Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq óz jumysyn bastady

Ol týraly oı-pikirler qandaı? Jańa jyldyń alǵashqy kúninen bastap Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq óz qyzmetin bastady. Iаǵnı 1994 jyly Elbasy usynǵan ıdeıa júzege asty. Ekonomıkalyq áleýeti zor, halyqqa paıdasy mol uıym biregeı múmkindikterge jol ashpaq. Sebebi, úlken naryqty kózdegen ár kásipkerdiń tabysqa jetýine Odaqta utymdy tustar jeterlik. О́ıtkeni, tek sońǵy bes jylda Qazaqstannyń Keden odaǵyna qatysýshy eldermen aradaǵy taýar aınalymy 88 paıyzǵa ósip, 24 mlrd. dollarlyq mólsherge jetken. Reseı men Belarýs eline qazaqstandyq eksport 63 paıyzǵa ulǵaıyp, 6 mlrd. dollar qurady. Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq qyzmetiniń bastapqy kezeńinde elimizdiń Eýrazııa kindiginde ornalasqan óńirlerine úlken jaýapkershilik júktelmek. Osyǵan baılanys­ty gazet tilshisine tıisti sala maman­dary óz oı-pikirlerin tómen­degishe jetkizdi. Muqamǵalı ARYSPAEV, Ult­tyq ekonomıka mınıstrligi Tuty­nýshylar quqyqtaryn qor­ǵaý komıtetiniń Batys Qazaq­stan oblysy boıynsha depar­ta­mentiniń basshysy: – Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń maqsaty – úsh eldiń ekono­mıkalyq áleýetin tıimdi paıdalanyp, básekege qabilet­ti­ligin nyǵaıtý. Sol arqyly halyq­tyń turmystyq jaǵ­daıyn kóterý. Keden odaǵy sheńberin­degi ónimderge qatysty keıbir tehnıkalyq reglament talap­tarynyń saqtalýyn memlekettik baqylaýdy (qadaǵalaýdy) júr­gizýdi qamtamasyz etý tutyný­shylardyń quqyqtaryn qorǵaý jónindegi bizdiń departamentke júktelgen bolatyn. Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq kúshine engen soń taýar qaýip­sizdigine qoıylatyn talaptar burynǵysha zańdy kúshinde, ıaǵnı Keden odaǵynyń tehnıkalyq reg­lamentimen retteledi. Al kedendik tehnıkalyq regla­ment­teri qabyldanǵan taýarlar men ónimderge sanıtarlyq shara­lar aıasyndaǵy Keden odaǵy­nyń normatıvtik-quqyqtyq akti­leri qoldanylady. Qazir taýardyń (ónimniń) sáıkestigin naqtylaıtyn tórt qujat bekitildi. Birinshi – ulttyq sáıkestik sertıfıkaty nemese Keden odaǵynyń sáıkestik sertıfı­katy, ekinshi – sáıkestik týraly ulttyq deklarasııa nemese Keden odaǵy sáıkestigi týraly deklarasııa, úshinshi – memleket­tik tirkeý týraly kýálik (memlekettik tirkeýge jatatyn ónimge beriledi), tórtinshisi – veterınarlyq anyqtamalar men sertıfıkattar (óńdelgen mal sharýashylyǵy ónimderine beriledi). Biraq Eýrazııalyq odaq shartyna saı odaqqa múshe elderden taýar ótkizgende osy qujattardyń bireýi bolsa jaraıdy. Saltanat QAMEShEVA, In­vestısııalar jáne damý mı­nıstr­ligi Tehnıkalyq retteý jáne metrologııa komıtetiniń Ba­tys Qazaqstan oblysy boıyn­sha departamentiniń basshysy: – Qazirgi kezde Keden odaǵy el­deri arasynda 35 tehnıkalyq reg­lament qabyldanǵan. Sonyń 32-si kúshine engen. Bıyl taǵy eki tehnıkalyq reglament aqpan aıy­­nyń 15-nen bastap óz kúshine ene­tin bolady. Sonymen qatar, 2016 jyl­dyń 15 mamyrynan bas­tap Eý­razııalyq ekonomıkalyq komıs­­sııanyń sheshimimen «Temeki ónim­­deriniń tehnıkalyq reg­la­men­ti» enedi. Elimizdiń kásipkerlerine jeńil­­dik­ter jasaýda tehnıkalyq retteý­diń jalpy júıesin jasaq­taýdyń mańyzy zor. Múddeli tul­ǵa­lar­dy kóptep tartý úshin oblystar­da tehnıkalyq retteý másele­si jóninde aımaqtyq shtab quryl­dy. Sondyqtan bıznes ókil­deri teh­nı­kalyq reglamentterge ózgerister engizý jóninde usy­nys­tary bolsa, shtabqa habarlasýlaryna bolady. Jalpy, Eýrazııalyq ekono­mı­kalyq odaq qurylǵan sátten bas­tap úlken naryq paıda boldy. Munyń ózi bizdiń bıznesimiz úshin, taýarlarymyzdy ótkizý úshin qosymsha tólenetin tólemderdiń alynyp tas­taýymen mańyzdy. Sondaı-aq, Eýrazııalyq ekono­mıkalyq odaq týraly shartta kórsetilgenindeı, oǵan múshe elderden jeke tulǵalar óz maqsatyna paıdalaný úshin alynǵan kólik jáne taýarlar úshin qosymsha qun salyǵy alynbaıtyn bolady. Buǵan qospaǵymyz, odaqqa múshe elder aımaǵyna ımportqa shy­ǵar­ǵan ónim týraly esep elektrondy túr­de berilmek. Bul faktor kásip­ker­­lerge qaǵazbastylyqty azaıtyp, ónim ótkizý isin jeńildetedi dep kú­ti­lýde. Elaman ÁIPIShEV, jýrnalıst. Temir QUSAIYN,  «Egemen Qazaqstan». Batys Qazaqstan oblysy.