeledi. Oralǵan mys symdarynyń dıametri 0,25 mm-den 1,50 mm-ge deıin jetedi. Elektr qozǵaltqyshynyń syrtqy qaqpaqtaryn ashyp, bólshektep, isten shyǵý sebebin anyqtaımyz. Zaýyt derekterine sáıkestendirip qaıtadan oraımyz. Bul syrttaı qaraǵanda ońaı kóringenimen kúrdeli shema, soǵan qaramastan bul úderis túgeldeı qolmen atqa­­rylady. Mys symdardy tegis oraý, oramalardyń sanyn qatesiz dáldikpen esepteý tyńǵy­lyq­ty eńbekti qajet etedi. Bul da tutas sala. Sondyqtan biz osy ta­­qyryptaǵy ádebıetter men anyq­­tamalyqtardy jıi oqyp, zerdelep otyramyz. Orama sym­dar oryndaryna qoıylyp, oqshaý­lanǵannan keıin, elektr qozǵalt­qy­shynyń barlyq bólikteri qal­py­na keltirilip, jumysy tek­seriledi. Sóıtip, elektr qozǵalt­qy­shynyń durys jumys istep tur­ǵanyna kóz jetkizemiz de ony tu­ty­nýshyǵa qaıtaramyz. Al qýa­ty az qozǵaltqyshtardan kúnine 4 agre­gatqa deıin jóndeýge bolady», deıdi Alekseı Semıchev.

Qazir kásiporynda 3 adam ju­mys isteıdi. Seh keńeıetin bol­sa, jumysshy sanyn da arttyramyz deıdi kásipker.

«Isimiz ońynan júre bastaǵan soń suranysqa saı seh qyzmetine tokarlyq jumysty da qosyp, tolyq sıkldi qyzmet kórsetetin jóndeý sheberhanasyn ashsaq dep josparlap otyrmyz. Biraq ony júzege asyrý úshin jabdyq alýǵa qosymsha qarajat qajet. Sondyqtan memlekettik qoldaý baǵdarlamalaryna taǵy qatysyp kórýge tyrysamyz. Mundaı baǵ­dar­­lamalar bıznesti damytý úshin jaqsy kómek», dedi «Semıchev» JK basshysy Iýrıı Semıchev.

Jalpy, byltyr jyl sońyn­da Jetisý óńirine 2021-2025 jyl­darǵa arnalǵan ulttyq kásip­ker­lik­ti damytý jobasy aıasynda 7,1 mlrd teńge, onyń ishinde tegin granttar berýge 74,8 mln teńge bólindi. Sondaı-aq oblystyq ká­sipkerlik jáne ındýs­trıal­dy-ınnovasııalyq damý basqar­ma­­synyń málimetinshe, oblysta jumys istep turǵan ShOB sýbek­tileriniń sany 60 myńǵa jýyq­ta­ǵan, bul salada barlyǵy 110 myń adam jumyspen qamtylyp otyr.

Jetisý oblysy