Ár azamat, ár otbasy – memleket qamqorlyǵynda

Oblys ákimi Ǵaýez Nurmuham­betov Memleket basshysyna Sol­tústik Qazaqstan oblysynyń Qyzyl­­­­jar, Esil, Shal aqyn aýdan­­­­dary men Petropavl qala­­­­syn­­daǵy sý tasqyny jaǵ­da­­ıyn baıanda­dy. О́ńir ákimi­niń aı­­týy­n­sha, alty aýdanda tóten­she jaǵ­daı jarııa­lanǵan. Qazir­gi tańda 2 myń­nan astam tur­ǵyn úıdi sý basqan, 10 345 adam evakýa­sııalanǵan.

Sý tasqynyna qarsy shara­larǵ­a 5 270 adam jáne 906 tehnı­ka jumyldyrylǵan. Halyq­tyń turmys-tirshiligine qajet­ti ın­fraqurylymdardy qal­py­na kel­tirý jumystary júrgizilip jatyr. Tabıǵı apattan zardap shekken azamattardyń materıaldyq shyǵyndaryn esepteý jáne óteý jóninde komıssııa qurylǵan.

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Soltústik Qazaqstan obly­sy­nyń sý basqan aýmaǵyn tik­u­shaq­pen aralap kórgennen ke­ıin qarǵyn sý saldarynan evakýa­sııalanǵan aýdandardyń halqy­men kezdesti.

Turǵyndarmen áńgimelesý barysynda Qasym-Jomart Toqaev shy­ǵyndardy óteý úshin memleket barlyq tıisti sharany qabyl­daıtynyn aıtty. Qazirgi ýaqytta sý tasqynynan zardap shekken bar­lyq turǵynǵa birrettik kómek be­rilip jatyr jáne komıssııa mú­lik shyǵyndaryn eseptegen­nen keıin ótemaqy tólenedi. Turǵyn úıi jaramsyz azamattarǵa jańa baspana salynady jáne barlyq qajetti ınfraqurylymmen qamtamasyz etiledi. Sonymen qatar zardap shekken turǵyndardyń nesıeleri men zaımdaryn tóleý merzimi shegeriledi.

Memleket basshysy árbir azamat nazardan tys qalmaıtynyn atap ótti.

– Qazir bárimiz óte kúrdeli kezeńdi bastan keship jatyrmyz. Bul – jalpyulttyq apat. Degen­men bir jaǵynan alyp qarasaq, oń ózgerister de anyq baıqalady. Sý­dyń beti qaıtyp keledi. Jaqyn ara­daǵy 10 kúnde óte qaýipti bola­dy. Biraq biz elimiz boıyn­sha apat saldaryn joıý sharalaryn qabyldap jatyrmyz. Buǵan deıin aıtqanymdaı, Úkimet zar­dap shekken azamattardyń barlyǵ­yna qoldaý kórsetedi. Biz sý tasqyny saldarynan bolǵan barlyq shyǵyndy óteımiz. Árbir azamat, árbir otbasy memlekettiń qamqorlyǵynda bolady. Bul – men úshin basty mindet, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Memleket basshysy elimizdiń birqatar óńirindegi sý tasqynyna baılanysty qalyptasqan kúrdeli jaǵdaıdy eskere otyryp, sondaı-aq bıýdjet qarjysyn únemdeý maqsatynda Úkimetke, ortalyq memlekettik jáne jergilikti atqarýshy organdarǵa ımıdjdik jáne basqa da iri is-sharalardy ótkizbeý jóninde tapsyrma berdi.

– Men bıýdjet qarjysyn únem­deý maqsatynda iri halyq­ara­­lyq forýmdy ótkizýden bas tarttym. Sonymen qatar Dúnıe­júzilik kóshpendiler oıyndaryna jumsalatyn shyǵyndy qysqar­ta­myz. Árıne, qazir bul sharadan túpkilikti bas tartý múmkin emes. Biraq oǵan jumsalatyn qarjy kólemi aıtarlyqtaı azaıady. Budan bólek, elimizdiń Tokıoda ótetin Dúnıejúzilik kórmege qatysýyna bólingen bıýdjet te qysqarady, – dedi Prezıdent.

Qasym-Jomart Toqaev bar­­lyq memlekettik organǵa sý tas­qy­ny saldarynan sabaq alýy kerek ekenin aıtty.

– Bizde mundaı apattardy al­­dyn ala eskertý júıesi jetis­peı­di. Qajetti mamandar da tapshy. Qa­zir gıdrotehnık kadrlardy daıar­laý týraly shuǵyl sheshim qa­byl­dandy, – dedi Memleket basshysy.

Prezıdent jumys sapary kezinde Petropavl sý torabynyń jumysymen de tanysty. Irgetasy 1973 jyly qalanǵan nysan Sergeevka jáne Petropavl sý qoımalarynyń belgilengen rejimde toltyrylyp, iske qosy­lýyn qamtamasyz etý arqyly Esil ózeniniń aǵysyn retteıdi.

Soltústik Qazaqstan oblysy­nyń ákimi Ǵaýez Nurmuhambetov­tiń aıtýynsha, óńirdegi sý tasqy­ny­na Esil ózeni muzynyń erýi jáne Aqmola oblysynan aǵyn sý­­dyń kelýi sebep bolǵan. Ásirese bıyl­ǵy seń júrý kezeńinde muz­dar­dyń keptelisi saldarynan sý deń­g­eıi kúrt kóterilip, sel júrdi. Bul ınf­raqurylymnyń isten shyǵýy­na jáne Esil ózenin jaǵa­laı ornalas­qan eldi mekenderdi sý basýyna ákep soqtyrdy. Son­daı-aq ol sý tasqynyna qarsy is-sharalarǵa 2 500 erikti belsen­di qatysyp jat­qanyn atap ótti. Aımaqqa 300 tonna gýmanıtarlyq kómek keldi.

Memleket basshysyna «Astana» óńirlik qolbasshylyǵy ásker­­leriniń qolbasshysy Erjan Yby­­raev Soltústik Qazaqstan ob­ly­­syndaǵy tótenshe jaǵdaıdyń zar­dap­taryn joıý úshin qorǵanys ve­doms­tvosynyń 700 áskerı qyz­­met­shisi men 33 tehnıkasy jumyl­dyrylǵanyn baıandady. Onyń aıtýynsha, áskerılerdiń negizgi kúshi qaptardy qummen toltyrý, bógetter salý, Petropavl qala­synyń mańyndaǵy aýdandar men Qyzyljar aýdanynyń eldi me­ken­derine jaqyn mańdaǵy jaǵa­laýlardy nyǵaıtý jumystaryna baǵyttalǵan. Sý tasqynyna qarsy kúres sharalary bastalǵannan beri áskerıler jergilikti atqarý­shy organdarymen birlesip, bóget­ter salý, olardy nyǵaıtý jumys­taryn atqarǵan. Bul bógetterdiń jalpy uzyndyǵy 15 shaqyrymnan asady.

Qasym-Jomart Toqaevqa qalyptasqan jaǵdaıdy naqty ýaqyt rejiminde qadaǵalaýǵa múmkindik beretin jyljymaly basqarý pýnkti jabdyqtalǵany jóninde málimet berildi. Ol úshin ár 2,5 saǵat saıyn jergilikti jerdiń 2D formatty kartasy arqyly aqparat berýge qabiletti ushqyshsyz basqarylatyn barlaýshy ushý apparaty paıdalanylady. Sondaı-aq táýlik boıy usha alatyn ári sý tasqynyna qatysty jaǵdaıdyń ózgerýine monıtorıng júrgizýge múmkindik beretin termovızııalyq kamerasy bar dron qoldanylady.

«QazSýShar» RMK Soltústik Qazaqstan oblystyq fılıalynyń dırektory Shuǵaıyp Ibatýllın Pre­zıdentke Sergeevka sý qoı­masy 2022 jyly kópfak­torly tek­seristen ótkenin jáne onyń teh­nıkalyq jaǵda­ıy qanaǵat­ta­nar­lyq dep baǵalanǵa­nyn málim­dedi. Búgin­de óńirdegi eki sý qoımasy da shtat­tyq kestege saı jumys istep tur.

О́ńirge jasaǵan jumys sapary aıasynda Memleket basshysy sý tasqynynan zardap shekken turǵyndarǵa kómektesip jatqan qutqarýshylarmen, eriktilermen jáne kásipkerlermen kezdesti.

Qasym-Jomart Toqaev tóten­she jaǵdaı kezinde óńir turǵyn­dary­nyń joǵary deńgeıde uıym­shyldyq tanytqanyn atap ótip, tabıǵat apatymen kúresip júrgen barlyq azamatqa alǵys aıtty.

Soltústik Qazaqstan oblysy bo­ıynsha Qazaqstan halqy As­samb­leıasy tóraǵasynyń qoǵamdyq orynbasary Elena Semıdoskıh Prezıdentke oblystaǵy ár aýdanda gýmanıtarlyq kómek qabyldaıtyn pýnktter ashylǵany jóninde málimet berdi.

«Birgemiz» volonterler front-ofısiniń jetekshisi Anastasııa Volkova eriktilerdiń jedel áre­ket etý shtaby qurylǵany tý­ra­ly aıtty. Shtab 2 500-den as­tam volonterdi úıretedi jáne olar­dyń jumysyn úılestiredi.

«Sevkazenergo» aksıoner­lik qoǵamynyń bas dırektory Anatolıı Kazanovskıı atalǵan kásiporynnyń aksıonerleri 100 mıllıon teńge bólgenin, transformatorlar ornatý jáne elektr jelilerin tartý jumystaryn júrgizgenin aıtty.

«Qyzyljar joldary» JShS dırektory Ashat Joldaspaev kompanııanyń sý tasqynyna qarsy sharalarǵa belsendi atsalysyp jatqanyn jetkizdi. Osy rette atalǵan mekeme bógetter salý jáne nyǵaıtý úshin arnaýly tehnıkalar men qajetti qural-jabdyqtar bólip otyr.