• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Jádiger 16 Mamyr, 2024

Sábıtten qalǵan sııasaýyt

203 ret
kórsetildi

Buqar jyraý atyndaǵy ádebıet jáne óner mýzeıinde aqyn Sábıt Dónentaevtyń kózindeı bolyp turǵan sııasaýyt bar. Bul jádigerdi kezinde Semeıde shyǵyp turǵan «Jańa aýyl» gazetiniń ujymy syılaǵan.

Kórnekti memleket qaı­ratkeri, aǵartýshy, áde­bıetshi Smaǵul Sádýa­qas­uly 1919 jyly Omby qalasynda shy­ǵatyn «Trýdovaıa Sıbır» jýrnalynda ja­rııalanǵan «Kır­gızskaıa lıteratýra» degen ocher­kin­de qazaq ádebıetiniń jaǵdaıy, onyń órkendeýi jóninde taldaý jasaǵan.

«Aqyndardyń ishinde halyqshyl aqyn S.Dónentaev aıryqsha daralanady. Onyń óleńderiniń rýhy taza qazaqsha, ulttyq arqaýy aıryqsha berik, shýmaqtarynyń júıeliligi, býnaqtarynyń úndiligi jóninen, tereń mazmuny jóninen, eń aqyry keremet ótkirligi jóninen Dónentaev óleńderi halyq poezııasynyń atasy Baıtursynuly pen názik jandy lırık Jumabaevtyń shyǵarmalaryna jeteǵabyl», dep jazdy. Budan baı­­qaıtynymyz, S.Dónentaev – óz za­manynda-aq naqty baǵasyn alǵan aqyn. Al tulǵanyń qazaq ádebıetiniń damýyna qosqan úlesi qomaqty.

Sábıttiń baspasózben baılanysy, ıaǵnı jýrnalıstik qyzmeti 1912 jyly Pavlodardaǵy Qasym Er­tisbaevtyń medresesinde oqyp júr­gen kezinen bastalǵan. Semeıdegi mu­ǵalimder daıarlaıtyn kýrsta oqı júrip, «Saryarqa» gazeti men «Abaı» jýr­nalyna óleńderin joldap otyrady. Keıin «Qazaq tili men ádebıeti», «Sosıalıstik Shyǵys», «Jańa aýyl», «Qazaq tili» gazetterinde tilshi, bólim meńgerýshisi bolyp qyzmet atqarady. Semeıdegi jýrnalıstik qyzmetinde ol jergilikti dramatýrgtermen, sonyń ishinde Jumat Shanınmen baılanys or­natyp, pesalardy talqylaýǵa ara­­lasqan. Aqyn dramatýrgııany óte qı­yn janr dep eseptegen.

Buqar jyraý mýzeıinde saqtalyp turǵan sııasaýytty kezinde Semeıdegi «Jańa aýyl» (qazirgi «Semeı tańy») ga­zetiniń redaksııasy aqynǵa syıǵa tart­qan. Atalǵan basylym 1928-1930 jyldar aralyǵynda shyǵyp turǵan. Sııa­saýyttyń astyńǵy jaǵynda latyn áripterimen «S.Dónentaıulyna «Jańa aýyldan» berilgen belgi» dep jazylǵan.

Jádigerdi kezinde tulǵanyń qyzy Sáýlet Sábıtqyzy ákesiniń týǵan je­rine arnaıy ákelip, mýzeıge tabys et­ken eken.

 

Pavlodar oblysy