Endi bir aı boıy kúlli álem jankúıerleriniń nazary Germanııaǵa aýatyny sózsiz. О́ıtkeni 14 maýsymda fýtboldan Eýropa chempıonatynyń shymyldyǵy túriledi. 14 shildege deıin sozylatyn dúbirli dop dodasy bul joly qyzyqqa da toly bolatynyna eshkimniń kúmáni joq.
Qazirgi kezde Germanııanyń eń iri ári kórikti 10 qalasy fýtbolshylardyń jarysyn qabyldaýǵa ázir. Bul básekeler Berlındegi «Olımpıashtadıon» (74 475 kórermenge eseptelgen), Dortmýndtaǵy «Sıgnal Idýna Park» (65 851), Dıýsseldorftaǵy «Merkýr pıl Arena» (51 500), Frankfýrttaǵy «Doıche bank park» (48 000), Gelzenkırhendegi «Feltınks-Arena» (54 750), Gambýrgtegi «Folksparkshtadıon» (51 500), Kelndegi «Reın Energı» (46 195), Leıpsıgtegi «Red Býll Arena» (42 259), Mıýnhendegi «Alıans Arena» (70 000) jáne Shtýtgardtaǵy «MHP-Arena» stadıondarynda ótedi. Toptyq týrnırde myna komandalar ózara sheberlik baıqasady:
«A» toby – Germanııa, Shotlandııa, Majarstan, Shveısarııa.
«V» toby – Ispanııa, Horvatııa, Italııa, Albanııa.
«S» toby – Slovenııa, Danııa, Serbııa, Anglııa.
«D» toby – Polsha, Nıderland, Aýstrııa, Fransııa.
«E» toby – Belgııa, Slovakııa, Rýmynııa, Ýkraına.
«F» toby – Túrkııa, Grýzııa, Portýgalııa, Chehııa.
Ár toptan úzdik shyqqan eki komanda jáne úshinshi oryn alǵandar arasynda eń kóp upaı jıǵan tórt ulttyq qurama pleı-offta kúsh synasý múmkindigine ıe bolady. Bul básekeler 29 maýsymda bastalady. Shırek fınaldyq saıystar 5-6 shildede ótse, jartylaı fınaldy 9-10 shildede tamashalaımyz. Al jarys jeńimpazy 14 shildede Berlındegi «Olımpıashtadıonda» anyqtalady.
Eýropa chempıonaty 1960 jyldan beri uıymdastyrylyp keledi. Fransııada ótken tusaýkeser týrnırde KSRO quramasy top jarǵanyn kózi qaraqty kórermender umyta qoıǵan joq. Ol kezde nebári 4 komanda kúsh synasqan edi. Jartylaı fınalda Keńes odaǵynyń Chehoslovakııany 3:0 esebimen utsa, Iýgoslavııa alań ıelerinen basym tústi – 5:4. Jeńiske jetken qos komanda Parıjdegi «Park de Prens» stadıonynda ótken fınaldyq synda ózara sheberlik baıqasty. Bul matchtyń 43 mınýtynda Mılan Galıch esep ashqanymen, ekinshi kezeń bastalǵan bette Slava Matrevelı tarazy basyn teńestirdi. Qosymsha ýaqyttyń 13 mınýtynda Vıktor Ponedelnık jeńis dobyn soqty – 2:1. Qola medaldy Chehoslovakııa ıelendi. Úshinshi oryn úshin tartysta olar Fransııany utty – 2:0.
«Park de Prens» pen Marseldegi «Velodromnyń» jasyl alańda jasyndaı jarqyldaǵan Lev Iаshın, Vladımır Dýrkovıch, Ladıslav Novak, Iozef Masopýst, Igor Netto, Dragoslav Shekýlaras, Slava Metrevelı, Mılan Galıch, Bora Kostıch, Valentın Ivanov jáne Vıktor Ponedelnık syndy dúldúlder «Eýro-1960» dodasynyń shartty quramyna endi.
Jalpy, Eýropa chempıonatynyń jalaýy 16 márte jelbiredi. Sol aralyqta Germanııa quramasy (GFR-dy qosa alǵanda) eń kóp oljaǵa keneldi. Nemister 3 altyn, 3 kúmis jáne 3 qola medaldy oljalady. Sondaı-aq Ispanııa (3+1+1), Italııa (2+2+1), Fransııa (2+1+1), Reseı (KSRO-nyń qosa alǵanda, 1+3+1), Portýgalııa (1+1+3), Chehııa (Chehoslovakııany qosa alǵanda, 1+1+3), Nıderland (1+0+4), Danııa (1+0+2), Grekııa (1+0+0), Serbııa (Iýgoslavııany qosa alǵanda, 0+2+0), Anglııa (0+1+2), Belgııa (0+1+1), Majarstan (0+0+1), Túrkııa (0+0+1), Ýels (0+0+1) jáne Shvesııanyń (0+0+1) fýtbolshylary da tabysqa jetti. Atalǵan jarysta barlyǵy 10 memlekettiń ánurany shyrqalyp, 17 eldiń týy kókte jelbiredi.
Sońǵy Eýropa chempıonaty 2021 jyldyń 11-maýsym men 11-shildesi aralyǵynda qart qurlyqtyń 11 memleketinde ótti. Olar – Anglııa, Ázerbaıjan, Germanııa, Danııa, Ispanııa, Italııa, Nıderland, Majarstan, Reseı, Rýmynııa jáne Shotlandııa. Bul «Eýro» dodasynyń 60 jyldyǵyna oraı arnaıy uıymdastyrylǵan pılottyq shara edi. Osy týrnırde alǵash ret VAR júıesi paıdalanyldy. Jarys jolyna shyqqan 24 komandanyń ádettegideı 16-sy pleı-offqa joldama aldy. Solardyń teń jartysy shırek fınalda oınady. Bul kezdesýlerdiń nátıjeleri mynadaı: Shveısarııa – Ispanııa 1:1 (penaltıden – 1:3), Belgııa – Italııa 1:2, Chehııa – Danııa 1:2 jáne Ýkraına – Anglııa 0:4.
Jartylaı fınalda Italııa men Ispanııa arasyndaǵy matchta jeńimpaz anyqtalǵan joq. Penaltı soǵý barysynda Apennın túbegi túlekteriniń asyǵy alshysynan tústi – 4:2. Anglııa Danııany qosymsha ýaqytta utty – 2:1. Londondaǵy áıgili «Ýemblı» stadıonynda ótken fınaldyq saıysta ıtalııalyqtar men aǵylshyndar bir-birin ala-almady. Negizgi jáne qosymsha ýaqyt 1:1 esebimen aıaqtaldy. «Fýtbol lotoreıasynda» taǵy da «Skýadra Adzýrra» baǵy jandy – 3:2. Sóıtip, Italııa quramasy óz tarıhynda ekinshi ret Eýropa chempıony atandy.
«Eýro-2020» dodasynyń qorytyndysy boıynsha chempıondar komandasynyń 21 jastaǵy qaqpashysy Djanlýıdjı Donnarýmma eń úzdik oıynshyǵa tıesili arnaıy syılyqty ıelendi. Mergender kóshin portýgalııalyq Krıshtıaný Ronaldý men chehııalyq Patrık Shık bastady. Olar qarsylastar qaqpasyn 5 retten dál kózdedi. Jastar býyny ókilderi arasynda 17 jastaǵy ıspanııalyq jartylaı qorǵaýshy Pedrı eń sheber fýtbolshy dep tanyldy.
Atalǵan jarysqa qatysýshylar mynadaı mólsherde syıaqy aldy: Bas júlde -10 mıllıon, kúmis júldeger – 7 mıllıon, jartylaı fınal – 5 mıllıon, shırek fınal – 3,25 mıllıon, 1/8 fınal – 2 mıllıon, toptyq týrnırdegi ár jeńisi úshin – 1,5 mıllıon, teń oınaǵany úshin – 750 myń jáne ár qatysýshy komandaǵa – 9,25 mıllıon eýrodan.