Qyzylordada Sý resýrstary jáne ırrıgasııa mınıstri Nurjan Nurjigitov pen oblys ákimi Nurlybek Nálibaev aýyl sharýashylyǵy qurylymdary ókilderimen kezdesip, vegetasııa kezeńindegi boljamdy sý kólemine sáıkes egin egý máselesin talqylady. Kezdesýge sý únemdeý tehnologııalaryn qoldanýda tájirıbesi bar kásiporyn ókilderi, jergilikti atqarýshy organdardyń, sý sharýashylyǵy uıymdarynyń, aýyl sharýashylyǵy qurylymdarynyń basshylary qatysty.
Agrarlyq sala oblys ekonomıkasynyń negizgi baǵyttarynyń biri ekenin atap ótken oblys basshysy keıingi jyldary Syr dıqandary sý tapshylyǵynyń zardabyn tartyp kele jatqanyn aıtyp ótti. Byltyrǵy egis naýqanyn da sharýalar qıyn jaǵdaıda ótkizdi. Memleket basshysy men Úkimettiń qoldaýymen qabyldanǵan sý tapshylyǵynyń aldyn alý sharalary arqyly ǵana dıqannyń úmiti aqtaldy.
«О́tken jyly egis kólemi 4 800 gektarǵa ulǵaıyp, 193 400 gektar jerge egin egildi. Osynyń ishinde 89 myń gektar kúrishtiń ár gektarynan 56,5 sentnerden ónim alyndy. Salany sýbsıdııalaýǵa 14 mlrd teńge qarjy bólinse, 224 mlrd teńgeniń ónimi óndirildi. Aýyl sharýashylyǵynyń negizgi qoryna salynǵan ınvestısııa 20 paıyzǵa ósip, 12 mlrd teńgege jetti. Bıyl da qoldaý sharalary jalǵasady. Biraq darııa deńgeıi vegetasııa kezeńiniń ońaı bolmaıtynyn kórsetip tur», dedi aımaq basshysy.
Mınıstrdiń aıtýynsha, 6 aı ishinde jańa «Sý kodeksi» jobasy ázirlendi. Sý tapshylyǵyna qaramastan, el ekonomıkasyna paıda ákelý, turǵyndardyń kúndelikti jaǵdaıyn jasaý jáne ekologııalyq máselelerdi sheshý sekildi 3 baǵytty qamtyǵan qujat qazir Parlament qaraýynda jatyr.
«Úkimet sý únemdeý tehnologııalaryn engizetin sharýa qojalyqtaryn qoldaý arqyly tyǵyryqtan shyǵýdy jón kóredi. Tamshylatyp jáne jańbyrlatyp sýarý tehnologııasyn engizgen sharýashylyqtarǵa sýbsıdııa 50%-ǵa, al uńǵyma qazǵandarǵa 80%-ǵa deıin ulǵaıtyldy», dedi N.Nurjigitov.
Keıingi 60 jyl ishinde elimizdegi sý kólemi 12,5 sharshy shaqyrymǵa azaıǵan. 2040 jylǵa deıin de 12-15 sharshy shaqyrymǵa kemıtini boljanyp otyr. Sondyqtan 2 jyl ishinde 3,5 myń shaqyrym ırrıgasııa júıesine esep quraldary qoıylýy kerek. Osy arqyly 500-600 mln sharshy metr sý únemdeýge bolady. Kezdesýde elimizdegi 15 sharshy shaqyrymnan asa jerasty sýlarynyń 2 paıyzy ǵana paıdalanylyp otyrǵany aıtyldy. Mınıstrlik osyndaı mol sýdy aýyzsý retinde paıdalaný baǵytyndaǵy sharalardy qolǵa alady.
Oblys ákimi sharýashylyqtar tarapynan óndiriske jańa tehnologııalardy engizý óte baıaý júrip jatqanyn eske saldy. Esesine magıstraldyq kanaldardaǵy sýdy qalaǵanynsha paıdalanyp, artyq kúrish egetinder azaımaı otyr. Sondyqtan da jaýapty mekemeler bólinetin sý kólemin qatań baqylap, ysyrapqa jol bergender zań aıasynda jaýap berýi kerek. Bul talap Qyzylorda qalasy men aýdan ákimderine de qatysty. Jospardan tys daqyl ekkenderge sý berip, talapty saqtaǵandardy tapshylyqqa uryndyrýǵa bolmaıdy.
Jıynda «Aral-Syrdarııa» basseındik ınspeksııasynyń basshysy Qaıratbek Sársenbaev, oblystyq aýyl sharýashylyǵy jáne jer qatynastary basqarmasynyń basshysy Talǵat Dúısebaev, «Qazsýshar» kásiporny Qyzylorda fılıalynyń dırektory Rollan Ahmetov, Y.Jaqaev atyndaǵy Qazaq kúrish sharýashylyǵy ǵylymı zertteý ınstıtýtynyń basqarma tóraǵasy Sultanbek Táýipbaev, Qazaq sý sharýashylyǵy ǵylymı zertteý ınstıtýty basqarma tóraǵasynyń orynbasary Nurlan Balǵabaev, Qazaqstannyń Eńbek eri, «Tań LTD» seriktestiginiń basshysy Imamzada Shaǵyrtaev, «Soil Solution» JShS dırektory Raýshan Nuraly, «OMAD Start» kompanııasynyń quryltaıshysy Shahobıddın Karomov, «BNK Group» kompanııasynyń quryltaıshysy Nııazálı Beısenbaev baıandama jasap, sý resýrstaryn tıimdi paıdalaný baǵytynda usynys-pikirler aıtty.
Qyzylorda