Jaıly mektep jaıy

Ulttyq jobany júzege asy­rýdyń birinshi kezeńine engen barlyq 218 mekteptiń mer­digerleri men «Samruk-Kazyna Construction» arasynda ERS-sharttarǵa qol qoıyldy. Jos­parlanǵan bilim berý ny­san­darynyń qurylysy da bastalyp ketken. Endi sol mektepter talapqa saı bolyp, ýaqytynda qoldanysqa berilse, elimizdegi oryn tapshylyǵy máselesin sheshýge oń áser etedi. Joba boıynsha 2024-2025 jyldary barlyǵy 740 myń oqýshy orny ashylady. Negizgi basymdyq qala men aýyldyq mektepter arasyndaǵy alshaqtyqty azaıtýǵa baǵyt­talǵan. Aıta keteıik, salynǵan bilim nysandarynyń jartysyna jýyǵy aýyldyq jerlerde ornalasady.

218 jaıly mekteptiń alǵash­qy legi jańa oqý jylynda berilse, qalǵany jyl sońyna deıin daıyn bolýy kerek. Áý bastan joba jospardaǵydaı bolady dep sendirgen «Samruk-Kazyna Construction» basqarma tóraǵasy Máýlen Aımanbetov qurylys jumystaryn ózi baryp, tikeleı qadaǵalap júr. Jumys qarqyny ár óńirde ártúrli. Keıbir merdigerler jaqsy nátıje kórsetip jatsa, keıbireýine qatań eskertý jasalǵan.

Máselen, Jezqazǵan qala­syn­daǵy «Geologıcheskıı» shaǵyn aýdanynda 300 oqýshyǵa arnalǵan jaıly mekteptiń qurylys qarqyny álsiz. Sebebi joba qunyn negizsiz qymbattatý jaǵdaılarynyń anyqtalýyna baılanys­ty jumystar toqtatylǵan. Qazirgi kezde irgetas orny daıyn, tas­palary men bloktary ishinara ornatylǵan. Al jos­par bo­ıynsha nysan qyrqúıek aıynda qoldanysqa berilýi kerek. Alaıda 6-7 aıdyń ishinde apyl-ǵupyl salynǵan mektep jaıly bola qoıar ma eken.

Aqmolada da qarqyn baıaý. Mer­digerler Arqanyń qolaısyz aýa raıyn alǵa tartyp, jańa oqý jylyna deıin úlgermeımiz dep shaǵynyp otyr. Biraq M.Aı­man­betov qysty syltaýratyp, qarap otyratyn ýaqyt jo­ǵyn aıtty. «Eger merdiger 1 qyr­kú­ıekke deıin mektepti tapsyryp úl­gerem dese, úlgeredi. Eger bas­tapqyda óz-ózine senbese, onda ýaqtyly aıaqtaı almaıdy, júz sebep pen syltaý izdeıdi. Túsi­ni­ńiz­der, balalar kútip otyr. Olar bıylǵy oqý jylynda jańa jaıly mekteptiń tabaldyryǵyn attaıtynyna qýanyshty», dedi ol.

Aıta keteıik, Aqmola oblysynda 18 jaıly mektep salý josparlanǵan. Bıylǵy jyl­dyń sońyna deıin Kókshetaý qala­synda, Talapker, Qoıandy, Qara­jar, Qaraótkel, Aqmol jáne Qaban­baı batyr aýyldarynda 9 nysan paıdalanýǵa berilýge tıis. Mek­­tepterdi «Bi Global» JShS, «Kaz­­­stroıpodrıad» JShS, «K.G. S. Saý­da» JShS, «ÝK Stroı» JShS, «Integra Sonstruction» JShS kom­pa­nııalary salyp jatyr.

Al Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy merdiger uıym­dar­dyń basshylary usaq-túıek sharýalar bolmasa, qurylysty tejeıtindeı kúrdeli máseleler joq dep sendirip otyr. Oblys ákimi de mektepterdiń sapaly salynyp, ýaqtyly beriletinin aıtty. «Ulttyq joba belsendi satyǵa ótti, sondyqtan jumysqa jaýapkershilikpen qarańyzdar! Bul memleket basshysynyń bastamasymen qolǵa alynǵan ulttyq joba. Keıbir óńirlerde 10-50 mektep salynyp jatyr. Eger biz 4 mektepti sala almasaq, uıat bolady», dedi Ǵaýez Nurmuhambetov merdigerlerge.

Al Mańǵystaý oblysynda bilim kúnine deıin 7 jaıly mektep qoldanysqa berýge daıyn bolýy kerek bolsa, 6 mektep jyl sońyna deıin salynyp bitýge tıis. Jospar oryndalsa ulttyq jobanyń birinshi kezeńi óńirde 12,6 myń oqýshy ornyn ashýǵa múmkindik beredi. Al jalpy jumys qarqyny boıynsha tek eki mekteptiń merdigerlerine eskertý aıtyldy. Qazirgi kezde másele sheshimin tapqan. Sondyqtan olarǵa kestedegi merzimge ilesip ketý úshin jumysty kúsheıtý tapsyryldy.

Qostanaıda da qurylys ju­my­­sy qalypty. Máýlen Aı­man­­­betovtiń sózinshe, bar­lyq mer­di­gerdiń nysandardy­ ýaq­ty­ly tap­syra ala­tyn múm­kindigi bar. Ol úshin ju­mys­ty 2-3 aýysymda uıym­das­tyryp, qurylys ke­zin­de joba­dan aýyt­qymaý kerek. Aıtylǵan sóz oryndalsa, bıyl 6 mektep esigin aıqara ashady.

Al Pavlodar oblysyndaǵy mektep merdigerlerine M.Aı­man­­betov qurylys aýma­ǵy­nan sý qubyry men káriz jeli­lerin shyǵarý jumystaryn jedel­detýdi tapsyrdy. Bul óńirde odan ózge aıtarlyqtaı másele joq. Degenmen mektepterdiń jobalyq qýatyn qysqartý týra­ly ózara ujymdyq sheshim naza­ry­­myzdy aýdartty. Atap aıt­qanda, «Jastar» shaǵyn aýda­­nyndaǵy jaıly mekteptiń jo­ba­­lyq qýaty 1 200-den 300-ge­ deıin, «Ýsolskıı» shaǵyn aý­da­­­­­­­nyndaǵy jaıly mekteptiń j­o­ba­lyq qýaty 1 200-den 600-ge deıin azaıǵan. «Samruk-Kazyna Construction» kompanııasynyń baspasóz qyzmeti onyń sebebin: «Bul shaǵyn aýdandarda oqýshy oryn­darynyń tapshylyǵy joq, son­dyqtan olardyń yqtı­mal júk­temesi týraly másele týyn­­­daı­­dy. Sonymen qatar qu­ry­­­­lys alańy tar», dep túsin­di­rip­ti. Biraq bastapqy qara­jat 1 200 oryn­dyq mektepke esep­te­lip bólin­geni belgili. Osy tus­ta­ qar­­jy qaıda ketedi degen suraq týa­­dy.

«Jaıly mekteptiń» eń kóbi salynatyn Túrkistan oblysynda 2025 jyldyń sońyna deıin qala men aýyldarda 49 myń oqýshy ornyna shaqtalǵan 63 bilim uıasyn salý kózdelgen. О́ıtkeni bul óńir oryn tapshylyǵy máselesi óte ózekti aımaqtardyń qatarynda. Bekitilgen kestege saı 29 bilim berý nysany osy jyly qoldanysqa berilmek, olardyń 19-y jańa oqý jylynda oqýshylardy qabyldaýǵa da­ıyn bolady. Alaıda 2 mekteptiń qurylysyna jaýapty jergilikti «Ar Kua Group» JShS jos­pardan qalyp barady. Sharýa qarqynyn tapsyrys berýshi «Samruk-Kazyna Construction» kom­panııasynan bólek, jergi­lik­ti atqarýshy organdar da, oblys ákimi de óz baqylaýyna almaq.

Al mektepterdiń qaýipsizdigi men jabdyqtalýyna keletin bolsaq, Oqý-aǵartý mınıstri Ǵanı Beısembaev jańa for­mat­taǵy bilim berý nysandarynda bastaýysh jáne joǵary synyp oqýshylaryna bólek bloktar qarastyrylatynyn atap ótti. Erekshe bilim berý qajettilikteri bar balalardyń kedergisiz júrip-turýyna múm­kin­dik jasalady. Oqý oryndaryn jobalaý kezinde kire­beris, jedelsaty, baspaldaq, oqý synyby, jýynatyn bólme bar­lyǵy eskeriledi. Zamanaýı tehnıkalyq qural-jabdyqtar orna­tylyp, qaýipsizdik shara­laryn arttyrýǵa erekshe nazar aýdarylady. Sıfrlyq beınebaqylaý, dabyl túımesi, dybystyq habarlaý, esikter men bloktardy avtomatty túrde qulyptaý, lısenzııalanǵan kúzet qyz­­metterimen qamtamasyz eti­ledi. Sondaı-aq mektep jab­dyq­­tary tek otandyq taýar óndi­rý­shilerden satyp alynady.

«Salalyq qaýymdastyq ókil­de­riniń usynystaryn eskere otyryp, otandyq óndirýshilerdi qoldaýǵa baǵyttalǵan qosymsha sharalar qabyldandy. Qurylys materıaldary men jıhazdar tek otandyq taýar óndirýshilerden satyp alynatyn bolady. Bul rette syrtqy qasbetterdi bezen­dirý­de qoldanylatyn materıaldar negizinen otandyq óndiristiń ónimi bolady. Qosymsha qoldaý sharasy retinde tıimdi negizdegi aldyn ala kelisimsharttardy qoldaný kózdelip otyr», dedi mınıstr.

«Jaıly mektepterge» jaq­sy maman daıarlaý da kezek kút­tir­meıtin másele. Premer-mı­nıstr­diń orynbasary Tamara Dúı­senova Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi men Oqý-aǵar­tý mınıstrligine osy iske qazir­den bastap kirisýdi jáne jaýap­ker­shilikpen qaraýdy tapsyrǵan.