О́tken aıdan beri Ertis ózeninde kemeler júze bastady. «Qazaqstan sý joldary» kásipornynyń Pavlodar fılıaly habarlaǵandaı, qazan aıynyń sońyna deıin pavlodarlyq kásipkerler sýústi jolymen Abaı, Shyǵys Qazaqstan oblystaryna jáne Reseıge óz júkterin tolassyz jetkizip, alys-beris eselene túsedi.
Ertis-Baıan óńirindegi sý joldarynyń jalpy uzyndyǵy 700 shaqyrymnan asady. Pavlodar oblysy boıynsha kóliktik baqylaý ınspeksııasynyń bas mamany Ernur Eslaýdyń málimetinshe, navıgasııalyq kezeńge qatysty daıyndyq jumystary aıaqtaldy.
«Jaqynda Maıtúbek – Pavlodar qalasy baǵytynda kemelerdiń sýda júzýine ruqsat berildi. Endi Pavlodar – Tómengi Alekseevskıı (RF shekarasy) baǵytynda sý kólikteri tolassyz júre alady. Qazir bizdiń ınspeksııanyń arnaıy esebinde Pavlodar oblysy boıynsha úlken kólemdi 102 sý kóligi tirkelgen. Olardyń ishinde eki keme jolaýshylar tasymalyna arnalǵan. Pavlodar ózen vokzaly bul quraldardy ózen ústindegi jolaýshylar serýenin uıymdastyrý úshin paıdalanyp keledi. О́zgesi – júk tasýǵa, sý joldaryna arnalǵan sý kólikteri. Qazir ishki sý joldarynyń jaǵdaıyn «Qazaq-stan sý joldary» uıymy jergilikti fılıalynyń mamandary tekseredi», deıdi ınspeksııa ókili.
Ishki sý joldary arqyly júk jáne jolaýshylar tasymaldaıtyn ózen kólikteriniń qyzmetkerleri ýaqyt saıyn biliktiligi men deńgeıin arttyryp otyrýy kerek. Mysaly, keme kapıtany bes jylda bir márte attestattaýdan ótedi. Onyń kómekshileri men mehanıkterge jáne basqa mamandarǵa óz deńgeıin arttyrý úshin dıplomdaý júıesi qarastyrylǵan. Byltyr 14 kapıtan óz deńgeıin dáleldese, bıyl jyl basynan beri taǵy 8 kapıtan attestattaýdan ótken. Al 33 keme mamany óz deńgeıin kóterýge múmkindik aldy.
«О́zen qaıyqtary da arnaıy esepke alynady. Mundaı sý kólikteriniń jalpy sany – 1 454. Deıturǵanmen, bul esepke salmaǵy 200 keliden, qozǵaltqyshynyń qýattylyǵy 10 attyń kúshinen asatyn shaǵyn kólemdi qaıyq quraldary ǵana enedi. Al esepke tirkelgen sýda júzý quraldaryn basqarýshyda arnaıy júrgizýshi kýáligi, keme bıleti bolýy mindetti. Arnaıy esepke jatpaıtyn shaǵyn qaıyqtar esh tirkeýsiz júre beredi», dep tolyqtyrdy maman.
Búginde ózen boıyn órlep, júk tasý tek Pavlodar oblysynda ǵana saqtalyp otyr. «Qazaqstan sý joldary» RMQK «Keme qatynasynyń tirkelimi» fılıalynyń ishki sý kóligi bóliminiń ınjeneri Sergeı Isaenko kemeler de avtokólikter sııaqty ár jyl saıyn tehnıkalyq tekseristen ótetinin aıtady.
«Bizdiń quzyretimizge bazaǵa tirkelgen sý kólikteriniń tehnıkalyq jaǵdaıyn baǵalaý, kem-ketikterin durystap, bekitilgen qaǵıdalardan aýytqymaýyn qadaǵalaý kiredi. Jalpy, kemelerdiń tehnıkalyq kúıin tekserýdiń eki túri bar. Biri – jyl saıynǵy tehnıkalyq baıqaý, ekinshisi – paıdalanylyp júrgen sý kólikterin ár bes jylda bir ret kýálandyrýdan ótkizý. Tehnıkalyq baıqaý barysynda sý tehnıkasynda ornatylǵan qozǵaltqysh qondyrǵysynyń qýaty, kemeniń konstrýksııalyq kesheni, qozǵalys kezinde janyp turatyn shamdary, qutqarý jáne órtke qarsy quraldary, navıgasııalyq jabdyqtary tekseriledi. Iаǵnı sý kóliginiń júzý barysynda eń qajet etiletin tehnıkalyq múmkindikteri zerdelenedi», dep túsindirdi ol.
Ertis-Baıan óńirinde qazir 94 keme jyl saıynǵy tehnıkalyq tekseristen ótýge mindettelgen. Zańnamaǵa sáıkes, palýbaly shaǵyn sý kólikteri (qaıyqtar) de tehnıkalyq baıqaýdan ótýge mindettelgen. Biraq bul jerde de ózindik normatıvteri bar. Eger ortasha kólemdi kemedegi jolaýshylar oryndyǵynyń sany 12-den, al uzyndyǵy 20 metrden aspasa jáne palýbasy joq bolsa, ol tekserilmeıdi. Jyl bastalǵaly Pavlodar oblysy boıynsha ádettegi tekseristen – 7, kýálandyrýdan 4 keme ótip úlgergen. Pavlodar oblysynda keme isin jaqsy biletin, jóndeýdi sapaly júrgize alatyn mamandar barshylyq. Keme jóndeý zaýyty da janymyzda ornalasqan. Bul kásiporynda salmaǵy aýyr barjalar da jóndeledi.
Atap óterligi, Pavlodar oblysynda ýyldyryq shashý kezeńine baılanysty 30 mamyrǵa deıin balyq aýlaýǵa ýaqytsha tyıym salynǵan. Bul kezeńde Ertis ózeni men basqa da sý aıdyndarynda úlken kemelerden ózge sý kólikteriniń júzýine ruqsat joq.
Pavlodar oblysy