Astanaǵa Ulybrıtanııa jáne Soltústik Irlandııa Qurama Koroldiginiń Syrtqy ister, Dostastyq jáne halyqaralyq damý mınıstri Devıd Kemeron resmı saparmen keledi. D.Kemeron aldymen Premer-mınıstrdiń orynbasary-Syrtqy ister mınıstri Murat Nurtileýmen kelissózder ótkizedi, odan keıin Aqordada Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevpen kezdesedi dep josparlanyp otyr.
Elimizdiń Syrtqy ister mınıstrligi habarlaǵandaı, Ulybrıtanııanyń burynǵy Premer-mınıstriniń sapary aıasynda eki el arasyndaǵy saıası, saýda-ekonomıkalyq jáne mádenı-gýmanıtarlyq salalardaǵy ekijaqty yntymaqtastyq máseleleri boıynsha kelissózder júrgizilip, sondaı-aq aımaqtyq, ásirese Ortalyq Azııadaǵy ózekti óńirlik jáne halyqaralyq taqyryptar talqylanady dep josparlanǵan. Sapar qorytyndysy boıynsha birqatar ekijaqty qujatqa qol qoıylmaq.
Jalpy bes kúnde Ortalyq Azııanyń 5 memleketi men Mońǵolııaǵa barýdy kózdep, Tumandy Albıonnan shyǵysty betke alǵan brıtandyq saıasatker Qazaqstanǵa kelgenge deıin saparyn Tájikstannan bastap, keshe Qyrǵyz jáne О́zbekstan Respýblıkalarynda jalǵastyrdy.
Ulybrıtanııanyń Syrtqy ister mınıstri Dýshanbede Tájikstan prezıdenti Emomalı Rahmonovpen kezdesse, keshe Qyrǵyz eliniń basshysy Sadyr Japarovpen jáne О́zbekstan Prezıdenti Shavkat Mırzııoevpen jolyqty.
«The Independent» basylymy habarlaǵandaı, kezdesýlerde brıtanııalyq dıplomat álemdik turaqtylyq, ekonomıka jáne bilim berý baǵyttaryna aıryqsha basymdyq berip otyr. Jasalǵan kelissózder de, talqylanǵan taqyryptar da osy úsh negizgi sala tóńireginde órbip keledi.
Tájikstandaǵy sapary barysynda Birikken Koroldiktiń burynǵy premer-mınıstri qazirgi tańda kóptegen el jalǵyz ózi eńsere almaıtyn qıyndyqtarǵa tap bolyp jatqanyn atap ótti. Sondyqtan Devıd Kemeronnyń Ortalyq Azııaǵa saparynyń astarynda óńirdegi eldermen aradaǵy áriptestikti jetildirip, jańa beleske shyǵarý jatyr dep topshylaýǵa bolady.
О́ıtkeni Brıtanııa Parlamentindegi Syrtqy ister jónindegi komıtettiń «Jol qıylysyndaǵy elder: Ulybrıtanııanyń Ortalyq Azııadaǵy ózara árekettestigi» baıandamasynda osy jaǵdaılar ashyq aıtylǵan. Iаǵnı baıandamada depýtattar Ulybrıtanııa Úkimetine Ortalyq Azııadaǵy óńirlik áriptestikti «olardyń táýelsizdigin yqpaldy kórshilerinen qorǵaý» baǵytynda órbitýdi jáne saýda-sattyq, adam quqyǵy, mádenı baılanys, balamaly qýat kózderi óndirisin ilgerilete túsýdi usynyp otyr.
Rasynda Birikken Koroldik Ortalyq Azııa elderin «qamqorlyqqa» alýǵa shyndap bekingen sııaqty. Kelissózderdegi D.Kemeronnyń sózderiniń astaryna úńilsek, egemendik pen aýmaqtyq tutastyq syndy qaǵıdattarǵa qaýip tóndirmeıtindeı tyǵyz áriptestik ornatýdy usynady. Osy maqsatta resmı London 50 mıllıon fýndsterlıng bólgeli otyr. Sondaı-aq saıasatkerdiń sapary barysynda sanksııa máselesi de qozǵalmaq. Onyń aıtýynsha, Orta Azııa aýmaǵy sanksııany buzýshylar aınalyp ótetin «tóte jol» bolmaýy kerek.
Kezdesý taqyryptary arasynda qaýipsizdik máseleleri de bar. D.Kemeronnyń aıtýynsha, resmı London Reseıdegi lańkestik áreketti qatań aıyptaıdy. Sondyqtan kezdesýlerde óńir halqynyń qaýipsizdigi turǵysynda da máseleler qozǵalmaq.
D.Kemeronnyń Qazaqstanǵa saparyna keletin bolsaq, bizdiń elde de ekonomıkalyq baılanystar, densaýlyq, bilim salalaryn jáne ǵalamdyq turaqtylyqty damytý máseleleri jan-jaqty talqylanbaq. Shaǵyn jáne orta bıznes úshin Ortalyq Azııadaǵy alǵashqy tikeleı ınvestısııalyq qor (venchýrlyq kapıtal) quratyny da belgili boldy. Qazaqstan Syrtqy ister mınıstrliginiń habarlaýynsha, bilim salasynyń ózinde keminde 3 kelisimge qol qoıylmaq. Solardyń biri – Oksford ýnıversıtetinde qazaq tilin oqytý kýrsynyń ashylýy, ýnıversıtetter arasyndaǵy áriptestik kelissózderin júrgizý. Buǵan qosa Ulybrıtanııa men Qazaqstan arasyndaǵy taýar aınalymy da qyzý talqylanbaq. Qazir qos el arasyndaǵy taýar aınalymy jylyna 1,2 mlrd dollardy qurap otyr. Buryn bizdiń elge Reseı arqyly kelip otyrǵan Ulybrıtanııa jáne eýropalyq taýarlar búginde Qazaqstanǵa tikeleı jetkizilip, biz arqyly Reseıge reeksport túrinde jóneltilip jatyr. Ekijaqty kezdesý aıasynda osy máseleler de jiti qamtylyp, elimiz sanksııalyq sharalarǵa urynyp qalmaý jaǵy qarastyrylmaq.