Erekshe qajettiligi bar jandardy jan-jaqty qoldaý – qoǵamǵa ortaq mindet. Almatyda mundaı sanattaǵy 58 myńnan asa adam ómir súrip jatyr desek, olardyń 9 myńy – balalar. Árbir azamat erkin damýǵa, oqýǵa, jumys isteýge múmkindik ala otyryp, ózin qoǵamnyń tolyqqandy múshesi retinde sezinýi mańyzdy.
Taǵdyrly jandarǵa taıanysh bolar ınklıýzıvti orta qurý bılik pen azamattyq qoǵamnyń birlesken kúsh-jigerin talap etedi. Mıllıondar toǵysqan megapolısti teń múmkindikter qalasyna aınaldyrý baǵytynda keshendi jobalar qolǵa alynǵan. Múgedektigi bar adamdardyń muń-muqtajyn eskerip, olarǵa qoldaý kórsetýmen aınalysatyn eki birdeı keńesshi organnyń qyzmeti qaıta quryldy ári ınklıýzıvti ortany damytý jónindegi keńes óz jumysyn bastady. Kúni keshe uıymnyń alǵashqy otyrysy ótip, saladaǵy qordalanǵan máseleler talqylandy.
Almaty qalasynyń ákimi Erbolat Dosaev tóraǵalyq etetin keńestiń jumysyn jetildirý isi – ákim orynbasary Ásem Núsipova men ákimniń shtattan tys keńesshisi Qasıet Omarovaǵa júktelgen. Sondaı-aq keńes quramyna múmkindigi shekteýli jandardyń quqyqtaryn qorǵaý salasyndaǵy belgili qoǵam qaıratkerleri Bogdan Djepka, Tatıana Baklajanskaıa, Maıra Súleeva, Ásııa Ahtanova, Raýana Saǵadıevalar enip otyr.
Q.Omarova ınklıýzııa halyqtyń az qozǵalatyn toby úshin qalalyq ortanyń fızıkalyq qoljetimdiligin qamtamasyz etip, azamattardyń qala ómirine belsendi aralasýy úshin teń múmkindikter jasaýǵa baǵyttalǵan sharalardyń keń aýqymyn qamtıtynyn aıtady. Sondaı-aq ol turǵyndardyń ómir súrý sapasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan «Almaty qalasyn damytýdyń 2025 jylǵa deıingi baǵdarlamasy men 2030 jylǵa deıingi ortamerzimdi perspektıvalardy» iske asyrýda ınklıýzııa sheshýshi ról atqarýǵa tıis ekenin atap ótti.
«Maǵan jańartylǵan keńestiń syndarly tásili qatty unady. Ol negizinen qoǵamdyq uıymdardyń ókilderinen ári ózin-ózi ınklıýzııalaý problemalary týraly bilmeıtin adamdardan turady. Inklıýzıvtilik áleýmettik qorǵaý jónindegi organnyń jumysyn ǵana emes, sonymen qatar basqa da memlekettik organdardyń jumysyn da qamtıtyny, ıaǵnı qalanyń damýy úshin qajetti barlyq baǵytty aınalyp ótpeıtini mańyzdy. О́ıtkeni adamdar bar jerde ınklıýzııa máselesiniń bolýy zańdy», deıdi Q.Omarova.
Joba aıasynda Almatyda erekshe bilim berý qajettiligi bar balalarǵa kómek kórsetý úshin 8 erte aralasý qyzmeti paıda bolmaq.
«Erte jastaǵy balalar men olardyń otbasylaryna kómek kórsetý jáne qoldaý maqsatynda qalanyń 8 aýdanyndaǵy mektepke deıingi uıymdar bazasynda erte aralasý qyzmetterin ashý josparlanyp otyr. Bul qyzmettiń quramyna 56 maman kiredi. Olar – transdıssıplınarlyq maman, damý pedıatry, psıholog, arnaıy pedagog, sensorlyq ıntegrasııa jónindegi maman, logoped, kásibı terapevt», deıdi qala ákiminiń orynbasary Ásem Núsipova.
Kedergisiz qala qaǵıdatyn engizý hám Almatynyń sapaly ınfraqurylymyn damytýǵa aıryqsha mańyz berilip otyr. Qala basshysy ortalyqsyzdandyrýdy eskere otyryp, osy baǵyttaǵy oń ózgeristerdi atap ótti. Bul turǵyda aýdan ákimderi ınklıýzıvti orta qurý úderisine belsendi kirisýge tıis.
«Biz odan ári ortalyqtandyrýdy jalǵastyramyz. О́tken jyly aýdan ákimderine berilgen ókilettikter qazirdiń ózinde nátıje kórsetti. Biz óz aldymyzǵa mańyzdy maqsat qoıa otyryp, 2030 jylǵa deıin qala turǵyndaryna qoljetimdilik qajet bolatyn barlyq qalalyq ınfraqurylym nysandarynyń odan ári beıimdelýin pasporttaýdy qamtamasyz etýimiz qajet», deıdi E.Dosaev.
Atap óter jaıt, qalalyq ınfraqurylym nysandaryn pasporttaý alǵash ret Almatyda júrgizilip jatyr. 2023 jyly 7,5 myń nysan qamtylǵan. Áleýmettik ınfraqurylymdy beıimdeýdi, atap aıtqanda, emhanalarda, aýrýhanalarda, HQO-larda pandýstar, qosalqy tutqalar, taktıldi plıtalar ornatýdy 2025 jyldyń sońyna deıin júrgizý josparlanǵan. Keler jyldyń sońyna qaraı Almatyda áleýmettik nysandardyń 30%-y, 2030 jyly qalalyq nysandardyń 75%-y múmkindigi shekteýli jandarǵa tolyq beıimdelýge tıis.
Máselen, bıyl qalada «Invataksı» qyzmetin paıdalanýshylar sany 200 adamǵa artqan. Al jalpy ony qoldanýshylar sany 2 myńnan asyp jyǵylady. Olardyń 800-i – erekshe qajettilikteri bar balalar. Aıtalyq, ınvataksı qyzmetin usyný boıynsha qanatqaqty joba qolǵa alynǵaly beri avtomobılder sany 64-ten 100-ge deıin ulǵaıǵan. Ákimdik Eńbek jáne áleýmettik qorǵaý mınıstrligine agregatorlar bóliginde ınvataksı qyzmetterin usyný qaǵıdalaryna ózgerister engizý týraly hat joldaǵan. Oǵan sebep taksı agregatorlarynyń áleýmettik qyzmetter portaly arqyly jiberilgen qyzmetterdi usynýy múmkin emes, osyǵan baılanysty qoldanystaǵy áleýmettik tapsyrystar arqyly qyzmetterdi usynýdy qosymsha pysyqtaýǵa týra keledi.
Jaýaptylar qalada jyl sońyna deıin erekshe qajettiligi bar 2 myń azamatty jumyspen qamtımyz dep otyr. Azamattar biliktiligin arttyryp, eńbek utqyrlyǵy ortalyǵy arqyly oqýdan ótýge múmkindik alady. Sondaı-aq olarǵa «Ten Qogam» ortalyqtary arqyly kásiptik terapııa men kásibı daǵdylardy damytý boıynsha qyzmetter qoljetimdi.
«2023 jyly Eńbek utqyrlyǵy ortalyǵyna erekshe qajettiligi bar 2 860 azamat júginip, 1 965 adam jumyspen qamtyldy. Bul rette 244 adam turaqty jumys oryndaryna, 502 adam áleýmettik jumys oryndaryna, 661 adam «Bastaý bıznes» baǵdarlamasy boıynsha oqýǵa jiberildi», dep atap ótti Á.Núsipova.
Onyń aıtýynsha, bıyl jyl basynan beri Eńbek utqyrlyǵy ortalyǵyna erekshe qajettiligi bar 993 azamat júgingen. 533 adam jumyspen qamtý sharalarymen qamtylsa, al 2024 jyldyń sońyna deıin jumyspen qamtý sharalarymen keminde 2,2 myń adamdy qamtý josparda bar.
«Bizdiń basty mindetimiz – azamattardyń ózin-ózi tanýy, eńbegi úshin materıaldyq syıaqy alýy úshin yntalandyrýlar jasaý ári olardyń ómir súrý sapasyn arttyrý. Bul jalaqynyń keminde 70%-y sýbsıdııalaý arqyly, sondaı-aq jumys berýshilerdiń arnaıy jumys oryndaryn jabdyqtaýǵa arnalǵan jabdyqtardy satyp alýǵa jáne ornatýǵa jumsaǵan shyǵyndaryn óteý arqyly júzege asyrylady», dep atap ótti Á.Núsipova.
ALMATY