Ońtústikte qyzǵaldaq gúldep, aǵashtar búrlep, jyly jaqtan jetken jyl qustarynyń quıqyljytqan ásem áýenine shaıyrlar da ún qosyp, kóktemniń kórigin qyzdyra túskendeı áser qaldyrdy.
Kúni keshe Shymkent qalasynda «Şam» ədebı shyǵarmashylyq ujymynyń uıymdastyrýymen «Sham jaryǵyndaǵy kezdesý» atty ózgeshe keıipte ótken ádebı-sazdy keshtiń kýási boldyq. Shyǵarmashylyq uıym 8 jyldan beri elimizdiń birneshe qalasynda poezııa keshterin ótkizip, jurtshylyqty óleńmen sýsyndatyp júrgenin syrttaı estip, ishteı súısinip júretin edik. О́ıtkeni naryq kirgeli qoǵam óleń túgil ózgesin de júre tyńdaıtyndaı talǵamy tómendep ketkeni bar edi. Alaıda «Şam» jaryǵyna jınalǵan ónerli jastar sol siresken tońdy setinetip júr. О́ıtkeni aqshamnyń qarańǵysy jerge túse qala, jurtshylyǵy kópten óleńge shólirkep qalǵandaı, keń zaldy kemerine toltyryp otyrdy. Tipti keshtiń ózi tegin emes, ónersúıer qaýym bıletpen jaıǵasqan.
Kesh shymyldyǵyn Túrkistan qalasynan kelgen «Jana lep» dep atalatyn mýzykalyq teatrdyń ónerpazdary ashty. Tyńdarman bir sát kúıbeń tirlikti umytyp, ónerdiń ózegine den qoıǵan sátte kesh avtorlary Súndet Seıitov, Aqbota Beıbitbek, Araılym Muratálıeva, Qýanysh Jazaı qatarly aqyndar qudiretti poezııaǵa kezek bergen.
«Mezgilderdi ótkerdik tekke qalaı,
Bizdi aqtap alady qaı túsinik?».
Aqyn Aqbota Beıbitbek ishińde júrgen san túrli saýaldyń qolamtasyn qozdatyp qoıatyny bar. Muny ánsheıin mahabbat lırıkasy dep baıqamaı ótip ketýińiz de ǵajap emes. Biraq «óner – aqyl aıtý emes, oqyrmanǵa (tyńdarmanǵa) saýal qoısyn» degen de sóz bar. Aqbota bul turǵyda oqyrmanyn tolǵandyrmaı qoımaıtyn aqyn ekenin baıqatty.
Al Shynazdan shyǵyp, Shymkentte shyńdalǵan shaıyr Súndet Seıitov «Vot gde, Rýs, tvoı dobrye molodsy?» degen Esenınniń suraǵyna jaýap berýge talpynypty.
«Oıansa da aqshańqan bir kesh peıil,
Meniń tiri júrgenime kósh beıim.
Júregimmen jazyp qoıdym bir óleń,
Oqıyn ba?
Jyrtaıyn ba?
Ne isteıin?», deıdi Sergeıge qasarysqan Súndet.
«Oıbaı, kókem,oqyńyz, ári qaraı taǵy neń bar?» degizip, «bálsine» qalǵanyn aıtsańyzshy. Aqyn ǵoı, bári qup jarasyp tur. Sál paýzadan keıin:
«Shynaz jaqta arqan bolsa ilýli,
Asylýǵa ajalymmen daıynmyn».
Bul aqynnyń sartap saǵynyshy dep boljadyq. Árıne, saǵynyshtan bıik sezim joq. «Adamnyń zańǵar ulylyǵyn, sen, saǵynyshymen esepte».
Almatylyq Qýanysh Jazaıdyń jazǵanynan óleń oqyǵany bir bólek, áserli shyqty. Al aqyn Araılym Muratálıevanyń óleńderiniń eriksiz este qalyp qoıatyn qudireti bar.
«Júregimdi tyńdasam – jubanamyn,
Aqylymdy tyńdasam – dúbáramyn…
Án tyńdasam júresiń án ishinde,
Sen álde dúnıeniń bárisiń be?
Qalaǵa keshe jaýǵan qar da sen be?
Mazalaıtyn júrekti Ar da sen be?
Jan dúnıemdi balqytqan sharap ta sen,
Balqymasam bul jyrdy jaratpas em»!
Kóne túrk sarynymen jazylǵan bul egiz shýmaqtardyń suraqtary názik lırızm tárizdi kóringenmen, fılosofııasy da joq emes. Bir qaraǵanda, «Sen álde dúnıeniń bárisiń be?» dep kádimgi tasavvýf ilimin eske túsirgendeı...
Poetıkalyq dýel ásem ánmen jalǵasty. Sahnaǵa qazirgi jas tyńdarmannyń júreginen oryn alǵan Marhaba Sábı shyǵyp, mýzyka men poezııany ásem ushtastyryp jiberdi. Bálkim, fılosof Martın Haıdeggerdiń «Saıyp kelgende, óner ataýlynyń ózeginde poezııa jatyr» degeni beker bolmasa kerek-ti.
«Uıymnyń maqsaty – ólke talanttarynyń shyǵarmashylyǵyn dáripteý, jas býyn qalamgerlermen respýblıkalyq deńgeıde ádebı baılanys ornatý. Ujymnyń osy ýaqyt ishinde jetken jetistigi az emes. Kitaphananyń oqyrman zalynan bastaý alǵan keshter kofehanalarda kofe-lırıkalyq poezııa keshterine, oqyrmandarmen júzdesýlerge ulasty. Tipti elordamyz Astanada teatr tórinde aqyndardyń óleńderinen sahnalandyrylǵan qoıylym ótkizgen kez de boldy. Qazirgi tańda uıym quramynda talantty jastar az emes. Onyń ishinde búgingi keshke qatysqan aqyndardan bólek, jazýshy Abylaı Esimbaı jáne Jáýdir Nartaı, aqyn Sezim Mergenbaı bar. Sonymen qatar almatylyq aqyn Qýanysh Jazaı qatarymyzǵa qosylyp otyr», dedi aqyn Araılym Muratálıeva.
Poezııa keshin halyqtyń kózaıymyna aınalǵan «Ən men ənshi», «Sóz patshasy» syndy medıajobalardyń avtory, tanymal telejúrgizýshi, prodıýsser Serjan Moldasanuly júrgizdi.
«Keshti uıymdastyrý, árıne, ońaı bolǵan joq. Biraz qajyr-qaırat ketti. Onyń ústine uıym músheleriniń ishinde áli jumyssyz júrgen jastar da bar. Sondyqtan bizge qoldaý kórsetken árbir azamattyń eńbegin aıtpaýǵa bolmaıdy. Máselen, keshimizge qoldaý kórsetken Shymkent qalasynyń ákimi Ǵabıt Ábdimájıtulyna jáne Túrkistan oblysy ákimdigine alǵys aıtamyz. Sonymen qatar Erbolat Temirbolatuly, «Bal Tekstil» kilem fabrıkasynyń basshysy Talǵat Ishahov, máslıhat tóraǵasy Bahadyr Narymbetov, jýrnalıst Ǵalymjan Elshibaı, Shymkent qalasy Bilim basqarmasynyń ujymy men basqarma basshysy Nurgúl Shámshıeva qatarly qoldaý bildirgen azamattarǵa rahmet», deıdi uıym jetekshisi S.Seıitov.
Avtorlardyń aıtýynsha, kesh aldaǵy sáýir aıynda Ulytaý oblysynda jalǵasady. Bul mıllenıýmderdiń muraty munymen bitpeıdi. Olar tipti Eýropaǵa deıin baryp, «Şam» jaryǵyn alysqa túsirýdi armandaıdy.
ShYMKENT