Otandyq óndiristiń bir pushpaǵyn ılep kele jatqan «Zeta» kompanııasy elimizde keńse jıhazdaryn, turmystyq plastmassa ónimderin shyǵarýmen áıgili. Kompanııanyń elimiz boıynsha 8 zaýyt-fabrıkasy bar bolsa, sonyń 3-eýi Talǵar aýdanynda jumys istep tur.
Panfılov aýylynda 2019 jyldan beri iske qosylǵan «Zeta» JShS-ǵa qarasty «Temir-Saq» zaýyty negizinen dıametri ártúrli ólshemdegi temir qubyrlar óndirýmen aınalysady. Olar jıhaz, oryndyq pen ústel jasaýda qoldanylady. Munda 176 adam turaqty eńbek etedi. Zaýyt jumysshylarynyń jaıly jataqhana jáne ystyq tamaqpen tegin qamtamasyz etilýi eńbek ónimdiliginiń artýyna oń áserin tıgizip keledi. Olardyń barlyǵy da sol tóńirektegi aýyl turǵyndary. Arasynda eńbek ozattary da bar. Dese de, ónim kólemi artqan zaýytqa dánekerleýshi men tiginshiler áli de qajet.
«Buryn aýylymyzda mundaı óndiris orny bolmaǵandyqtan, jumys izdep qalaǵa aǵylatyn edik. Zaýyt iske qosylǵaly tórt jyl boldy, tabandy eńbek etip, tabys taýyp jatyrmyz. Jalaqymyz jaman emes. Osyndaı óndiris orny kóptep ashylsa, aýyldyń jaǵdaıy jaqsara túser edi», deıdi robot operatory Natalıa Kýlımıch.
Qytaıdyń ozyq tehnologııasymen jabdyqtalǵan «Temir-Saq» zaýyty tolyqtaı avtomattandyrylyp, birneshe dánekerleý roboty iske qosylǵan.
«Negizgi shıkizat «Qaraǵandy metall kombınatynan» keledi. Temirdi jolaqtap kesý, ııý, dánekerleý, boıaý syndy mindetterdi atqaratyn 13 seh toqtaýsyz jumys isteıdi. Munda oryndyqtar men ústelder, kıimilgishter men sóreler bar, jalpy turmysqa qajet 50 shaqty ónim túri daıyndalady», deıdi «Temir-Saq» zaýytynyń dırektory Ámzebek Bajanov.
Gúrilden qulaq tunatyn sehtarda jumys qyzyp jatyr. Jumys qaýipsizdigi basty nazarda. Jumysshylar qorǵanys úshin arnaıy betperde men kózildirik taǵady. Aıyna bir ret «Qaýipsizdik kúni» atalyp, onda jumysshylar qaýipsizdik nusqamasynan ótedi.
«Qazaqstan boıynsha «Zeta» kompanııasynyń 60-tan asa dúkeni iske qosylǵan. Sol arqyly ónimderimiz satylady. Aıyna 250–300 mln teńgeniń ónimi óndirilip, satylymǵa shyǵarylady. Oǵan qosa arnaıy tapsyrys berýshiler de bar. Bizdiń zaýyttyń ónimi qaldyqsyz shyǵarylady. Aǵash qaldyqtary jumysshylarǵa otyn retinde berilse, porolon men matanyń maıda qaldyqtaryn qaıta óńdep, jastyq shyǵarý óndirisi iske asyrylady», deıdi zaýyt basshysy.
Qaldyqsyz ónim óndirýdi bastaǵan zaýyt sheberleri bul kúnde mata qıyndylarynan kóz jaýyn alatyn quraq quraýǵa da tóselip alǵan. Sonyń nátıjesinde túrli-tústi quraq matalarmen jabdyqtalǵan oryndyqtarǵa suranys arta túsken. Zaýyttyń tigin sehynda turaqty jumys istep kele jatqan tiginshiler Botakóz Tólegenova, Kúlsara Nurdanhan jáne sehta eńbek etetin Elena Vagner, qoıma meńgerýshisi Botakóz Abdramanova, brıgadır Mereı Birlik syndy názik jandar er-azamattarmen qatar eseli eńbek etip jatyr.
Zaýyttan shyqqan daıyn ónimder, keńse oryndyqtary men ózge de zattar óńirlerdegi óz tutynýshylaryna kidirissiz jóneltiledi.
Bir aıta keterligi, bıylǵy sý tasqynynan zardap shekken soltústik, batys óńirlerge «Zeta» kompanııasynyń prezıdenti Qanat Omarovtyń qoldaýymen 3 fýra gýmanıtarlyq kómek retinde zaýytta óndirilgen plastıkalyq turmystyq zattar jiberilgen.
Osy zaýyt irgesinde 30 shaqty adam eńbek etetin plastmassa qaldyqtary men sellofandardy qaıta óńdeıtin «Zetanyń» shaǵyn zaýyty jumys isteıdi. Onda óńdelgen zattar Talǵar qalasyndaǵy zaýytqa jiberilip, aınalymǵa túsedi. Bul óndiris orny ekologııalyq ahýaldy jaqsartýda qyrýar paıdasyn tıgizip tur. Alaıda mamandardyń aıtýynsha, zııany myń jyldyq plastmassa pen jer betin japqan sellofandy qaıta óńdeýde zor mańyzǵa ıe zaýyt jumysy qazir birshama turalaǵan. Bul rette zaýyt basshylyǵy memleketten sýbsıdııa alyp, eńse tiktegisi keledi. Mamandar men osy óndiris ornynan nápaqasyn ajyratyp otyrǵan eńbek adamdary shaǵyn zaýyt memleket qamqorlyǵynan tysqary qalyp ketpese eken dep alańdaıdy.
Almaty oblysy