Halyq qaharmany, táýelsiz Qazaqstannyń tuńǵysh Qorǵanys mınıstri, qarýly kúshterdiń qurylýy men qalyptasýynda asa mańyzdy ról atqarǵan alǵashqy armııa generaly Saǵadat Nurmaǵambetovtiń 100 jyldyǵyna oraı keshe elordada tarıhı tulǵanyń sara jolyna arnalǵan dóńgelek ústel ótti.
Is-sharaǵa Astana qalasy ákimdiginiń ókilderi, qalalyq QHA músheleri, Aqsaqaldar keńesiniń, «Assambleıa jastary» RQB ókilderi, ǵalymdar, Qorǵanys mınıstrliginiń Saǵadat Nurmaǵambetov atyndaǵy áskerı kolledjiniń kýrsanttary qatysty. Basqosýdyń basty maqsaty – aty ańyzǵa aınalǵan tulǵanyń áskerı murasyn zerdeleý, ata-babalarymyzdyń erligin ulyqtaý men nasıhattaý arqyly óskeleń urpaqtyń boıynda ulttyq sana-sezim men patrıotızmdi qalyptastyrý.
«Atamnyń amanaty» qoǵamdyq birlestigi basqarma tóraǵasynyń orynbasary Ábýbákir Smaıylov atap ótkendeı, batyrdyń el bolashaǵy úshin jasaǵan eki erliginiń ózi úlken qurmetke laıyq. Birinshisi – 19 jasynda maıdanǵa attanyp, 20 jasynda «Altyn juldyz» tabys etilip, keńes odaǵynyń batyry atanǵan. Al 21 jasynda onyń batalony Gıtlerdiń Reıh kanselıarııasynyń ǵımaratyna jasalǵan shabýylǵa qatysqan. Jeńisten keıin batalonnyń jeke quramy memlekettik mańyzy bar mańyzdy nysandardy kúzetý mindetterin oryndady. Ekinshi ret keńes odaǵynyń batyry ataǵyna usynylǵanymen, ókinishke qaraı, eńbegi elenbeı ketti. Ekinshisi – táýelsizdiktiń tańy atqan tusta shınelin qaıta kıip, Qazaqstannyń qarýly kúshterin qurýǵa belsene atsalysty. Erdiń tól armııamyzdy qurýdaǵy eńbegi ólsheýsiz. «Jaqynda ǵana batyr atamyzǵa arnalǵan «Týmysy bólek tulǵa» degen ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótti. Sol jerde onyń árbir tulǵalyq qyryna jeke-jeke toqtalyp, úlken baǵa berildi. Tarıhshylar men ǵalymdardyń aıtqan sózi bolashaqta úlken jınaq bolyp shyǵady. О́zderińiz bilesizder, Saǵadat jastaıynan jetim qalyp, ózinen úlken aǵasy Saǵıttyń qolynda tárbıelengen. Ol kisi birinshi bolyp soǵysqa attanyp,1941 jyly qaza tapqan. Saǵadat Nurmaǵambetov aǵasynyń jerlengen jerin ómir boıy izdep ótken. Batyrdyń qyzy Aısulý apamyz qoǵamdyq uıymǵa ótinish berdi. Biz qazir batyrdyń armanyn jalǵastyryp, izdestirý jumysyn bastadyq. Saǵıt Nurmaǵambetovtiń qaıda jerlengenin taýyp jatsaq, saýapty is bolatyn edi», deıdi Á.Smaıylov.
Saǵadat Nurmaǵambetov – batyr ǵana emes, halyqaralyq deńgeıdegi tulǵa. Bulaı deýge negiz kóp. «Ol – 2005 jyly BUU Bas Assambleıasynyń bıik minberinde sóılegen álemdegi jalǵyz maıdanger. Sol minberde ol beıbitshilikti saqtaý, ultaralyq kelisim týraly 6 mınýttyq baıandama jasaǵan. Tarıhı beınebaıandy BUU-ǵa arnaıy hat jazyp, arhıvten aldyrdyq. Endi aldaǵy ýaqytta shyǵatyn jınaqqa batyrdyń ónegeli sózin qaldyrsaq deımiz. «Tasqa basylǵan sóz eshqashan óshpeıdi» demekshi, týmysy bólek tulǵanyń aıtqan ulaǵatty sózin qaǵazǵa jazyp, kitapqa shyǵarýdy qolǵa alyp jatyrmyz. Maqsat – ótken tarıh arqyly jastardyń boıynda áskerı-patrıottyq tárbıeni sińirý. Sebebi, ótkenin qadirlemegen eldiń bolashaǵy bolmaıdy», dep túıindedi sózin Á.Smaıylov.
S.Nurmaǵambetov atyndaǵy áskerı kolledjdiń úshinshi oqý vzvody, 1-kýrs ulany Danıal Qýanyshev te bolashaqta batyr atasynyń jolyn jalǵap, qarýly kúshter sapynda qyzmet etýdi armandaǵanyn aıtty. «Qazaq armııasynyń bet-beınesi bolǵan armııa generaly Saǵadat Nurmaǵambetovtiń ómiri – halqyna qyzmet etýdiń ozyq úlgisi. Generaldyń tula boıynda adamgershilik pen patrıottyq rýhqa tán tutas qasıet bar. Sol úshin bala kezden Saǵadat atamyzdaı batyr, dańqty qolbasshy, Otan qorǵaýshy bolýdy armandadym», deıdi ol.
Generaldyń áskerı ómir jolyn zamandastary arasynda tanytýǵa talpynyp júrgen jasulandyqtyń talabyna súısindik. Búginde ol armııa generaly týraly test suraqtaryn daıyndap, áskerı qyzmetkerlermen suhbat quryp, mektep oqýshylary arasynda túrli saýalnama júrgizgen. Batyrdyń ónegeli ómiri men ómirsheń isterin úlgi tutyp qana qoımaı, óskeleń urpaqqa jetkizýdi basty paryzy sanaıtyn jas: «Saǵadattaı uly bar el baqytty. Onyń erligi men adamgershilik qasıeti árbir ofıser men serjanttyń ǵana emes, kez kelgen adamnyń boıynda bolsa jón», deıdi.
Dóńgelek ústelge qatysýshylar batyr rýhyn asqaqtatý 100 jyldyqtyń aıasynda ǵana emes, óskeleń urpaq boıyndaǵy jigerdi oıatýǵa ómir boıy azyq bolsa degen tilegin jetkizdi. Budan keıin jınalǵandar áskerı kolledjdiń aýmaǵynda ornalasqan Saǵadat Nurmaǵambetovtiń eskertkishine gúl shoǵyn qoıdy.