Túrkistan oblysynda kún jylynyp, tolassyz jaýǵan jaýyn saldarynan ózen-kólderde sý deńgeıi kóterildi. Mereke kúnderi jaýyn-shashyn birqatar aýdanda aýyl turǵyndaryn ábigerge saldy. Mysaly, Saýran aýdanyna qarasty Teke aýyly mańyndaǵy Qarashyq ózeni arnasynan asyp, birqatar aýlany sý basty. Ol úılerdiń turǵyndary aýyldyqtardyń kómegimen qaýipsiz jerge shyǵarylǵan. Tótenshe jaǵdaı qyzmetkerleri sý qashyrtqylaryn tazalap, kóp uzamaı sý deńgeıi tómendep, qaýip seıilgen.
Sozaq aýdany Qarataý aýyldyq okrýginde tolassyz jaýǵan jaýyn saldarynan taýdan aqqan sý deńgeıi arnasyna syımaı, Qarataý aýyly men Saryjaz eldi mekenindegi oblystyq mańyzy bar joldyń sý ótkizgish qubyryn shaıyp ketti. Al Baqyrly aýylynda kireberistegi kópirdi sý shaıdy. Qajetti mamandar men 14 arnaıy tehnıka jumyldyrylyp, Qarataý aýylyndaǵy sý ótkizgish qubyr qalpyna keltirildi. Ondaǵy barlyq kúshtik qurylymdar Saryjaz eldi mekenine jumyldyryldy.
Dál osy kúni tańda Kentaý qalasynyń Qarnaq aýylyndaǵy Baıyldyr ózeninde taý sýy aǵyp, jaýyn-shashynnyń mólsherden mol túsýine baılanysty ózendegi sý deńgeıi kóterildi. Tolassyz jaýǵan jaýyn saldarynan Jarbasqan ózenine taýdan kelgen sýdyń kólemi 60-80 m3/sek ulǵaıyp, Kentaý – Qarnaq tasjoly boıyndaǵy kópirdiń bóligin sý shaıdy. Kópirdiń Qarnaq aýyly jaǵyndaǵy birinshi tiregi 1,5 metrge deıin otyrǵan, betinde jarylýlar paıda bolǵan. Qala ákimdigi tarapynan kópirdi qaıta qalpyna keltirý jumystary júrgizildi. Alaıda sý aǵysynyń qarqyny joǵary bolýy saldarynan qoıylǵan beton jáne qıyrshyq tastardy sý shaıdy. Turǵyndardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý maqsatynda jol jabylyp, ýaqytsha aınalma jol salý jumystary uıymdastyryldy. Oqıǵa ornynda quzyrly organdar, tótenshe jaǵdaı departamentiniń qyzmetkerleri, ákimdik ókilderi jumys istep jatyr. Eldi mekenge qaýip joq.
Túrkistan oblysy sý tasqyny boıynsha qaýpi joǵary óńirlerdiń qataryna jatady. Jalpy, eldegi sý tasqynynyń jıi oryn alýynyń negizgi sebepteriniń biri – gıdrotehnıkalyq qurylystarǵa, kanaldardy tazalaýǵa bólingen qarjynyń talan-tarajǵa ushyraýy deýge negiz bar. Mundaı jaıttar anyqtalyp ta jatyr. Daıyndyq sharalaryn oryndaýǵa qatysty formaldy tásil saqtalady. Eskertýlerge qaramastan ákimdikter «Jol kartasynyń» is-sharalaryn iske asyrýdy qamtamasyz etpeıdi. Sý tasqyny kóbine sý burý arnalary bolmaǵandyqtan jáne ózen arnalarynda ýaqtyly ári sapaly tazartý jumysy júrgizilmegendikten de bolady.
Sý resýrstary jáne ırrıgasııa vıse-mınıstri Nurlan Aldamjarov sý tasqynyna daıyndyq deńgeıin anyqtaý úshin gıdrotehnıkalyq qurylystarǵa qatysty másele qozǵap, birqatar oblys ákimdikteri, onyń ishinde Túrkistan oblysy da kommýnaldyq jáne jekemenshiktegi gıdrotehnıkalyq qurylystarda kópfaktorly tekserý júrgizbegendigin málimdegen edi. Sondaı-aq ol atalǵan ákimdikter shuǵyl qarajat bólip, osy tekserýdi júrgizý kerektigin aıtty. Osy máseleler jýyrda oblystyq máslıhattaǵy «Amanat» partııasy fraksııasynyń kóshpeli májilisinde talqylandy. Jıynda óńirdiń ońtústik aýdandaryndaǵy sý tasqynyna daıyndyq jumystary baıandaldy. Mysaly, Keles aýdany ákiminiń orynbasary Súleımen Jylqybaev 19 eldi mekende sý tasqyny qaýpiniń aldyn alý jumystary qolǵa alynyp, kanaldar men qashyrtqylardyń mehanıkalyq tazalaý jumystary júrgizilip jatqanyn aıtty. Al Jetisaı aýdany ákiminiń orynbasary Marat Aınabekov sý tasqynynyń aldyn alý maqsatynda tıisti qarjy bólinip, aryq-atyzdardy mehanıkalyq tazalaýdan ótkizý, qashyrtqylar qazý, beton lotoktaryn ornatý, sý sorǵylar qoıý jumystary atqarylǵanyn málimdedi. Saryaǵash aýdany aýmaǵynan Keles ózeni men barlyǵy 88 kanal aǵyp ótedi. Aýdan ákimi Arman Abdýllaevtyń aıtýynsha, byltyr 20 kanal mehanıkalyq tazalaýdan ótse, bıyl 68 sý nysany tazalanǵan. Aýdan aýmaǵynda jaýyn-shashyn, erigen qar sý saldarynan sý basý qaýpi bar aýmaqtar anyqtalyp, turaqty baqylaýǵa alynǵan.
Jalpy, óńirde kóktemgi sý tasqynynyń aldyn alý sharalary kúsheıtildi. Jýyrda oblys ákimi Darhan Satybaldy joǵaryda aıtyp ótken Saýran aýdanyndaǵy sý basý qaýpi basym aımaqtardy aralap, jaýapty sala basshylaryna naqty tapsyrma berdi. Syrdarııa ózeniniń aǵysyndaǵy eldi mekenderdiń turǵyndarymen júzdesti. Tótenshe jaǵdaılar departamentinde jedel shtab quryldy. Úılerdi sý basýǵa jol bermeý maqsatynda TJD men jergilikti atqarýshy organdar birlese jańbyr sýyn sorý jumystaryn jalǵastyryp jatyr. Jolyndaǵyny jaıpap ótetin qyzyl sýdan qorǵaný úshin bógetter qoıylyp, sý arnalary qaýipsiz aımaqqa aýystyrylǵan. Qural-jabdyqtar men ınertti materıaldar retke keltirildi. Tasqyn kezinde halyqty shuǵyl evakýasııalaýǵa arnalǵan oryn daıyndalǵan.
Túrkistan oblysy