Mamyrajaı mamyrdyń alǵashqy onkúndigindegi seıilden keıin Berdibek Mashbekuly Ońtústik Koreıaǵa jol júretinin, kelgen soń ózi habarlasatynyn eskertti. Biraq aıtqanynan kóp ýaqyt ótip ketken edi. Ýaıymdaı bastadym. Bir kúni amalsyzdan qońyraý shalýǵa týra keldi. О́ıtkeni erteńinde men de jolǵa shyǵýym kerek. Týǵan jerge bir aptaǵa bara jatqan soń, jónimdi aıtyp keteıin degenmin. Telefonyn kótergen aǵam sát sapar tilegen: «Azdap taza aýada júreıik dep Ǵaısha jeńgeń ekeýmiz Zerendige kelgenbiz, jolyń bolsyn, elge sálem aıt, amandyqta jolyǵaıyq».
«Adamnyń emes, Allanyń aıtqany bolady» degen, budan keıin aǵammen kezdesý buıyrmady. Qaıran Bekem-aı, «aq ıilip synbaıdy» degen sóz beker bolǵany ma? Keýdege óksik tyǵyldy. Júrek qan jylap turdy. Til baılanyp qaldy. Taǵy da ómirdiń ólsheýli ekenin túsindim. Al ókinishtiń ólsheýsiz bolatynyn uqtym. Aldyńdaǵy ardaqty aǵa kórmegen kóshesine bara jatyp ta seniń kózińdi kóp nársege jetkizip ketetin bolǵany da. Adam buıryqtan qalǵan ba? Sum ajal kimdi aınalyp ótken? Degenmen Qudaıyńdaı syılaıtyn adamnyń bes kún jalǵan dúnıeni aıaqasty, tosynnan tastap ketkeninen qıyn eshteńe joq eken. Sol ózekti órteıdi.
Kóńil aıtýǵa barǵanymda Ǵaısha jeńgeıdiń aıtqany áli qulaǵymda tur: «Sharhan-aý, aǵańnan aıyrylyp qaldyq. Esildiń boıynda endi kimmen júresiń?». Myna sózden keıin aıaǵymnan ál ketip, ázer turǵanym esimde. «Tiri adam tirshiligin isteıdi» degendi de aıtyp ketken qazaq. Búgin de serýenge shyqtym. Jalǵyz ózim. Jaqsy ma, jaman ba, bir jumbaq qubyl qalyptasty: serýenge shyqqanda, aǵam esime túse beredi. Shartty reflekske aınalyp barady. Onyń aıtqan áserli áńgimeleri qulaǵymda qaıta jańǵyrady. Osy sát ol qasymda birge kele jatqandaı kúı keshemin. Sálden soń baryp janymda joǵyn sezingen kezde kóńilim qaıta qulazıdy. Taǵy da ózimdi aldaımyn: joq, qazir ekeýmiz ylǵı toqaılasatyn anaý tuıyq kósheniń ózenge shyǵatyn tusynan qylań berip qalady. Bıe baýyndaı jerge jetkenshe úmitim úzilmeıdi. Amal neshik, aǵam boı kórsetpeıdi. Álgi jerden ótip ketken soń da tylsym oıdyń jeteginen aryla qoımaımyn. Báribir meni qýyp jetetindeı elegizip, artyma qaraılaı beremin. Osyndaı assosıasııa!
Berdibek Mashbekulymen Úkimet apparatyna jumysqa ornalasqan 1994 jyly tanystym. Premer-mınıstrdiń baspasóz qyzmetinde konsýltant bolyp istegendikten, atqarýshy bıliktiń almaǵaıyp kezde atqaryp jatqan jumysyn buqaralyq aqparat quraldarynda nasıhattaýmen kóbirek aınalystyq. Jumystyń deni qarjy salasy men áleýmettik máselelerge baılanysty bolǵandyqtan, sol jyldary Mınıstrler kabınetiniń qarjy, eńbek jáne áleýmettik qorǵaý bólimi meńgerýshisiniń orynbasary bolyp eńbek etken ony kóp jaǵalaıtynmyn.
Ol kezde apparatta qazaq tilinde sóıleı alatyn adam joqtyń qasy edi. Al Bekeń orysshasy óz aldyna, qazaqshaǵa da aǵyp tur. Bilmeıtin nárselerimdi surap alýǵa arlanbaıtynmyn. Kóptegen ekonomıkalyq suraqtardy soqyrǵa taıaq ustatqandaı qarapaıym tilmen ońaı túsindirip beretin. Ásirese telearnalarǵa suhbat uıymdastyrǵanda qatty qysylatynmyn. Belgili bir oqıǵaǵa qazaqsha túsinik berýden «tili shyqpaǵan» qazaq sheneýnikterdiń bári at-tonyn ala qashady. Amal joq, taǵy da salyp otyryp, Berdibek aǵamnyń aldyna baryp, jaǵdaı aıtamyn.
Kóp uzamaı Úkimettiń bólim meńgerýshiligine kóterildi. Odan soń Úkimet apparatynyń jetekshisi boldy. Al 1995 jyly Qyzylorda oblysynyń ákimi bolyp taǵaıyndaldy. Bes jyldaı aramyz alystap ketkendeı boldy. Alaıda Alladan asqan sheber bar ma? Jaqsy adamnan alystatpaımyn dese, alystatpaıdy. Aınalyp kelgende onymen 2000-jyldardyń basynda Astanada kórshi turýdy mańdaıǵa jazdy. Bul – eki birdeı oblysty basqaryp, úlken tájirıbe jınaqtap úlgergen Berdibek Mashbekulynyń memleket qaıratkeri deńgeıine kóterilip, halyqtyń zor qurmetine bólengen kezi. Soǵan qaramastan men sııaqty paqyrmen qońsy bolýy onyń qarapaıymdylyǵynan habar berse kerek. Tórt-bes jyl boıy kún saıyn birge serýendeýdi ádetke aınaldyrǵanymyz da – onyń adam balasyn jatyrqamaıtyndyǵynyń aıqyn belgisi.
Keshkilik esip aǵatyn Esil ózeniniń boıynda áńgime-dúken quratynymyz kúni keshe. Eń aldymen, onyń qarapaıymdylyǵy qaıran qaldyratyn. Kez kelgen adam qarapaıym bola almaıdy. Bul qasıet – Qudaıdyń syıy. Kún saıyn keshkilik serýen quryp, totanaǵy kóp tirshiliktiń san túrli taqyrybynda ekeýara áńgimeleskenimnen uqqanym, onyń el basqarý isinde tamasha tabystarǵa jetýiniń basty syry psıhologııany tereń meńgerýinde jatyr. «Adamdy taný úshin ózińdi zertteý jetkilikti, al adamdardy taný úshin olarmen aralasý kerek». Berdibek Mashbekuly Stendaldyń osy qanatty sózin berik ustanǵan. Osyny aıqyn baıqadym.
2022 jyly Bekeń Astanaǵa qaıta qonys aýdardy. Ekeýmiz de burynǵy jerimizden áldeqashan kóship ketsek te, nıetimizdiń túzýliginen bolar, taǵy kórshi bolyp shyqtyq. Úılerimizdiń arasy bir kóshe eken. Kúndegideı serýen quryp júrgenmin. Aldymnan shyǵa kelmesi bar ma? Dejavıýdiń naǵyz ózi. Osynyń aldynda ǵana Jambyl oblysynyń ákimi qyzmetin aıaqtap, zeınetke shyqqanyn estigenmin. Alaıda telefon nómirin bilsem de habarlaspaǵan edim. О́ıtkeni qońyraý shalmasa, ózdigimnen eshqashan mazalamaıtynmyn.
Kórgen kezde qýanyshym qoınyma syımady. Aýzym ashylyp qaldy. Berdibek Mashbekuly da ań-tań: «Aý, Sharhan, qaıdan júrsiń?». Jaýap berdim: «Jaqyn mańda turamyn, Beke». Sózimdi ilip áketti: «Mássaǵan! Men de osy mańaıǵa qonystandym. Ekinshi ret kórshi bolǵanymyzdy qarasańshy!». Budan soń eski ádetpen serýenge shyǵýdy jalǵastyryp kettik. Bir kúni suraq qoıǵanym bar: «Beke, qurmetti demalysqa shyqtyńyz. О́tken ómir jolyńyz alpys atanǵa júk bolǵandaı. Jasym kishi bolsa da, zeınetke sizden buryn shyqtym. Áleýmettik statýs ózgertý ońaı emes. Onyń ústine qarap otyra almaıtyn adam ekenińizdi jaqsy bilemin. О́zińizdi demalysta qalaı sezinip júrsiz?».
Ol kóp oılanbastan jaýap berdi: «Kóńilińniń tynyshtyǵy úshin jáne ózińdi baqytty seziný úshin ultqa adal qyzmet etýden asqan abyroıly is joq. Sanaly ómirimdi osy jolǵa arnaǵan adam retinde batyl aıta alamyn: elge qyzmet etý isine demalys jat. Dese de elińe paıdaly bolý dáıim kresloda otyrý degen sóz be? Ákimniń oryntaǵynsyz da jurttyń bolashaǵy úshin kúresýge bolatynyn talaı tulǵalar dáleldep ótken. Qol qýsyryp qarap otyra almaıtynymdy óziń de aıtyp qaldyń. Árıne, solaı. Tuǵyrdan taıyp turǵandaı bolyp sóılegennen Qudaı saqtasyn. Áli de bolsa, elime eńbek sińiremin dep oılaımyn. Sebebi men ózimdi jumys istegende ǵana baqytty sezinemin. Jalpy, kez kelgen adamnyń peshenesine óziniń súıikti isimen aınalysýdy jazsa, jer betinde baqytty jandar kóbirek bolatynyna bás tigemin».
Týrasynan tartar bolsaq, Berdibek Mashbekuly fenomeniniń syry nede dese, men onyń, eń aldymen, eńbekqorlyǵyn aıtar edim. Bala kezinen halyqtyń aýyr turmysyn kórip ósti. Sol ortada eńbekke erte aralasyp, shyńdaldy. Mundaı adamnyń qashanda esil-derti jumysta bolatynyn da jastaıynan boıyna sińirdi. Dál osydan keıin Berdibektiń bıik belesterdi baǵyndyrýynyń basty sebebine tap bolatynyńyz daýsyz. Sál jymıǵan sátinde otty janarynan baıqala ketetin aqyqtyq onyń janynyń sonshalyqty taza ekeninen áp-sátte habar bere qoıatyny adam qyzyǵarlyqtaı edi. Muny aǵamdy burynnan tanıtyn kisi bolsyn, birinshi ret kórip turǵan kisi bolsyn, salǵan bette uǵatyn. Janynyń gravıtasııasy kez kelgen kisini ózine erekshe tartyp turatyn. Nege? Negesi sol, janynyń tazalyǵy óz aldyna, Berdibek Mashbekuly bılik dálizinde jetken belesteri bolsyn, óreli isteri bolsyn, baǵyndyrǵan bıikteri bolsyn, solardyń bárin ultynyń tamyrynan ajyramaı baǵyndyrǵany – búgingi kúni biz úshin basy bútin shyndyq. Eldiń aldynda júzi jarqyn júrgeni de sondyqtan bolsa kerek.
Jaratqan Iem Berdibek Mashbekulyna bárin berdi. Aqylman edi. Jaıly minez berdi. Únemi aqjarqyn júretin. Kez kelgen oıyn at qulaǵyn teńestirgendeı ádemi jetkizetin. Aldyna kelgen adamdy sendire biletin qasıeti taǵy bar. Oıǵa alǵan maqsatyna jetý jolynda sabyrlyǵy da, tabandylyǵy da sezilip turatyn. Qudirettiń osynshama syıyn bireýler kóterip júre almas edi. Ol kótere bildi. Qarapaıymdylyq qasıetimen. Qanaǵatshyldyǵymen. Iá, tap osy eki artyqshylyǵy tirshiligin árli de nárli etti. Basqalarǵa onyń ómiri taqtaıdaı tegis kóringeni – aqıqat. Deı tura, olaı emes. Basshy retinde de, adam retinde de ómirdiń talaı synaǵynan ótti. Sonyń bárine tótep berdi. Eki aıaǵyn teń basyp, ár nárseni aqylǵa salyp sheshti.
Berdibek Saparbaev – Qazaqstan táýelsizdik týyn tuǵyrǵa qondyrǵannan keıin saıası sahnaǵa shyqqan ulttyq kadrlardyń alǵashqy leginiń ókili. Eline shyn jany ashıtyn tulǵa halyqqa qaltqysyz qyzmet etýden sharshaǵan joq. О́ziniń ana tilin aldymen qasterleıtin, salt-dástúrge qashanda berik Bekeń el úshin júregin sýyryp berýge daıyn ekenin san márte dáleldegen. Bes oblysty basqarǵan tusta ot pen sýdyń ortasynda talaı aqkóz erlikke bardy. Qashanda qazaqy qalpynan aınymaǵan Berdibek Mashbekulyn ómirinde shynaıy syılap ótkenim de sondyqtan. Aınalyp kelgende ár adam bilim men ulttyq qasıettiń birtutas úılesimdiligine jetken tusta biz ult bolyp uıysyp, halyq bolyp qalyptasatynymyz ras bolsa, biz, eń aldymen, osyndaı tulǵalarymyzdy basqalarǵa, ásirese keleshek urpaqqa úlgi etýge tıispiz.
Onyń ómiri Qazaqstannyń táýelsizdik alǵannan keıingi damý jolymen tyǵyz baılanysty. Ol el basynan ótken talaı qıyndyqqa qanyq, sonyń qaq ortasynda júrdi, kóptegen máseleniń sheshilýine tikeleı aralasty. Qazaqsha kestelesek, Qazaqstannyń jarty aýmaǵynda el basqarǵan onyń osy jyldar ishinde elimizge qansha ınvestısııa tartylýyna, qanshama óndiristik jáne áleýmettik nysandardyń boı kóterýine, alystaǵy ondaǵan aýylǵa kógildir otynnyń jetkizilýine, qansha shaqyrym joldyń salynýyna bastamashy bolǵanyn, qandaı iri jobalar, ıdeıalar men baǵdarlamalardy iske asyrǵanyn jurt jaqsy biledi.
Ol óte ashyq ákim boldy. Halyqtan boıyn aýlaq salǵan jeri joq. Jurt ortasynan tabylatyn qashanda. Kópten eshnárseni jasyrmaıtyn. Kez kelgen másele boıynsha óz ustanymyn el aldynda kúlbiltelemeı tikesinen aıtatyn. Halyq qamy men el namysyn qatar qorǵaı biletin bekzattylyǵymen berekesizdiktiń bultyn seıiltken Berdibek Saparbaevtyń biz baıqaǵan basty qasıeti qaı salada da qajyr-qaırat pen erik-jiger tanyta alatyndyǵynan aıqyn ańǵaryldy. Elimizdiń bas kedenshisi retinde de tórt jyldan astam ýaqyt ishinde talaı sharýanyń basyn qaıyryp úlgerdi. Eki ret Premer-mınıstrdiń orynbasary, qos márte Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri qyzmetin atqarǵan kezinde de barlyq aýyrtpalyqty sheshýde bilgirlik tanyta bildi. О́ńirlerdi basqarǵany – bólek áńgime. Ol týraly baspasózde de kóp jazylǵandyqtan, qaıtalap jatqym kelmeıdi.
Daý joq, atalǵan qyzmettiń bárinde de onyń krızıs-menedjerlik talanty keńinen ashyldy. Osy tusta onyń ár kez tabysqa jetýiniń basty kilti adamdarmen tez til tabysa biletin úlken júrektiliginde jatty. Onyń myqtylyǵy sol, kez kelgen áleýmettik toppen bir qatarda turyp, solardyń tilinde sóılese bildi. Osy ónerdi búge-shigesine deıin meńgergen onyń el aldynda ózin-ózi baqylaý tetigi de barynsha damyǵanyn talaı kóz kórdi. Oǵan qosa halyqqa bergen ýádesiniń oryndalýyn qatań qadaǵalaıtyny da – tabandylyq qasıeti. Qyzylorda, Ońtústik Qazaqstan, Shyǵys Qazaqstan, Aqtóbe jáne Jambyl oblystarynda ákim bolǵan tarlan tulǵa solardyń bárine de abyroımen baryp, solardyń bárinen de abyroımen ketýiniń basty kilti osynda jatsa kerek.
Onyń basty qasıeti «Halyq – Memleket – Bılik» úshtaǵanyn ushtastyra bilgeninde jatyr dep oılaımyn. Osy sıntezdi óziniń eńbek jolynda basty arqaý etip alǵan ol ómiriniń mánin dál tapqan saqa saıasatker bolǵany – basy ashyq aqıqat. Shynynda da, osy tıimdiligi joǵary sımbıozdyń barlyq tylsym tusyn asha bilgen adam ǵana ómir dıalektıkasynyń syryn aýdaryp-tóńkerýge shamasy jetedi. Qazaqstandaǵy ákimdik ınstıtýttyń bastaýynda bolǵan Berdibek Mashbekuly halyqqa jáne memleket isine adaldyǵymen ákim sııaqty laýazymnyń plankasyn tym bıikke kóterip ketti. Esime Sharl de Golldiń «Vsegda vybıraıte samyı trýdnyı pýt, na nem vy ne vstretıte konkýrentov» degen sózi túsip otyr. Qashanda básekelesteri barýǵa batyly jetpeıtin qıyn núktelerdi tańdaıtyn Berdibek Saparbaevtyń juldyzy basqalardan oq boıy ozyq turdy. Osy qaǵıdatty ómirinde berik ustanǵan ol qashanda súrleýi kóp soqpaqta ózin alabóten tanyta bildi. Qaı óńirge, qaı salaǵa barsa da, onyń ózine tán jumysynyń izi, nátıjesi bar. Olar – mektep, aýrýhana sııaqty áleýmettik nysandar bolsyn nemese sporttyq, óner keshenderi, jol qurylysy, kásiporyndar, jańa jumys oryndary bolsyn, bári-bári – el-jurttyń turmys jaǵdaıyn jaqsartýǵa qosylǵan eldik qor hám qazyna.
Odan úırenetin nárse kóp edi. Paıdaly koeffısenti mol adam bolatyn. Qaı jaǵynan alsań da, onyń boıyndaǵy qushtarlyq ataýlynyń bári kózge uryp turatyn. Birinshiden, óz isine qushtar Berdibek Mashbekuly qolǵa alǵan kez kelgen isin muqııat atqarmaı kóńili jaılana qoımaıtyn. Tynym kórmeıtin. Qoldy-aıaqqa turmaıtyn qaǵylezdik qasıetin kózi jumylǵansha saqtap ketti.
Ekinshiden, ómirge qushtar edi. Tyń kórinetin. Boıyn tik ustap júretinin bylaı qoıǵanda, eshqashan konservatızmge berilmeıtindigimen tánti etetin. Jańalyqqa jany qushtar ol ótkenin aıtyp maqtanbaıtyn. Seni dál qazirgi tirshiligimen ózine baǵyndyrǵysy keletin. Bul – burynǵy jınaǵan upaılarymen mysyńdy basamyn dep oılaıtyn keıbir kisilerdiń boıynan múldem kezdestire almaıtyn keremet qasıet. Osynyń bárinen onyń ómirge qushtarlyǵy atoılap turatyn.
Úshinshiden, aınalasyndaǵy adamdarǵa qushtarlyǵy týa bitken tól qasıetindeı kórinetin qarapaıymdylyǵynan baıqalatyn. Kisi jatsynbaıtyn. Qasyna kelgen adamdy baýyryna tarta sóılesetin.
Alaıda bul qushtarlyqtyń úsh túri de men tanymaıtyn kóp adamdarda da alǵaýsyz ushyrasa beretin jalpyadamzattyq qundylyqtar ekenin esten shyǵarmaýymyz kerek. Ondaı adamdar qazaqta júzdep, myńdap kezdesedi.
Al endi Berdibek Saparbaevtyń boıyndaǵy tórtinshi qushtarlyq bizdiń qoǵamda óte sırek kezdesedi. Bul qazaq bitkenniń boıyna kezdeısoq quıyla ketetin qasıet dep aıta salýǵa aýzyń barmaıdy. Ol úshin eń aldymen rýh iriligi kerek. Odan qaldy azamattyq mádenıet kerek. Sonda ǵana ulty men adamzatqa degen qushtarlyq boıǵa bitedi. Árıne, bul dárejege jetý óte qıyn. Berdibek Mashbekulynyń boıynda osy uly qasıet bar edi. Ultyn da, adamzatty da súıe bilgen onyń tulǵalyq bolmysy men úshin osynysymen qundy.
Álgi rýh iriligi bir ne birneshe adamnyń boıynda bolǵany jetkiliksiz. Ol búkil qoǵamnyń boıynda bolýǵa tıis. Sonda ǵana biz myqty memleket bolamyz. Azamattyq mádenıeti joǵary el dárejesine kóterilemiz. Qadyr-qasıeti kúshti halyqqa aınalamyz. Qazaqqa ózi de, sózi de kórkem kisilerdiń kóbirek bolýy sol úshin kerek.
Berdibek Mashbekuly osy kıeli qaǵıdany ómirinde molynan qoldandy. Ol qashanda atalǵan erejemen ómir súrdi. О́z eli men jalpy adamzattyń rýh birligine jetýdi armandady. Sol jolda jan tánimen kúresken aıaýly tulǵanyń adamı amplýasy da dál osy jerde aıqyndala túsetini – tylsym qubylys. Berdibek Mashbekuly elge qyzmet etý isinde jyly jer izdemegenin ekiniń biri biledi. El erteńin ekshegen erdiń etalonyna aınalǵan ol memlekettik basqarý batalonynyń surapyl sarbazy bolǵanyn maqtan tutatyn. Qaı jer kúıip jatsa, joǵary basshylyq sonda jiberip otyrdy.
Jyldar boıy syrlasqanda, onyń eń basty ómirlik nanymy bostan-bosqa qarap otyra almaý ekenin uqtym. Onda keremet bir tylsym kúsh jatqanyn ishim sezetin. Adamnyń aıtqan oıynan onyń parasattylyq parqynyń qanshalyqty dárejede ekenin ańǵarýǵa bolatynymen kelisetin shyǵarsyz. Shynynda da, jer betine shyr etip túsken pende ómir baqı ózin-ózi tanýmen ótedi. Bizge deıin de osylaı bolǵan, bizden keıin de osylaı bola bermek. Adamnyń bes kún jalǵanǵa kelýdegi basty mıssııalarynyń biri de osy. Ol sol arqyly ǵana myna dúnıeni jaqsylyqqa qaraı jyljyta alady. О́zin de, ózgeni de syılaı biletin ol bul máseleni sanasynan shyǵarǵan emes. Qaı kezde de. Logıkasy men epatııasy qatar damyǵan Berdibek Mashbekulynyń qashanda tabysqa jetýiniń fenomendik formýlasy osynda jatqanynda kúmán joq.
Basqasyn bylaı qoıǵanda, el úshin jatpaı-turmaı eńbek etkendikten bolar, halyq úshin tıtteı de bolsa paıdam tısin dep tańnyń atysynan kúnniń batysyna deıin tynym tappaǵandyqtan bolar, qurmetti demalysta da el bolashaǵyna beıjaı qaraı almady. Eldiń yqylasyna bólengen salıqaly basshy memlekettik qyzmetten ketse de, qoǵamnan qol úzgen joq. Uzaq jylǵy qyzmetinde «isker ákim», «top-menedjer» atanǵan tulǵa 2023 jyly Prezıdent janyndaǵy Memlekettik basqarý akademııasynda jastarǵa dáris bere bastaǵan. Oqyǵan ár leksııasy týraly keńinen áńgime qozǵaýshy edi. Byltyr mamyr aıynda kezekti bir serýenge shyqqanymyzda Bekeńniń eleýsizdeý aıta salǵan sózi áli esimde: «Búgin akademııada sońǵy sabaǵymdy ótkizdim». Nege ekenin qaıdam, bir aıdan soń Berdibek Mashbekulynyń ómirden qaıtqany týraly jaısyz habardy estigen sátte osy sóılem, eń aldymen, eske túsken.
Aıtary joq, ómir antonımderden turady: Týý – ólý, qýanysh – qaıǵy, kezdesý – qoshtasý, bastaý – aıaqtaý. Alǵashqy dáris – sońǵy sabaq. Osylaı kete beredi. Árıne, adam balasy antonımderdiń jaǵymdy jaǵyn unatatyny ras. Dese de ózen óz aǵysymen aǵady, ómir óz qaǵıdattarymen kóshedi. Pende bitken soǵan amalsyz táýeldi. Osylaı bolsa da, óziń erekshe unatatyn adammen qoshtasqyń kelmeıdi. Asa qımas sezimnen týǵan nıet bolar, bul maqalany jaqsy oımen bitirgim keldi.
Bir anyq: týǵan halqynyń erteńi jolynda er ekenin dáıim dáleldep ótken onyń ǵumyry men qyzmeti bolashaq urpaqqa ónege bolyp qalaryna kúmán joq. Sondyqtan da onyń úıreteri kóp, úlgi bolar sabaqtary eshqashan bitpek emes. Otty júregimen ózi jaǵyp ketken sáýleli jaryq Berdibek Mashbekulynyń irgeli isteriniń sımvolyndaı kóp adamǵa jol kórsetip turaryna senemin.
Sharhan QAZYǴUL