Astanadaǵy Ulttyq akademııalyq kitaphanada jas jazýshy Álıhan Jaqsylyqtyń «Notr-Damda qulshylyq jasaý kerek pe?» kitabynyń tanystyrylymy ótti. Ádebı keshke zııaly qaýym ókilderi, elordalyq aqyn-jazýshylar, ádebıet synshylary, kitaphanashylar men oqyrmandar qatysty.
Jańa kitaptyń tanystyrylymyn júrgizgen aqyn Baýyrjan Babajanuly: «Halyqaralyq «Býker» syılyǵyn Qazaqstanǵa osy bala ákeledi. Ádebıettegi Dımashymyz bolady!», dep qatty úmittendirdi oqyrmandy. О́ıtkeni jańa romannyń kitap bolyp shyqqanyna jyl tolmasa da, elimizdiń birneshe óńirinde tusaýkeseri ótip, oqyrman yqylasyna bólendi. Sonymen qatar bul roman aǵylshyn tiline aýdarylyp ta úlgergen. Kóp uzamaı Eýropadaǵy oqyrmanǵa jol tartpaqshy.
– Kitaptyń tanystyrylymy Almaty, Qonaev, Taldyqorǵan, Aqtóbe qalalarynda ótti. Endi Astanaǵa keldik. Shyǵarma týraly túrli pikirler aıtylyp jatyr. Biraq syn joq. Al kelesi kitaptarda búgingi qateligimdi qaıtalamaý úshin syn maǵan aýadaı kerek. Qazir «Afrıkadan Alıaskaǵa deıin» degen roman jazyp jatyrmyn. Osy kúzge deıin aıaqtap, sol kitaptyń tanystyrylymyn jasaýǵa aldaryńyzǵa taǵy kelemin dep oılaımyn. Sosyn 30 jasyma deıin 10 roman jazamyn dep bekinip otyrmyn. Jylyna osylaı eki romannan jazyp tursam, bes jylda oryndaımyn ǵoı. Keshe «Ádebıet portalyna» suhbat berdim. Jadyra Shamuratova apaıym ekeýmiz ashyq áńgimelestik. Aǵalarymdy da, ózimdi de aıaǵanym joq. Eger ózimdi aıaǵan bolsam aǵalarymdy maqtaǵan bolar edim. Al búgingi qoldaryńyzdaǵy «Notr-Damda qulshylyq jasaý kerek pe?» kitabym – adam quqyǵy jónindegi roman», – dedi jas jazýshy Álıhan Jaqsylyq.
Keshte belgili ádebıet synshysy Amangeldi Keńshilikuly Álıhannyń shyǵarmashylyǵy, jalpy qazirgi ádebıet týraly tushymdy áńgime aıtty.
– Álıhan Jaqsylyqtyń «Notr-Damda qulshylyq jasaý kerek pe?» týyndysyn bir demde oqyp shyqtym. Árıne, shyǵarmanyń jetildire túsetin tustary, bir qaınaýy áli jetpeı turǵan jerleri barshylyq. Soǵan qaramastan avtordyń izdenisi, búgingi kúnniń shyndyǵyn berý úshin tyńnan túren salýǵa umtylǵan talpynysy maǵan unady. Tynym tappaı eńbektene berse keleshekte Álıhannyń iri sýretker bola alatyn múmkindigi bar. Álıhan shyǵarmashylyǵyna Kafka týyndylarynyń qatty áser etkenin baıqaǵandaı boldym. Aqylǵa qonbaıtyn absýrdtyq dúnıelerdi ómirdegi shyn bolyp jatqan oqıǵadaı sýretteı bilý – jazýshydan úlken sheberlikti talap etedi. Álıhannyń jeńil emes, ónerdegi osyndaı aýyr joldy tańdaǵany meni qatty qýantty. Bul týyndyny oqı otyryp, búgingi kúnniń shyndyǵyn aınadan kórgendeı áser aldym», – dedi ol.
25 jasynda Jazýshylar odaǵyna múshe bolyp, 26 jasynda «Eren eńbegi úshin» medalin alǵan qalamgerdiń bul – úshinshi kitaby. Jas jazýshynyń 2019 jyly «Alty qurlyq» kitaby, 2021 jyly «Tórt muhıt» hıkaıattar jınaǵy jaryq kórgen. Al «Notr-Damda qulshylyq jasaý kerek pe?» romany bıyl oqyrman nazaryna usynyldy. Kesh barysynda kitapty oqyǵan oqyrmandar, aqyn-jazýshylar óz pikirlerin bildirdi.
– Jasqa tán bula kúsh pen boıyn tepken balań oı, yssylaı qapqan jigeri jarasymdy naǵyz jas jazýshy eken. Nebári 26 jasta. Aqyn bolsa, bul jas – laıyq bolar, proza úshin bul – selt etkizer oqıǵa. Onyń ústine qazaq ádebıeti úshin. Kórdik. Baıqadyq. Sendik. Oıy men sózi túıdek-túıdek eken», – dedi mádenıettanýshy Serik Erǵalı.
Bekzat QULShAR,
L.N.Gýmılev atyndaǵy
EUÝ stýdenti