Juttyń jamany – alaýyzdyq
Búgingi keıbir áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaılar aıaqtan shalyp, erkin qımyldaýǵa erik bermeı turǵan shaqta Alla buǵan qosa eldiń birligin synaıyn dedi me, álde biz sekildi qarttarǵa halyqtyń birlik kúshin bildireıin dedi me, topan sýyn qaptatty da jiberdi. «Er etigimen sý keshken» sol sátterde túrli deńgeıdegi bılik ókilderi, qutqarýshylar men eriktiler, belsendi jergilikti halyq pen áskerıler, boı kórsetýleri yqtımal ury-qarydan qorǵaǵan tártip saqshylary bir jaǵadan bas, bir jeńnen qol shyǵaryp, kún-tún demeı birlese is-qımyl tanytty.
Al bizdi eldiń osyndaı qıyn kezdegi aýyzbirshiligi súısintti! Sýda qalǵan otandastarymyzǵa eldiń túkpir-túkpirinen jiberilip jatqan gýmanıtarlyq kómekti kórgende, ásirese: «...osydan basqa eshteńem bolmaı tur» dep úıindegi bir kılogramm kúrishine deıin ákelgen ájeı...» («EQ», 19.04.2024, «Myń bolǵyr Márııa») týraly oqyǵanda, bul is-áreket janarǵa jas úıirip qana qoımaı, qolǵa qalam da aldyrdy.
...Bir bolyńdar, syrtqa syr baıqalmasyn,
Birligińe dushpan syn aıta almasyn.
Qandaı qıyn kezde de qaıran elim,
Berekeń men yrysyń shaıqalmasyn! –
degen shýmaqtardy tizip, birligi bekem kóringen halqyma joldaǵansha asyqtym. Bir bolyńdar, birigińder, elim! Kúsh qashanda – birlikte!
Basynan talaı almaǵaıyp zaman ótkergen halqymyz: «Jut jeti aǵaıyndy» dep aıtyp ketken. Sol jeti aǵaıyndynyń ishindegi eń qaýiptisi – alaýyzdyq. Quranda qashanda túzeýshiden buzýshy kóp bolatyny eskertilgen. Bizdiń aramyzda da buzýshylar az deı almasaq kerek. Bir ǵana mysal: «Qazaqstan» telearnasyndaǵy «Ashyq alańda» Parlament Májilisiniń depýtaty sý basqan jerge bireýler baryp, eriktilerge: «Munda neǵyp júrsińder? Muny úkimet isteý kerek! Senderdiki ne sandalbaı?..», dep aǵyn sýmen arpalysyp júrgenderdiń arasyna iritki salmaqshy bolǵandaryn atap aıtty. Bular – sol buzýshylar. Ondaı qara nıettilerdiń sózderine múldem qulaq salmaý kerek ári ondaılardan aýlaq júrip, birligimizdi baǵalaı bilýimiz qajet. Sonda kez kelgen syn-qaterdi jeńip qana qoımaı, eldigimizdi saqtap qalamyz jáne judyryqtaı jumylǵan ult ekendigimizdi dáleldeımiz.
Biz, eldiń parasat bıiginen qaraıtyn kónekóz qarııalary, árqashan el-jurtpen birgemiz. Elimizdiń erteńi eńseli bolýyna ár kez tilekshimiz!
Narbaı TAǴAIULY,
ardager jýrnalıst
Qaraǵandy oblysy,
Saran qalasy
Balalar eńbegi de eskerilse ıgi
«Adal adam – Adal eńbek – Adal tabys». Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Atyraý qalasynda ótken úshinshi Ulttyq quryltaıdy osy taqyrypqa arnaǵany málim. Memleket basshysy osy alqaly jıynda sóılegen sózinde: «...Kelesi jyly álemde Uly Jeńistiń 80 jyldyǵy keńinen atap ótiledi, aıtýly datany merekeleýge daıyndyqty qazirden bastaýymyz kerek. Jeńistiń 80 jyldyǵyna oraı zertteýler tyń qarqynmen jalǵasady dep senemin. Surapyl soǵys kezindegi aǵa býynnyń óshpes erligi men eren eńbegin urpaq jadynda jańǵyrtý óte mańyzdy. Memleket bul baǵyttaǵy jumysty jalǵastyra beredi», dedi.
Qazirgi qoldanystaǵy zańnyń 7-babynyń 4-tarmaǵynda 1941 jylǵy 22 maýsym – 1945 jylǵy 9 mamyr aralyǵynda keminde alty aı jumys istegen (qyzmet ótkergen) jáne Ekinshi dúnıejúzilik soǵys jyldarynda tyldaǵy qajyrly eńbegi men minsiz áskerı qyzmeti úshin burynǵy KSRO-nyń ordenderimen jáne medalderimen nagradtalmaǵan adamdar eńbek ardageri bolatyndyǵy atap kórsetilgen. Bul ataq soǵys kezinde tylda jumys istegen jeti jas pen odan joǵary jastaǵy balalarǵa berilip, jetiden tómengi jastaǵy ul-qyzdarǵa berilmeı qalǵan bolatyn.
Aýyldan deni saý ásker jasyndaǵy kisiler soǵysqa attansa, ásker jasynan asqandar eńbek armııasyna alyndy, júrýge jaraıtyn tórt, bes, alty jasar jáne odan joǵary jastaǵylar eńbek maıdanyna aralasty. Ujymsharda jumys kúshi jetispegendikten, jas balalar úlkender qatarly aýyr jumystardyń barlyǵyna qatysty. Arba aıdady, qyrman kúzetti, qı oıyp shyǵardy, shóp shómeledi, masaq terdi, qysqasy, maýsymdyq jumystardyń barlyǵyn istedi. Qazaqta: «Taıdyń mingeni bilinbeıdi, balanyń istegeni bilinbeıdi», degen qanatty sóz bar. Qazaqstan Respýblıkasy boıynsha sábılerdiń qıynshylyq kezeńde istegen janqııarlyq jumystary men etken eńbekteri Uly Jeńistiń 80 jyldyq qurmetine saı elense, baǵalansa deımiz. Soǵystan buryn týǵandardyń, soǵys jyldarynda eńbek etkenderdiń barlyǵyna «Tyl ardageri» qurmetti ataǵy berilse, orden, medaldermen marapattalsa degen usynys-tilegim bar.
Keńesbek TО́LMAǴAMBETOV,
eńbek ardageri
Jambyl oblysy,
Jańatas qalasy
Ashyq aspan astyndaǵy kitaphana
«Kitap degenimiz – aldyńǵy urpaqtyń keıingi býynǵa qaldyrǵan rýhanı ósıeti. Kitap oqýdan tyıylsaq, oı oılaýdan da tyıylar edik» degen eken ataqty jazýshy Ǵabıt Músirepov. Sol kisi aıtqandaı, jańa zamanǵa saı jańa tehnologııalar ómirimizge qanshalyqty dendep ense de, «Kitap – bilim bulaǵy» qaǵıdaty eshqashan eskirmek emes.
Osy qaǵıdatty eskergen Úrjar aýdandyq ortalyq kitaphanasy aýdan turǵyndarynyń kitap oqýyna jáne demalýyna qolaıly jaǵdaı jasaý, kitap oqýǵa degen qoǵamnyń qyzyǵýshylyǵyn arttyrý, kitaphana oqyrmandarynyń sanyn kóbeıtý maqsatynda «Batyrlar alleıasy» saıabaǵynda «Saıabaqta kitap oqımyz!» atty jyljymaly kitap kórmesin uıymdastyrdy. Kórmege kitap qorynan alynǵan jańa kitaptar, oqyrman suranysyn qanaǵattandyratyn kórkem ádebıetter, ár janrdaǵy qyzyqty kitaptar men balalar ádebıetindegi kóptegen ertegi kitaptar oqyrman nazaryna usynyldy.
Ǵımarattyń ishinde emes, taza aýada kitap oqýǵa jaǵdaı jasalyp, kitaphanaǵa tirkelip, kitaptardy kitaphanaǵa barmaı-aq qolǵa alýǵa múmkindik beretin atalǵan is-shara kópshiliktiń kóńilinen shyqty.
Aqnur JUMADILOVA,
Úrjar aýdandyq ortalyq
kitaphanasynyń kitaphanashysy
Abaı oblysy