Keshe Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde Ulttyq kásipkerler palatasy basqarma tóraǵasynyń orynbasarlary Nurjan Áltaev pen Gúlnár Qurbanbaeva baspasóz máslıhatyn ótkizdi. Onda ózgertýler men tolyqtyrýlar engizilip qabyldanǵan, kásipkerlikke qatysty jańa zań týraly aıtyldy.
Zańnyń kásipkerlikke tıimdi tustary men ondaǵy artyqshylyqtar jóninde áńgimelegen spıkerler, endigi kezekte ony jurtshylyqqa túsindirý jumystaryn júrgizý kerektigine kóńil aýdardy. Sóıtip, kásipkerlikke qoıylatyn birqatar jónsiz talaptar zań aktilerinen alynyp tastalyp, bıznestiń erkin damýyna jol ashylǵanyna toqtaldy. Naqty sandardy sóıleter bolsaq, buǵan deıin kásipkerlerge qoıylyp kelgen 5228 talaptyń 1810-y qysqartylǵan. Sondaı-aq, kásipkerlikpen shuǵyldanýǵa alynatyn ruqsat qujattary da 35-ke kemipti. Bularmen birge, Memleket basshysy bergen tapsyrmaǵa oraı bıznestiń damýyna kedergi keltiretin normalar joıylyp, zańnamaǵa tolyq derlik revızııa jasalǵan. Revızııanyń nátıjesi boıynsha zańǵa 100-den astam túzetýler engen. Qazirgi ýaqytta zańǵa qosymsha aktilerge 70-ke jýyq ózgerister jasaý máselesi talqylanyp jatqan kórinedi. Osy ıgi sharalardyń negizine qaraǵanda, zaman talabyna saı jetildirilgen zań kásipkerlerdiń tynysyn da, órisin de keńeıte beretini anyq.
Spıkerler tekserýge jarııalanǵan byltyrǵy moratorııdiń nátıjeleri týraly da áńgimeledi. «О́tken jyly moratorıı jarııalanǵanda múldem tekseris bolmady. Áýelde Ulttyq kásipkerler palatasy osyndaı moratorııdi usynǵan kezde memlekettik organdardyń kóbi senimsizdik tanytqany este. Iаǵnı, osyny paıdalanyp, zań jáne tártip buzý oqıǵalary kóptep oryn alady degen boljamdar aıtylǵan-dy. Bárińiz kýá bolǵandaı, moratorıı kezinde jappaı zań buzýshylyqtar, adamdardyń jappaı ýlanýy, tótenshe jaǵdaılar tárizdi keleńsiz jaǵdaılar bola qoıǵan joq», dedi N.Áltaev. Ol osyny eskerip, kásipkerlerge kóbirek senim artý kerektigine de nazar aýdardy.
Kásipkerler arasynda bıznesti tekserýge qoıylǵan moratorıı merzimi bitken soń ne bolady degen suraq bar kórinedi. Osyǵan baılanysty elimizde josparly jumys júrip jatyr eken. Mysaly, josparly tekserister alynyp tastalyp, baqylaýdyń erekshe tártibi iske qosylypty. Búginde osy baqylaýdyń erekshe tártibin júzege asyrý úshin árbir vedomstvoǵa sáıkes buıryqtar qabyldaý qajet. Al buıryqtardy qabyldaý úshin olarǵa táýekeldi baǵalaý júıesin qurý kerek kórinedi. Búginde barlyq memlekettik organdar osy sharýamen shuǵyldanýda. Sondyqtan kásipkerlik sýbektileriniń qyzmetin baqylaý jumystary aldaǵy shilde aıynan keıin ǵana bastalatynyn jetkizdi basqarma tóraǵasynyń orynbasary.
Onyń aıtqanyna ılansaq, bıznes memlekettik organdar tarapynan baqylaý bolmasa da jap-jaqsy jumys isteı alatynyn dáleldegen. Sondaı-aq, moratorıı kezeńinde eńbek ónimdiligi men ónim óndirý kólemi artyp, bıznestiń belsendiligi 6 paıyzǵa deıin ósken.
Taǵy bir kóńil demdegen málimdeme, bıyl elimizdegi barlyq aýdandarda kásipkerlerdi qoldaý ortalyqtary ashylatyn bolypty. «Biz 2015 jyly aldymyzǵa úlken maqsat qoıyp otyrmyz. Buıyrtsa, ústimizdegi jyly respýblıkadaǵy barlyq aýdandarda kásipkerlikti qoldaýǵa arnalǵan tolyqqandy ortalyqtar ashamyz. Onda kásipkerlerge «bir tereze» qaǵıdasy boıynsha qyzmet kórsetiledi», dedi N.Áltaev.
Onyń aıtýyna qaraǵanda, ortalyq kórsetetin qyzmetter tizimi aýqymdy. Onda marketıngtik, zańdyq, eseptik, bıznes-jospar jasaý boıynsha, salyq salý boıynsha, ruqsattama qujattar alý jáne basqa da qyzmet túrleri kórsetiledi. Joba boıynsha osy ortalyqtar bazasynda ár aýdanda kásipkerlerge arnalǵan mektepter esigin ashady. Onda tájirıbeli mamandar jas kásipkerlerdi bıznestiń qyr-syrymen tanystyrady. Sóıtip, óz isin jańa ashqan kásipkerler tájirıbelik kýrstardan ótedi. Tipti, onda naqty pánder boıynsha bilim berý de josparlanypty. Mysaly, bireý jylyjaı salyp, onda kókónis ósirgisi kelse, sol jerdegi mamandar oǵan bul isti neden bastap, jumysty qalaı júrgizý kerek ekenin túsindiredi eken. Al, 2014 jyly mundaı ortalyqtar oblys ortalyqtarynda ashylyp, olarda 15 myńnan astam kásipkerge kómek qoly sozylypty.
Nurbaı ELMURATOV,
«Egemen Qazaqstan».