О́tken 2014 jyl Qazaq eli úshin óte tabysty da jemisti jyl boldy. Ǵylym salasynda, ekonomıkada, óner men mádenıet, sport salasynda Qazaqstan tolaıym tabystarǵa qol jetkizdi. Medısınalyq jańalyqtar men el ekonomıkasyna ınnovasııa tartý isinde de aýyz toltyryp aıtarlyqtaı eleýli jetistikterimiz bar. Sport salasynda sańlaq uldarymyz Qazaq elin álemniń damyǵan elderiniń aldyna shyǵardy, Kók týymyzdy bıik jelbiretip, halqymyzdyń rýhyn aspandatty. Álemdik ekonomıkadaǵy daǵdarystar men qıynshylyqtarǵa qaramastan, bizde halyqtyń áleýmettik jaǵdaıynda turaqtylyq baıqalyp, birshama ósý men damý úrdisi qalyptasty.
О́tken jyldaǵy eń mańyzdy jańalyqtyń biri – elimiz Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń qurylýyna muryndyq bolyp, memlekettiń damýy úshin jańa múmkindik ashatyn osy áriptestik odaqqa múshe boldy. Odan ózge Reseı sekildi taǵy bir alyp el, Qudaı qosqan qońsymyz Qytaı bar, ol elmen de saıası-ekonomıkalyq turǵydan teń bolý úshin Shanhaı yntymaqtastyq uıymy deıtin uıymda birlesip otyrmyz. Endigi bir tilek, bir úmit – kindik Azııadaǵy túrkitektes ulttarmen osy sekildi aýqymdy odaq quryp, qoıan-qoltyq qatynasta bolsaq degen nıet bar. Bul jóninde de Elbasy Nursultan Nazarbaev halyqaralyq jıyndarda da, jalpy memleketaralyq basqosýlarda da únemi aıtyp júr.
Qazaqstan Prezıdenti memleketimizdi kópvektorly saıasat ustanatyn sara jolǵa salǵany málim. Ol kisiniń kemeńger saıasatker ekendigin búginde búkil álem moıyndaǵan. Sondaı sarabdal saıasatkerliginiń arqasynda Qazaqstandy dúnıeniń tórt tarabymen beıbit el retinde aralastyryp, óz Otanymyzdyń tynyshtyǵy men turaqtylyǵyn saqtap keledi.
Bıylǵy jyldan da kúterimiz kóp. Jalpy, ǵylym degen el men eldi, ult pen ultty jaqyndastyratyn, beıbitshiliktiń saqtalýyna qyzmet etetin qural. Árbir eldiń ǵylymynda sol eldiń zııaly qaýymy aldyńǵy lekte bolady. Sondyqtan da ǵylymı turǵydan qarym-qatynas jasalǵandyqtan, sol ǵalymdardyń baılanysy arqyly memleketaralyq tatýlyq ta bekı túsedi. Bizde Táýelsizdik alǵaly beri otandyq ǵylym salasyna erekshe kóńil bólinip, Memleket basshysy Qazaqstan halqyna jasaǵan árbir Joldaýynda halqymyzdy bilimge, ǵylymǵa, eńbekke shaqyrýdan tanbaı keledi.
Elbasynyń Qazaqstan ǵylymyn damytýǵa degen ystyq yqylasynyń bir aıǵaǵy, bizde ǵylymǵa bólingen qarjy 50 mıllıard teńgege jýyqtady. Bul degenińiz Qazaqstannyń ishki jalpy óniminiń 0,20-0,25 paıyzyn quraıdy. Mine, enshisi bólek el retinde Kindik Azııadaǵy ózge memleketterdiń jalpysyn qosqanda bizdiń ǵylymǵa bólingen qarjymyzdyń jartysyna da jetpeıdi. О́mirdiń ózi qalyptastyrǵan aksıomaǵa súıensek – «ǵylymsyz memleket óspeıdi, isi órge baspaıdy».
Osy aıtylǵan oıǵa oraı, aldaǵy jylda otandyq ǵylym salasynda adamzat ıgiligine jaraıtyn sony jańalyqtar ashylyp, el ǵalymdary taǵy bir bıikke kóteriledi dep senemin. О́tken jyldyń tabysy bıylǵy jylǵa juǵysty bolsyn. Berekesi men dáýleti artqan el retinde elimizdiń ekonomıkasy budan da jaqsaryp, otandyq ǵylym jańa bir beleske shyǵady, halqymyz sonyń ıgiligin, jemisin kóredi degen tilektemin.
Murat JURYNOV,
Ulttyq Ǵylym akademııasynyń
prezıdenti, akademık.
ALMATY.