Jastar aýyldan at-tonyn ala qashady, masyldyqqa beıim degen sóz jańsaqqa aınalyp keledi. Qaraǵandy óńirinde aýylǵa qonys aýdaryp jatqan jas maman kóp. Kerek deseńiz, qaladaǵy jumysyn tastap, sharýashylyq ashyp jatqan jigitter de bar. Solardyń ishindegi eń jasy, eti tirisi – Nurbek Jánibekuly.
24 jastaǵy Nurbektiń aldynda bir otar qoıy bar. Edilbaı qoıyn ósirip, órisin toltyryp, naryqqa shyǵaryp otyr. Ákesiniń de sharýashylyǵynda jylqy men sıyr bar. «Sharýanyń bir shetin kóterisemin» dep kelgen ulyna enshisin berip, jeke sharýashylyq etip shyǵardy. Edilbaı qoıyn ósirýdi o basta oılastyryp kelgen Nurbek sharýasyn shıratyp ala jóneldi.
Nurbek jasy 18-ge tolysymen oqýyn syrttaıǵa aýystyryp, jumysqa shyqty. Bilim alyp júrgen mamandyǵyna sáıkes eńbek jolyn áýeli poıyzda jolserikten bastady. Kóp uzamaı jolserik brıgadıri boldy. Temirjol salasyndaǵy tórt jyl eńbek ótilin tárk etip, aqyrynda atakásipti órkendetýge belin bekem býdy. Balasynyń bul oıyn ákesi Jánibek te birden quptady. Qoı sharýashylyǵyn kótereıik degen oıy da ákesiniń qoldaýyn tapty. Úı ishiniń senimin ábden sezingen ol kásipke qoryqpaı kiristi.
«Ákemniń sharýashylyǵynda jylqy, sıyr bar. Biraq meniń qoı ósirgim keldi. Nege deseńiz, qoı eti sıyr etinen qymbat. Tóli tez ósedi, tez kóbeıedi. «Mal ósirseń, qoı ósir, paıdasy onyń kól kósir» degen babalarymyzdan qalǵan sóz bar ǵoı. Biz kóbine tuqym retinde saýdalaımyz. Sharýa qojalyǵy ıeleri alady. Qoı ósirgisi keletinder de alyp, maldanady», deıdi fermer Nurbek.
Jas fermer qystaǵy Qaraǵandy irgesinde. Buryn ol jerdi «Túıeqonǵan» dep ataǵan. Aqsaqaldar bul jerden úlken kósh údere kóshken, osy bir jaıly jerge kerýen toqtaǵan desedi. Ol kóshte saýdager-kópester kóp bolǵan. Osy bir rette Nurbek batyrdyń yrymshyl ekenin ańǵaryp qaldyq. Sharýashylyǵyn ashaıyn dep jatqan kezde 1981 jylǵy shyǵarylǵan tıyn taýyp alypty. Birden jaqsyǵa yrymdap, qoıym baıytady dep qolyn jaıǵan kórinedi.
Jas fermer Edilbaı qoıyn álemdik naryqqa shyǵarǵysy keledi. «Sharýashylyǵyn endi ǵana bastap jatqan jigittiń qolynan bul keler me eken?», deýińiz múmkin. Biraq oılaǵanyn oryndaımyn dep bilegin sybana kirisken. Qalaı deseńiz, aıtaıyq. Áleýmettik jeli arqyly. «Instagram», «Tik-Tok» paraqshalaryn belsendi júrgizip otyr. «edilbai_kz» degen ataýmen eki paraqshasyndaǵy oqyrman sany 100 myńǵa jýyqtap qalǵan. Ár jazbasyn elimizdiń túkpir-túkpirinen, tipti kórshiles elden de qalt jibermeı, qarap otyratyn oqyrmandary bar.
«Áleýmettik jelidegi paraqshalarymda atakásippen endi aınalysyp jatqandarǵa baǵyt-baǵdarymdy kórsetemin, sharýashylyqqa qajetti túrli vıdeolardy júktep otyramyn. Elimizdegi aýyl sharýashylyǵy salasynyń ozyq damyǵanyn qalaımyn», deıdi keıipkerimiz.
Máselen, 115 myń qaralym jınaǵan vıdeosynda ol qoıǵa bıdaıdy qalaı berý kerektigimen bólisedi. «Edilbaı qoıynyń ereksheligi boranǵa qaramaı, tebindep jaıyla beredi. Sýyqqa óte tózimdi. Degenmen aıazda bıdaı beremiz. Ol ishin qyzdyrady. Sol sebepti erkin jaıylady. Jas marqalarǵa, qoshqarlarǵa da beremiz. Kúıin joǵaltpaıdy. Kóp mólsherde berýge taǵy bolmaıdy. Býaz qoılar ish tastaýy múmkin», dep beınejazbasyn aıaqtaıdy.
Qozdaǵan qoıdyń kútimi, olarǵa beriletin túrli vıtamın, úgitilgen bor, tabıǵı tuz beretinin jetkizedi jas shopan. Endi bir jarııalanymynda qoıdyń qorasy qandaı bolý kerektigin, astynyń muz ári ylǵal bolmaýyna nazar aýdarý qajettigin aıtady. Jazbalaryndaǵy pikirler toptamasyna da kóz júgirtip óttik. Aýylda turatyn oqyrmanǵa oń paıdasyn tıgizip jatqandaı kórindi bizge. Bári jas shopanǵa alǵaýsyz alǵystaryn jaýdyryp jatyr. «Osy sekildi biz bile bermeıtin dúnıemen bólisip tursańyz, jaqsy bolar edi. Biraz aqparat aldyq» dese, endi bireýi «Qoıyńyz qońdy eken. Jaqsy salmaq qosatyny kórinip tur. Qalaı satyp alsaq bolady?» degen syńaıdaǵy pikirler qaldyrypty.
Demek Nurbek jelidegi paraqshalary arqyly qoıyn sátti saýdalap otyr. Nesi bar? Qoıyn soıyp, ony qalaǵa aparyp, bazarda turyp ýaqyt joǵaltpaıdy. Qorasynan-aq ótkizedi. Bul da jas shopannyń jarnama kózin jón tapqandyǵy.
«Senbi, jeksenbi demalys joq. Segiz saǵattyq jumys ýaqyty degen joq. Kúni-túni maldyń sońyndamyz. Mal baǵýdyń mashaqaty óte kóp. Qyp-qyzyl beınet. Biraq bereke bar. Eńbektiń tátti dámin tatatyn kez de keledi», deıdi fermer.
Nurbek – áýlettiń ekinshi uly. Bir aǵasy, úsh inisi bar. Ákeleri uldaryn adal eńbekke baýlyǵan. Qara jumystan qashpaıdy. Jas shopannyń taǵy bir asqaq armany bar. О́ziniń adal jaryn jolyqtyrý, otaý qurý. Buıyrsa, ol kúnniń de aýly alys emestigin de jasyryp qalmady.
Qaraǵandy oblysy