Ata-ana úshin baladan qymbat jan bar ma? Alaıda ár ata-ana baýyr etine balaǵan balanyń quqyǵy jıi buzylady. Tipti óziniń balalaryn saýdaǵa shyǵaryp, satatyndar da bar.
Sondaı istiń biri Atyraý oblysynyń kámeletke tolmaǵandar isteri jónindegi mamandandyrylǵan aýdanaralyq sotynda qaraldy. Aıyptalýshynyń oryndyǵynda 5 adam otyrdy. Onyń biri – balalaryn satqan bezbúırek ana. Al tórt adam oǵan sybaılas bolǵan.
«S.A. júkti bola tura materıaldyq jaǵdaıyn jaqsartý úshin óziniń balasyn dúnıege kelgen soń satatyn bolyp, otbasylyq jup R.B. jáne R.G.-men sóz baılasqan. Aqshany bergennen keıin otbasylyq jup balany ózderine alǵan. Al S.A. qaıtadan júkti bolǵan. Sol kezde bótenniń múlkin aldaý jáne senimdi teris paıdalaný jolymen jymqyrý úshin basqa eki otbasylyq jupqa balany belgili bir somaǵa satýǵa ýáde bergen. Alaıda olardyń aqshasyn alyp, izin sýytqan. Osylaısha, jábirlenýshilerge 2,3 mln teńge zalal keltirilgen», dep habarlady sottyń baspasóz qyzmeti.
Osy kezde sottalýshy S.A. óziniń balasyn dúnıege ákelgennen keıin satatyn bolyp, basqa otbasylyq juppen sóz baılasqan. Otbasylyq jup bala dúnıege kelgenshe sottalýshynyń shotyna aqsha aýdaryp otyrǵan. Bala dúnıege kelgen soń erli-zaıyptylar ony óz otbasyna alǵan. Otbasylyq juptar R.B., R.G. jáne I.B., Ý.A. jańa týǵan balalardy aqshaǵa satyp alyp, ákelikti anyqtap, balalardyń týý týraly kýálikterine óz atyn jazdyrǵan.
«Sot úkimimen bezbúırek ana adamdar tobynyń aldyn ala sóz baılasýymen, birneshe ret dármensiz kúıdegi kámeletke tolmaǵandar saýdasymen aınalysqany, sondaı-aq birneshe ret alaıaqtyq jasaǵany úshin 8 jyl merzimge bas bostandyǵynan aıyrý jazasyna sottaldy. Al úsh birdeı otbasylyq jupqa dál osyndaı áreket úshin Qylmystyq kodeksiniń 55-babynyń 4-bóligin qoldanýmen shartty túrde 3 jyl merzimge bas bostandyǵynan aıyrý jazasy taǵaıyndaldy», dep málimdedi sottyń baspasóz qyzmeti.
Biraq sottalýshylar men advokattar bul úkimmen kelispeı, oblystyq sottyń qylmystyq ister jónindegi sot alqasyna apellıasııalyq shaǵym túsirdi. Shaǵymdanýshylar sot úkiminiń kúshin joıyp, aqtaý úkimin shyǵarýdy surady.
«Alqa apellıasııalyq shaǵymdardy zerdeleı kele, sot úkimin ózgertýge nemese onyń kúshin joıýǵa negiz tappady. Osyǵan baılanysty qylmystyq ister jónindegi sot alqasynyń qaýlysymen birinshi satydaǵy sottyń úkimi ózgerissiz, apellıasııalyq shaǵymdar qanaǵattandyrýsyz qaldyryldy», dep málim etti sottyń baspasóz qyzmetinen.
Al polısııa qyzmetkerleriniń pikirinshe, ata-analar tarapynan jasóspirimderge baqylaý jasalmaıdy. Sol sebepten, kámeletke tolmaǵandar tún ortasynda kóshede júredi. Máselen, oblystyq jergilikti polısııa basqarmasynyń basshysy Erlan Bıǵambaevtyń deregine qaraǵanda, jyl basynan beri jasóspirimder arasyndaǵy zańsyzdyqtardyń jáne olarǵa qatysty jasalatyn qylmystardyń, quqyq buzýshylyqtardyń aldyn alý maqsatynda «Túngi qaladaǵy balalar», «Jasóspirim», «Jasóspirim jáne jaýapkershilik» is-sharalary ótkizildi. Osyndaı is-sharalarǵa qaramastan, ishki ister organdaryna 2 815 adam, onyń ishinde 31 jasóspirim qylmys jasaǵany úshin jetkizilgen.
«Atyraý oblystyq kámeletke tolmaǵandardy beıimdeý ortalyǵyna 48 jasóspirim ornalastyryldy. Polısııanyń arnaıy esebine 89 jasóspirim alyndy. Onyń ishinde profılaktıkalyq esepke qoıylǵan 45 jasósipirim bar. Balalardy tárbıeleý jónindegi mindetterin oryndamaǵany úshin 41 ata-ana esepke qoıyldy. Qańtardan beri balalardyń qatysýymen 50-den astam jol-kólik oqıǵasy tirkelgen. Jol-kólik oqıǵasynan 6 jasóspirim qaza tapqan. Al 60-tan astam jasóspirim ártúrli dene jaraqatyn alyp otyr», dedi E.Bıǵambaev.
Ata-ana tarapynan baqylaýsyz oqýshyǵa qatysty istiń biri sotta qaraldy. Bul iste 3-synyp oqýshysynyń 20 kún boıy sabaqqa barmaý sebebi qaraldy. Atyraý oblystyq soty baspasóz qyzmetiniń aqparatyna qaraǵanda, oqýshynyń sabaqtan bir aıǵa jýyq sebepsiz qalýyna anasy kináli dep tanylyp otyr. О́ıtkeni anasy Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksiniń 127-babynyń 1-bóligine sáıkes kámeletke tolmaǵan balany tárbıeleý, oǵan bilim berý, sondaı-aq kútim jasaý jáne kútip-baǵý jónindegi mindetterin oryndamaǵany anyqtaldy.
Ulynyń bilim alýyna baqylaý jasamaǵan anasy óziniń kinásin moıyndap, áreketine ókinetinin bildirdi. Alaıda bul – keshikken moıyndaý. Degenmen, sot sheshim qabyldar kezde oqýshy anasynyń jeke basyn, otbasylyq jáne materıaldyq jaǵdaıyn, quqyq buzýshylyqtyń sıpatyn eskerdi. Sóıtip, sot kámeletke tolmaǵan uldyń anasyna 24 myń 150 teńge kóleminde ákimshilik aıyppul salý jazasyn taǵaıyndaýǵa qaýly shyǵardy.
Kámeletke tolmaǵan jasóspirimderdiń quqyǵyn qorǵaýǵa ata-analar ǵana emes mektepterdiń basshylary da mán bermeıdi. Buǵan dálel retinde oblystyq prokýratýra qyzmetkerleri anyqtaǵan derekti alǵa tartýǵa bolady. Máselen, mektepterde kámeletke tolmaǵandardyń jynystyq tıispeýshiligine qatysty jáne densaýlyǵyna qasaqana aýyr zııan keltirgeni úshin buryn qylmystyq jaýapkershilikke tartylǵan 3 adam jumys istegen. Sonymen qatar joǵary synyp oqýshylarynyń ózderinen kishilerdi uryp-soǵý derekteri bar. Osyndaı teris áreketterdi jáne basqa da quqyqqa qarsy is-qımyldardy jasyrǵany úshin 5 mekteptiń dırektory Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksiniń 127-1-baby boıynsha ákimshilik jaýapqa tartyldy.
Atyraý oblysy