Álkeı álemi

Marǵulan ýnıversıtetinde ótken is-sharaǵa jınalǵan jurt aldymen akademıktiń eskertkish-músinine gúl shoqtaryn qoıyp, ǵalymnyń rýhyna taǵzym jasady. Sodan keıin ýnıversıtettiń bas korpýsynda Ortalyq mem­lekettik mýzeıdiń «Ǵylymnyń marqasqasy – Marǵulan!» kórme­sin tamashalady.

Konferensııanyń shymyl­dy­ǵyn ashqan Marǵulan ýnı­versıtetiniń basqarma tóraǵasy-rektor Janbol Jılbaev barsha qatysýshyny mańyzdy is-shara­nyń bastalýymen quttyqtady.

– Bul konferensııa – biz úshin asa mańyzdy ári mazmuny te­reń, salıqaly májilis. О́ıtkeni ­biz ultymyzdyń uly esimderin eske túsirip, taǵzym etý arqyly paryzymyzdy atqaryp kelemiz. Akademık Álkeı Marǵulan tarıh, arheologııa, etnografııa, áde­bıet, qoldanbaly jáne sáýlet óneri men metallýrgııa salasy boıynsha 300-den asa ǵylymı eńbek, 100-den kóp ensıklopedııalyq maqala jazǵan ǵalym. Ǵylymı eńbekteri kóptegen shet tiline de aýdaryldy. Álkeı Marǵulan pedagogıka baǵytynda da eńbek jazdy, qazaq halqynyń ańyz-ertegi men jyrlaryn zerttep, tuńǵysh halyq pedagogıkasynyń negizin qalady, – dep atap ótti rektor J.Jılbaev.

Al ashylýynda sóz alǵan Álkeı Marǵulannyń qyzy Dánel Álkeıqyzy:

– Ákemiz únemi jumystan qo­ly bosamaıtyn. Ǵylym onyń hob­bıi boldy, ol ómirin arheo­logııa­ǵa arnady. Kúndiz-túni uıyq­ta­maı, úsh-tórt saǵat qana kóz ilip, qaıtadan jumys ústeline otyratyn. О́miriniń sońǵy jyldaryn Qazaqstan arhıtektýrasyn zertteýge arnady, keıinnen dál osyndaı ataýmen eńbegi jaryq ­kór­di, – dep ákesi týraly estelik­terin aıtty.

Konferensııada sonymen qa­tar byltyr júrgi­zil­gen da­la­lyq arheologııalyq zert­­­t­eý­lerdiń qorytyndyla­ry bo­ıyn­sha aqparattar, onyń ishinde ótken jyldardaǵy mate­rıaldar talqylandy. Osyǵan qo­sa arheo­logııa eskertkishterin zert­­teýdiń jańa ádisterin qolda­ný, pánaralyq zertteýler, olardy qorǵaý, ǵylymı jáne máde­nı ómirdiń ártúrli salasynda qoldaný máselelerin qoz­ǵaǵan baıandamalar úlken qyzy­ǵý­shy­lyq týdyrdy. Akademık Álkeı Marǵulan, onyń elimizdegi ǵy­lym­nyń qalyp­tasýy men damýy­na qosqan úlesi, tas dáýiriniń es­kertkishterin zertteýdiń ózekti máseleleri men keleshegi, erte metall dáýiri-keshenderdi kezeń­den­dirý jáne mádenı sáıkesten­dirý máseleleri, Eýrazııalyq má­denı keńistiktegi erte kósh­peli­ler, ortaǵasyrlyq arheologııa – qala jáne dala órke­nıeti, etno­arheo­logııalyq Ejel­gi jáne dás­túrli qoǵamdardy zertteý, Qazaqstannyń arheo­logııalyq eskertkishteri: ta­rı­hı-mádenı murany saqtaý, qal­pyna kel­tirý jáne paıdalaný máseleleri jáne basqa da tereń ári ózekti taqyryptarda bas-aıaǵy 117 ǵy­lymı baıandama jasaldy.

Aıta keteıik, konferen­sııa barysynda akademık Álkeı Marǵulannyń týǵan aýy­lyna kósh­peli is-shara jos­par­lan­yp, qatysýshylar Baıan­aýyl mem­lekettik ulttyq tabı­ǵı par­kiniń arheologııalyq eskert­kishterine bardy.