• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Mýzeı 08 Naýryz, 2024

Mýzeı isiniń maıtalmany

230 ret
kórsetildi

Ol – mýzeı isine jan-júregimen berilgen maman. Ekskýrsııa kezinde Qazaqstandy áıel beınesi arqyly tanytýǵa tyrysady. Sebebi bizdiń keıipker ulttyń minezi, tarıhy jáne rýhanııaty názik jandylardyń jana­ryn­da anyq kórinedi dep sanaıdy. Bir kezderi ol AQSh-tyń birinshi hanymy jáne memleket qaıratkeri Hılları Klıntondy, Ekinshi dúnıejúzilik soǵys­ta qoldanylǵan qarýdyń avtory Mıhaıl Kalashnıkovty qazaq mádenıeti­men tanystyrǵan. Ult mádenıetine ólsheýsiz qyzmet atqaryp júrgen bul qaıratker áıel – ardager ekskýrsovod, IýNESKO-nyń materıaldyq emes mádenı mura jónindegi ulttyq komıssııasynyń múshesi Baqyt Orazymbetova.

Baqyt Kamalqyzy Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik ortalyq mý­ze­ıinde uzaq jyl qyzmet etti. Onda qazaq áıeline baılanysty kóptegen eksponat el nazaryna usynylǵan. «Ejelgi dáýirden beri qazaq áıeliniń moıny­na kóptegen mańyzdy mindetter artyl­ǵan. Áıtse de, turmystyq deńgeıden bastap, memlekettik dárejedegi áıel adamnyń róli aıryqsha bolǵan. Biz­diń halyq eshqashan qyz balasyn tómen túsirmegen. Qurmettep tórin bergen. Qyz-kelinshekter saıası isterge de erkin aralasa alǵan. Bul týraly qazaqtardyń ómirin zerttegen eýropa etnograftary biraz derek qaldyrǵan», – deıdi ol.

1997 jyly Almaty qalasyna Amerıkanyń birinshi hanymy Hılları Klınton qonaq bolady. Baqyt Ora­zymbetovanyń aıtýynsha, oǵan qazaq halqynyń qyz balasyn tárbıeleýdegi erekshelikteri qyzyqtyrǵan. «Osy jaýapty kezdesýdiń aldynda men AQSh elshiliginiń qyzmetkerlerinen birinshi hanymnyń ómirbaıanymen tanystyrýdy suradym. Kóptegen mańyzdy derektiń ishinen men Klınton hanymnyń ózin «máńgilik shákirt» dep sanaıtynyn bildim. Bul onyń jańa bilimdi qabyldaýǵa árqashan daıyn ekenin bildirdi.  Bul – ekskýrsovod retinde maǵan erekshe jaýapkershilik júkte­di», – deıdi maman. Ekskýrsııadan keıin kóp uzamaı mýzeı baspasózine AQSh elshiliginen hat keldi. Onda Klınton hanym Baqyt Orazymbetova bastaǵan mýzeı ujymynyń joǵary kásibıligine, qazaq mádenıeti týraly tereń áńgime­leri úshin alǵys bildirgen kórinedi.

Baqyt Kamalqyzynyń dárisin tyń­daýǵa kelgen mártebeli qonaqtardyń ishinde Reseı Federasııasynyń batyry Mıhaıl Kalashnıkov ta boldy. «Men ádette tehnıkalyq mamandyqtaǵy talantty adamdaryń meıirimdi jáne ádepti ekenin burynnan baıqaıtyn edim. Mıhaıl Tımofeevıch meniń osy baqylaýyma sáıkes keldi. Ol soǵysqa deıingi jyldary ózi ómir súrgen Almaty oblysyndaǵy Mataı aýylyna arnaıy kelipti. Aıtpaqshy, ol dál sol jerde óziniń avtomatynyń al­ǵashqy syzbalaryn jasaǵan bolatyn. Mýzeıge kelgende M.Kalashnıkov Qazaqstan týraly jyly estelikterin aıtty. Túrkilerdiń altyn besigi – Altaıdyń týmasy bolǵandyqtan, ol kóshpeli órkenıet­tiń tarıhyna óte qatty qyzyǵýshylyq tanytty», – deıdi. Aıtýynsha, ol qazaq mádenıeti men turmys zattaryna tánti bolypty.  Qazaq aýylyndaǵy balalyq shaǵyn eske alyp, qazaq áıelderiniń myqtylyǵyna aıryqsha toqtalǵan.

Baqyt Orazymbetova ekskýrsııa kezinde aqparatty jalań berip qoımaıdy. Ol Abaıdyń, Muhtar Áýezovtyń sonymen qatar, álem ádebıetiniń iri ókilderi – Tolstoı, Remark, Floberdiń qanatty sózderin, ǵıbratty tálimin tiline tıek etip otyrady. Osylaısha, bilikti maman mýzeı qonaqtaryn tarıhtyń jańa keńistigine kóterip, qazaq mádenıetin asqan súıispenshilikpen tanystyrady. 

Sońǵy jańalyqtar