«Aıqyn»: Aqparat aıdynynda – 20 jyl

Bizdiń býyn arman qýyp Almatyǵa kelip, jýrnalıstıkanyń álippesin tanı bastaǵan 2004 jyldyń kókte­min­de qazaq baspasóziniń keńistigine jyl qusyndaı jarq etip «Aıqyn» gazeti kirip keldi. Sol kezde-aq res­pýb­lıkalyq «Egemen Qazaqstan», «Jas Alash», «Jas qazaq», «Túrkis­tan», «Ana tili» gazetteri qazaq tildi oqyrman qaýymdy rýhanı baılyqpen barynsha sýsyndatyp otyrǵan edi. Bul uly iske táı-táı basqan «Aıqyn» da bilek sybana kirisip, tipti óziniń jańashyldyǵymen orys tilinde shyǵatyn, oqyrmany kóp tanymal gazetterdiń de aldyn oraı bastady.

Gazettiń alǵashqy quryltaıshysy «Lıter-Media» jaýapkershiligi shek­teýli seriktestigi boldy. Seriktes­tik­tiń bas dırektory tanymal telejýrnalıst Erlan Bekhojın, onyń orynbasary Saıyn Shaımerden «Aıqyn» jáne «Lıter» gazetteriniń qa­lyptasyp-damýyna kóp eńbek sińirdi.

Al jas ba­sylymnyń bas redak­tor­lyq qyz­metiniń tizgini belgili jýrnalıst Serik Janbolatqa senip tap­syryldy. Gazetti alǵashqy uıym­dastyrýshylardyń biri, tany­mal jýrnalıst Ádilbek Qaba «Aıqyn» gazetinde jarııalanǵan esteliginde alǵashqy jyldardyń ońaı bolmaǵanyn aıtady. «Kóshpeli «Aıqynnyń» kórmegeni joq» degen shaǵyn estelikte basylymnyń basynan ótken qyzyǵy men qýanyshy da, kórgen qıyndyǵy da qatar órilgen.

«Bir kúni Serik Janbolat ha­bar­las­ty. Ol kezde «Jas Alash» gazetinde jumys isteımin. Meni bas redaktordyń shyǵarmashylyq jónindegi birinshi orynbasary qyzmetine shaqyrdy. Zamanaýı jańa joba. «Qysqa ári naqty aqparatqa negizdelgen basylym jasaýymyz kerek», dedi ol. Myqty jýrnalısterden redaksııa qalyptastyrýdy tapsyrdy. Kóp oılandym. Bir jaǵynan órimdeı jas kezimde tilshi bolyp kelip, bólim basshysy, jaýapty hatshy, redaktordyń orynbasary qyzmetin atqarǵan, 150 myń tıraj jınaıtyn «Myńnan bir mezetimdi» dúnıege ákelgen, 16 jyl tapjylmaı qyzmet etken «Jas Alashymdy» qımaımyn. Barǵym da keledi. Aqyry baratyn bolyp sheshtim. Jaı ketpeı, ózimmen birge qyzmet etetin bir top jasalashtyqty ala kettim. Sóıtip, korrektorlar Áıken, Baǵdat apaılar, maıtalman jýrnalıster Joldasbek Dýanabaı, Berik Beısenuly, Roza Qaraeva, Aıgúl Aqanbaıqyzy, Gúlnar Tájıeva, taǵy da basqa jasalashtyqtar gazettiń sa­ýat­ty ári kásibı deńgeıde shyǵýyna bireýleri alǵashqy kúnnen, endi bireý­­leri keıin qosylyp, úlken úles qosty», deıdi gazettiń negizin salý­shylardyń biri Á.Qaba.

Jalpy, «Aıqyn» gazeti – elimiz­diń barlyq óńirine taraıtyn respýb­lıkalyq qoǵamdyq-saıası gazet retinde ózindik tarıhyn qa­lyptastyrdy. Jastyń da, jasa­mys­tyń da izdep jú­rip oqıtyn únparaǵyna aınalǵan basylymnyń alǵashqy nó­miri 2004 jyldyń 6 naýryzynda Almaty qala­syn­da jaryq kórdi.

Sol jyldary redaksııada eńbek etken aǵa býyn áriptesterimizdiń qaı-qaı­sysynan surasańyz da «Aıqyn­nyń» aıaqqa turýynyń kezdeısoqtyq emes ekenin aıtady. Gazet tigindisin jas­tyqqa aınaldyryp, jumysta túnep, redaksııa bólmelerinde talaı márte tańdy qarsy alǵan kúnderin saǵynysh­pen eske alady.

Rasynda «Aıqyn» gazeti alǵashqy sanynan-aq quddy bir uzaq jyldan beri úzdiksiz shyǵyp kele jatqan shejireli basylymdaı aqparat alamanyna kirdi de ketti. Alǵashqy sanynan qanyq qyzyl túspen jaryq kórgen basylym gazet-jýrnal satatyn kıoskiniń syrtynan jalyn sııaqty sonadaıdan kózge birden túse­tin.

«Aıqyn» ishki mazmunymen ǵana emes kóztartar dızaınymen de áýel bas­tan kópshiliktiń kóńilinen shyǵa bildi. Ujym músheleri izdenisin toq­tatpaı, tipti Reseı astanasy Más­keý­den maman aldyrtypty. Sóı­tip, gazet bet­teýdiń kópshilik bile bermeıtin qyr-syryna qanyqqan aıqyn­dyqtar keıin kele gazetti 24-32 bet etip shyǵa­rýǵa da mashyqtandy.

Ne kerek, kil «sen tur, men ata­ıyn» deıtin tájirıbeli tilshiler men bilikti basshylardan quralǵan gazet qoǵamnyń barlyq salasynda bolyp jatqan jańalyqtyń jarshysyna aınalyp, kúrmeýge kelmeıtin kúrdeli máse­lelerdi qysqa-nusqa formatta, ótkir tilmen, saıası salmaqpen bılik­tiń nazaryna jetkize bildi. Tipti materıaldary ózindik dızaınymen bettelgen ár beti bir basylymnyń júgin kótererdeı boldy.

Kóp uzamaı-aq, 2005 jyly Prezı­dent syılyǵyn ıelendi. Bul qurmet jas ta bolsa ózindik aıtary qalyptasqan aı­qyndyqtardy qanattandyra tústi. 2006 jyly «Altyn juldyz» syı­­­lyǵyna ıe bolsa, 2017 jyly «Úr­ker» syılyǵyn qanjyǵaǵa baılady. Gazet jýrnalısteri de el Pre­zı­denti grantynyń jáne «Úrker» syı­lyǵynyń, Jýrnalıster odaǵy syılyǵynyń, kóptegen merekelik medaldyń ıegerleri.

«Aıqyn» gazetin ár jyldary elge belgili jýrnalıst-pýblısıs­ter basqarǵanyn aıta ketken jón. 2004-2007 jyldar aralyǵynda Serik Janbolat redaktorlyq etse, 2007-2008 jyldary Baýyrjan Omarov, al 2008 jyldan 2019 jylǵa deıin Nurtóre Júsip bas redaktor boldy. 2019 jyldyń qyrkúıeginen bastap 2022 jyldyń sáýirine deıin Nurmuhamed Baıǵaraev bas redaktor bolsa, al sol kezden osy kúnge deıin Amangeldi Qurmet jetekshilik etip keledi.

Basylymnyń Astana qalasyndaǵy redaksııasynan bólek, ınternet-redaksııasy jáne aımaqtarda menshikti tilshileri bar.

Gazet qazir «Amanat» partııa­sy janyndaǵy «Nur Medıa» medıa-hol­dıngi quramyndaǵy «Aıqyn-Lıter» seriktestigine kiredi. Seriktestiktiń bas dırektory – belgili jýrnalıst  Talǵat Eshenuly.

Bederli beleske qadam basqan «Aıqyn» osynaý jyldar ishinde shyn maǵy­nasynda halyqtyń «kózi, qula­ǵy hám tili» bola bildi. Aqpa­rat aıdynynda jurtshylyqtyń tal­ǵamyn ósiretin senimdi derek, sa­paly aqparat, salmaqty saraptamamen erekshelenip, ózindik ornyn aıshyqtady. Bul baspasózde ózindik mektep qalyptastyrǵan aldyńǵy tol­qynnyń, olardyń ıgi dástúrin sátti jalǵastyrǵan  qazirgi ujymnyń eń­begi dep bilemiz.

Kezinde aptasyna bes márte shyǵyp turǵan basylym 2019 jyldan bastap aptalyq-saraptamalyq úlgige kóship, búginde aptanyń úsh kúninde oqyrman qolyna tıip otyr. Aptalyq taralymy – 40 myń dana.

Áriptesterimizdi basylymnyń na­­ǵyz jigittiń jasyna tolǵan aıtýly mereıtoıymen, úlken bele­simen shyn júrekten quttyqtaı otyryp, shyǵar­mashylyq tyń tabystar tileımiz.