Sıngapýr Respýblıkasyna memlekettik saparmen barǵan Qasym-Jomart Toqaevty «Istana» saraıynda Prezıdent Tarman Shanmýgaratnam kútip aldy. Kelissózderdiń aldynda resmı qarsy alý rásimi ótti. Qazaqstan men Sıngapýrdyń memlekettik ánurandary shyrqalyp, Qurmet qaraýyly rotasynyń bastyǵy eki el basshylaryna raport berdi.
Jańa kezeńge ashylǵan jol
Sodan keıin Qasym-Jomart Toqaev pen Tarman Shanmýgaratnam bir-birine resmı delegasııa múshelerin tanystyrdy. Memleket basshysy Prezıdent saraıyndaǵy Qurmetti qonaqtar kitabyna estelik jazba qaldyrdy.
Qasym-Jomart Toqaev qazaq delegasııasyna syı-qurmet kórsetkeni úshin alǵys aıtyp, bul 20 jyldan astam ýaqyt ishinde Qazaqstan Prezıdentiniń Sıngapýrǵa jasaǵan birinshi sapary ekenin atap ótti. Sondaı-aq 1970-jyldary keńes odaǵynyń dıplomaty retinde qyzmet etkendikten, bul eldi óte jaqsy biletinin jáne araǵa ýaqyt salyp, munda Qazaqstan Prezıdenti retinde qaıta kelgenine qýanyshty ekenin jetkizdi.
Memleket basshysy Sıngapýrdy ýaqyt synynan ótken senimdi seriktes sanaıdy. Búginde Qazaqstanda 140-tan astam sıngapýrlyq kompanııa men birlesken kásiporyn jumys isteıdi. Bul rette Sıngapýrdyń Qazaqstan ekonomıkasyna salǵan ınvestısııasy 1,7 mıllıard dollardan asty. Pandemııa saldarynan týyndaǵan ekonomıkalyq qıyndyqtarǵa qaramastan, ekijaqty saýda kólemi kóp uzamaı 2 mıllıard dollardan asady.
Qazaqstan Prezıdentiniń aıtýynsha, elimiz senimdi saıası dıalogke, qarqyndy damyp kele jatqan saýda jáne ınvestısııalyq baılanystarǵa baǵyttalǵan ekijaqty yntymaqtastyqtyń múlde jańa kezeńine jol ashýǵa nıetti.
О́z kezeginde Prezıdent Tarman Shanmýgaratnam eki el arasyndaǵy qarym-qatynastyń damý dınamıkasyna joǵary baǵa berdi.
Kezdesý barysynda Memleketter basshylary saýda-ekonomıkalyq, ınvestısııalyq jáne mádenı-gýmanıtarlyq salalardaǵy yntymaqtastyqty damytý perspektıvalaryn egjeı-tegjeı talqylady. Memleket basshysy Qazaqstannyń Sıngapýrmen energetıka, asa mańyzdy shıkizatty óńdeý, ınfraqurylymdy damytý, sıfrlyq ekonomıka, qarjy tehnologııasy, agrotehnologııa, logıstıka jáne baılanys sekildi negizgi salalar boıynsha yntymaqtastyqty keńeıtýge múddeli ekenin málimdedi.
Prezıdentter ózara tıimdi ınvestısııalyq jobalardy ilgeriletý, sonyń ishinde ekijaqty qatynastardyń quqyqtyq bazasyn nyǵaıtý arqyly kúsh-jiger biriktirýge ýaǵdalasty. Budan bólek, taraptar bilim berý jáne adam kapıtalyn damytý baǵyttaryndaǵy yntymaqtasty jandandyrý qajet dep sanaıdy.
Berik dástúr arqaýy
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev jaqynda Sıngapýrdyń Premer-mınıstri laýazymyna taǵaıyndalǵan Loýrens Vongty quttyqtap, onyń jańa memlekettik qyzmetine tabys tiledi.
Memleket basshysy Sıngapýr Qazaqstannyń Ońtústik-Shyǵys Azııadaǵy strategııalyq seriktesi ekenin atap ótip, eki el arasyndaǵy kópjyldyq yqpaldastyqqa joǵary baǵa berdi.
– Biz Sıngapýrmen aradaǵy kópjaqty yntymaqtastyqty damytýǵa basa mán beremiz. Eki el arasyndaǵy tyǵyz baılanystyń uzaq jyldar boıy berik dástúri qalyptasqan. Men Sıngapýrmen qarym-qatynas ornatýǵa tikeleı atsalystym. 1970 jyldary jas dıplomat retinde maǵan Sıngapýrda qyzmet etý baqyty buıyrdy. О́zim jumys istegen jerdiń mekenjaıy da áli esimde – Nassim road 51, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Qazaqstan Prezıdenti Sıngapýrdyń óte qarqyndy damyp kele jatqanyn, sondaı-aq bul eldiń álemdik ekonomıkada jetekshi oryn alatynyn aıtty.
Qasym-Jomart Toqaev óziniń Sıngapýrǵa alǵashqy memlekettik sapary ekijaqty qatynastarǵa tyń serpin beretinine senim bildirip, ol úshin qajetti qoldaý kórsetýge daıyn ekenin jetkizdi.
Memleket basshysynyń aıtýynsha, osy sapar aıasynda jetekshi jergilikti kompanııalardyń basshylarymen kezdesip, ózara múddeni kózdeıtin naqty bıznes-jobalardy talqylaý josparlanyp otyr.
Sıngapýr Premer-mınıstri ózara tıimdi yntymaqtastyqty damytý úshin mol áleýet bar ekenin atap ótti.
Loýrens Vong eki eldiń ekonomıkasy bir-birin tolyqtyratynyn jáne Sıngapýr ASEAN elderimen yqpaldastyqty keńeıtýde Qazaqstan úshin ózindik hab bola alatynyn, al Qazaqstan Sıngapýrdyń Ortalyq Azııa elderimen yntymaqtastyǵyn nyǵaıtýǵa yqpal etetinin málimdedi.
Kezdesýde ekonomıkalyq jáne ınvestısııalyq yqpaldastyq perspektıvalaryna erekshe nazar aýdaryldy. Taraptar jasyl energetıka, kólik jáne logıstıka, sıfrlandyrý, qarjy, agroónerkásip kesheni, kommýnıkasııa, asa mańyzdy shıkizatty óndirý jáne óńdeý, elektrondy kommersııa sııaqty salalardaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtý múmkindikterin qarastyrdy.
Qasym-Jomart Toqaev pen Loýrens Vong Almaty oblysynda sıngapýrlyq «Surbana Jurong» kompanııasynyń qatysýymen «Alatau City» (G4 City) sııaqty asa iri jobany iske asyrýdy, sondaı-aq Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵytynyń áleýetin arttyrýǵa baǵyttalǵan «PSA International» jáne «Qazaqstan temir joly» AQ arasyndaǵy seriktestikti quptady.
Kezdesýde bilim jáne ǵylym salasyndaǵy qarym-qatynasty nyǵaıtý, onyń ishinde joǵary oqý oryndary arasyndaǵy kooperasııany arttyrý, stýdentter almasý jáne taǵy basqa máselelerge erekshe nazar aýdaryldy.
Taraptar Qazaqstan men Sıngapýrdyń isker toptary arasyndaǵy baılanystardy keńeıtý úshin kúsh-jiger biriktirýge ýaǵdalasty. Memleket basshysy eki eldiń kópjosparly áriptestigin nyǵaıtýǵa septigin tıgizetin Úkimetaralyq komıssııa qurýdy usyndy. Kezdesý sońynda Qasym-Jomart Toqaev Loýrens Vongty Qazaqstanǵa resmı saparmen kelýge shaqyrdy.
Qol qoıylǵan qujattar
Qazaqstan Prezıdenti men Sıngapýr Premer-mınıstri sapar barysynda qol qoıylǵan qujattardy almasý rásimine qatysty. Qazaqstan Premer-mınıstriniń orynbasary – Syrtqy ister mınıstri Murat Nurtileý men Sıngapýrdyń Ornyqty damý jáne qorshaǵan orta mınıstri, Saýda baılanystaryna jaýapty mınıstr Greıs Fý bir-birimen sımvoldyq turǵyda qujat almasty.
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń Sıngapýr Respýblıkasyna memlekettik sapary aıasynda birqatar memleketaralyq jáne vedomstvoaralyq qujatqa qol qoıyldy. Atap aıtqanda, Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Sıngapýr Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy ekonomıkalyq yntymaqtastyq jónindegi ózara túsinistik týraly; Qazaqstan Respýblıkasynyń Ishki ister mınıstrligi men Sıngapýr Respýblıkasynyń Ishki ister mınıstrligi arasyndaǵy ózara túsinistik týraly; Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrligi men Sıngapýr Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrligi arasyndaǵy zııatkerlik menshik quqyqtaryn qorǵaý salasyndaǵy yntymaqtastyq jónindegi ózara túsinistik týraly jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrligi men Sıngapýr Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrligi arasyndaǵy quqyqtyq yntymaqtastyq jónindegi ózara túsinistik týraly memorandýmdarǵa qol qoıyldy.
Sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi men Sıngapýr Respýblıkasynyń Bilim mınıstrligi arasyndaǵy joǵary bilim berý salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly memorandým men Qazaqstan standarttaý jáne metrologııa ınstıtýty men «Enterprise Singapore» kompanııasy arasyndaǵy Sıngapýr standarttaryn taratý jáne aýdarý jónindegi yntymaqtastyq týraly kelisim jasaldy.
Kompanııalarǵa jańa múmkindik
Memleket basshysy Sıngapýr Premer-mınıstriniń orynbasary – Ekonomıkalyq saıasat jónindegi úılestirýshi mınıstr Heng Sýı Keatty qabyldady. Kezdesý barysynda Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan-Sıngapýr bıznes forýmyn uıymdastyrǵany úshin osy eldiń Úkimetine rızashylyǵyn bildirdi. Prezıdenttiń aıtýynsha, bul is-shara Qazaqstan men Sıngapýr kompanııalaryn eki el naryǵynda jańa múmkindikter izdeýge yntalandyrady.
Memleket basshysy Qazaqstanda ulttyq ekonomıkanyń básekege qabilettiligin arttyrý jáne áleýetti ınvestorlar úshin qolaıly jaǵdaı jasaý maqsatynda keshendi reformalar júrgizilip jatqanyn aıtty.
Heng Sýı Keat Ortalyq Azııa jáne ASEAN elderiniń yntymaqtastyǵyn keńeıtýge Qazaqstan men Sıngapýr septigin tıgize alatynyn atap ótti. Qasym-Jomart Toqaev pen Heng Sýı Keat Úkimetter men bıznes qurylymdardyń yqpaldastyǵyn nyǵaıtý arqyly ekijaqty seriktestikti odan ári damytýǵa daıyn ekenin rastady.
Sonymen qatar kezdesýde memlekettik qurylym men jahandyq ekonomıkaǵa, onyń ishinde sıfrlandyrýǵa, tehnologııalardy damytýǵa, jasandy ıntellekti jáne adam kapıtalyna qatysty máseleler qarastyryldy.