Kúrdeli jaǵdaıǵa da daıyndyq bar

Oblys ákimi Ǵaýez Nurmuham­betov óziniń halyqqa arnaǵan úndeýinde Esil ózenimen Petro­pavlǵa jetetin qarǵyn sýdyń tolqyny 2017 jylǵy tasqynnan áldeqaıda bıik ekenin aıtty.

«Jobamen eki kúnnen keıin sý Prıbrejnaıa, Teplıchnyı jáne Zarechnyı kentterin basady. Osy kún­­deri biz táýlik boıy jumys is­tep, dambalardy nyǵaıtýmen aı­­na­­lysyp jatyrmyz. Qalaǵa aýyzsý aı­daıtyn nasos stansasynyń aı­na­­l­asyndaǵy damba da bekitildi», dedi ákim.

Sondaı-aq ol Zarechnyı ken­tindegi keıbir turǵyndardyń áli de evakýasııaǵa kónbeı otyrǵanyn synap, olardy jaǵdaıdy durys baǵalaýǵa shaqyrdy.

«TJD talaptaryn múltiksiz oryndaý kerek. Qalanyń ákimi de osy kent pen saıajaı turǵynda­ryn evakýasııaǵa barýǵa shaqyr­dy. Memleket basshysy bizden azamattardyń aman bolýyn talap etip otyr. Sondyqtan ózde­rińizdiń sý apatynan aman qalý­la­ryńyz úshin evakýasııaǵa kelisý­di talap etemin. Evakýasııa ortalyqtarynda barlyq jaǵdaı jasalǵan», dedi Ǵ.Nurmuhambetov.

Alaıda TJD talaptaryn oryn­damaı, eshqaıda barmaımyz dep otyrǵan turǵyndar da bar. Petropavl qalasynyń ákimi Serik Muhamedıev Zarechnyı kentiniń qaýipti aımaǵynda 25 jáne jaryǵy sóndirilgen saıajaılar aýmaǵynda 11 adam evakýasııadan úzildi-kesildi bas tartqanyn jetkizgen edi. Sondyqtan polısııamen birge qutqarýshylar qaýipti aımaqta qalǵysy keletinderdi kúshpen shyǵarýǵa kiristi.

Kesheden beri Sergeev sý qoımasyndaǵy sýdyń deńgeıi 10 sm tómendedi. Al Petropavldaǵy Esil deńgeıi 25 sm-ge deıin kóterilip, 600 sm boldy. Alaıda bul qaýipti deńgeı emes, qaýiptisi 940 sm-den bastalady. Túske qaraı Sergeev sý qoımasyndaǵy sýdyń barlyq kólemi 182 paıyzdan 178 paıyzǵa deıin azaıǵany belgili boldy.

Esil ózeniniń boıyndaǵy aýyl-selolar arasynda qıyn jaǵ­daı Pokrovka, Novonıkolsk aýyldaryna tónip tur. Qaýipti aımaqtaǵy Pokrovka turǵyndary evakýasııalandy. Alaıda olardyń bári J.Qızatov atyndaǵy aýyl sha­rýashylyǵy kolledjinde ashylǵan evakýasııalyq beketke barmaı, tegis týǵan-týystarynyń úıine kóshti. Mektep oqýshylary alys­tan oqý rejimine kóshirildi. Osy aýylǵa «Amanat» partııasynyń tizimi arqyly saılanǵan Májilis depýtattary Erkebulan Mámbetov, Dmıtrıı Koloda jáne Baqytjan Bazarbek kelip, turǵyndarmen kezdesti. Aýyl turǵyndaryn memleketten tólenetin ótemaqynyń tártibi men kólemi qyzyqtyratyny belgili. Bul rette depýtattar 2017 jylǵy 19 jeltoqsandaǵy Úkimet qaýlysyna sáıkes ótemaqy kólemi anyqtalyp, tólenetinin aıtty. Bul úshin 30 kúnniń ishinde aryz berilip, sodan keıin 10 kún ishinde ótemaqy kólemi belgilenedi.

Oblystyq eńbekpen qamtýdy jáne áleýmettik baǵdarlamalardy úılestirý basqarmasynyń basty­ǵy Rınat Eljasovtyń aıtýyna qaraǵanda, ótemaqy kólemi keltirilgen shyǵynǵa baılanysty bolady. Oblystyń 12 aýdanynda onyń kólemi 100 AEK bolsa, Ýálıhanov aýdany men Petropavl qalasy turǵyndary úshin – 200 AEK. Osy maqsatqa bıyl 85 mln teńge qarajat bólingen. Áleýmettik kómek alý úshin zardap shegýshiler aýyl ákimine aryz beredi. Aýdan ortalyǵynda turatyndar men qalalyqtar eńbekpen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalar bólimi­ne qaıyrylýy kerek. Aryzdy «Elektrondyq ókimet» veb-portaly arqyly da berýge bolady.

Búginde Pokrovka aýylynyń shetki kóshesindegi 24 úıge sý kirgen. Sýdyń bıiktigi – bir metrdeı. Tur­ǵyndar tegis týystarynyń úıine kóshirilipti. Aýyldyń túbi­nen «Pet­­ro­­pavl – Jezqazǵan» respýb­lık­a­­­lyq avtojoly ótedi. Bul Esil­diń ústi­nen ótetin kópirmen kelesi jaǵa­ǵa jalǵasady. Shetki jaǵyn sý shaı­ǵa­nymen kópirdiń ózinde qaýip joq.

Novonıkolsk aýylyndaǵy sý deńgeıi bir túnde 5 metrge jetken. Bul – respýblıkaǵa belgili kásipker, Eńbek eri, marqum G.Zınchenkonyń aýyly. Novonıkolskiniń de shetki úıleri, baý-baqshalary sýdyń astynda qaldy. Qarǵyn sý saǵatyna 20 sm-deı jyldamdyqpen aýylǵa kirip jatyr.

Oblystaǵy shaǵyn ózenderi­niń sýlary da qarǵyn sýdyń tolyqtyrýymen ekinshi ret kóte­rildi. Mysaly, Babyqburlyq ózeniniń sýy Gýsakovka aýylynyń túbinde – 31 sm-ge, Rýzaevka aýylynda – 48 sm-ge, Vozvyshenka selosynda 35 sm-ge deıin kóterilgen.

Oblystyq TJD-nyń málimetine qaraǵanda, 10 sáýirge deıin Esil aýdanynda barlyǵy 56 úıge sý kirdi, 68 adam evakýasııalandy. Jalpy, oblysta tasqyn bastalmaı turyp aýlalardan 600 myń tekshe metr sý sorǵyzylǵan. 249 myń aryqtar arshylyp, sýdyń joly ashylǵan. Oblys pen aýdan ákimdigi, TJ, PB qyzmetkerleri jáne volonterlerdiń kómegimen 84 myń ınertti materıaldar toltyrylǵan qaptar daıyndalǵan. Oblys bo­ıynsha sý basqan úılerdiń sany – 76, al aýlasyna deıin sý kelgen úıler sany – 174. Barlyǵy 634 adam evakýasııalanyp, 1,5 myńdaı mal qutqaryldy.

Tasqynǵa qarsy negizgi kúres Petropavl qalasynyń mańynda bolyp jatyr. Astanadan jetkizilgen áskerıler men kýrsanttar jergi­likti qutqarýshylar, volonterler, turǵyndarmen birge úshinshi kún qala mańyndaǵy barlyq dambany nyǵaıtýmen aınalysyp jatyr. Keshe ǵana ınertti zattarmen toltyrylǵan 10 myńnan asa qap daıyndalǵany aıtyldy.

Tasqynǵa qarsy kúreske aýdandardan da kómekshiler men volonterler kelip jatyr. Qarǵyn sýdyń álegi birshama turaqtanǵan Aqqaıyń aýdanynan da bir top volonterler jetken eken.

«Biz 1 500 qap, kúrekter jáne basqa da quraldar ákeldik. Sany­myz – 60 adam. Sý basý qaýpi bar eldi mekenderge kómek qolyn sozbaqpyz. Erteń taǵy da 60 shaqty adam keledi», deıdi top basshysy Vladımır Rahmatýllaev.

Osy kúni qalanyń volonterleri Zarechnyı kentindegi dambany bekitip jatqandarǵa ystyq as jetkizgen eken.

«Jańa ǵana 40 kg palaý, kóje, taba nan ákelip, 300 soldatty tamaq­tan­dyrdyq. Túske deıin ózimiz­diń volonterlerimizdi tamaq­tan­dyrǵanbyz. Qazir 40 lıtr shaı men táttiler jetedi», deıdi as tasýshylardyń biri.

«Biz – aıryqsha maqsattaǵy 68-brıgadanyń 68165 áskerı bóliminenbiz. Bizdiń bólim Astana qalasynda ornalasqan. Osynda úsh kún buryn 300 áskerıdiń qatarynda jettik. Topyraq pen qum toltyrylǵan qaptardy qalap, sýǵa qarsy bóget jasap jatyr­myz. Bizge tamaq jetkizip júr­gen jastarǵa sheksiz rızamyn. Dalada ishken tamaq tátti bola­dy eken. Aýyr jumystan keıin otyra qalyp, ystyq tamaq ishseń, tynyǵyp qalasyń», deıdi jaýyn­gerlerdiń biri Ashat.

Jalpy, osy Zarechnyı kenti­nen TJD-nyń málimdemesine qaraǵanda, 10 sáýirge deıin 300 adam evakýasııalanǵan.

Oblystaǵy Kásipkerler palatasy fılıalynyń basshysy Esjan Orazalın kásipkerlerge úndeý jarııalady.

«Osyndaı syn saǵatynda bıznes-qaýymdastyǵy halyqpen birge bolýy kerek. Bizdiń qoldaýshymyz da, tutynýshymyz, jumysshymyz da – halyq. Qaltamyzdyń tolyp, bıznesimizdiń jandanyp jatqany – halyqtyń arqasy. Búgin halyqty sý basýyna qarsy qyzý jumystar júrgizilip jatyr. Osyǵan qolushyn berip, tehnıkalaryn ákelip, tıisti qural-saımandar, qapshyqtar berip jatqan isker azamattarǵa alǵys aıtamyn. Buǵan qosa kóptegen bıznesmen qol jumysyn istep jatqan qutqarýshylar, áskerıler men volonterlerge ystyq tamaqtar jetkizip jatyr», dedi ol.

Osy kásipkerler palatasynyń janyndaǵy Isker áıelder keńesi kómek tasýdyń syzbasyn da jasap, apta boıy jasaıtyn kómekterin belgilep te qoıypty.

TJD-nyń aıtýyna qaraǵanda, 10 sáýirge deıin oblys aýmaǵyna Túrkistan, Qaraǵandy, Almaty, Ulytaý jáne Pavlodar oblystarynan barlyǵy 266 adam, 34 tehnıka, 62 motopompa, 15 sýǵa júzetin qural jetkizildi. Qorǵanys mınıstrliginen barlyǵy 313 adam men 16 tehnıka jetkizilgen.

Soltústik Qazaqstan oblysy