Parıjde bizdi ne kútip tur?

Ǵalamdyq dodada baq synaıtyn balýandardyń 2022 jyldan beri ha­lyq­aralyq jarystarda qol jet­kizgen eleýli tabystary mynadaı: Eldos Smetov – Tashkenttegi álem chempıonaty (2022 jyl) – qola, Astanadaǵy Grand-Slem (2024) – qola. Ǵusman Qyrǵyzbaev – Astanadaǵy Azııa chempıonaty (2022) – qola, Astanadaǵy Grand-Slem (2023) – kúmis. Danııar Shamshaev – Astanadaǵy Azııa chempıonaty (2022) – altyn, Parıjdegi Grand-Slem (2023) – qola, Tashkenttegi Grand-Slem (2023) – kúmis, As­ta­nadaǵy Grand-Slem (2023) – qola. Abylaıhan Jubanazar – Tbı­lısıdegi Grand-Slem (2023) – kú­mis, Ulanbatyrdaǵy Grand-Slem (2023) – qola, Hanchjoýdaǵy Azııa oıyndary (2023) – qola, Dıýsseldorftaǵy Grand-Slem (2024) – qola, Astanadaǵy Grand-Slem (2024) – qola. Nurlyhan Shar­han – Astanadaǵy Azııa chempıo­naty (2022) – qola, Hanchjoýdaǵy Azııa oıyndary (2023) – qola, Parıjdegi Grand-Slem (2023) – qola. О́kinishke qaraı, 90 jáne +100 kg salmaqtardaǵy otandyq dzıýdoshylarymyz Olımpıada lısenzııasyna ıelik ete almady. IJF reıtınginde Dıdar Hamza (90 kg) 45-oryndy qanaǵat tutsa, Erasyl Qajybaı men Ǵalymjan Qyryqbaı (+100 kg) 35 pen 37-sa­tylarǵa turaqtady.

Burymdylarǵa keler bolsaq, 48 kg salmaqtaǵy eki balýannyń baǵy jandy. Olar – Ábıba Ábi­jaqynova (5576 upaı, 3-oryn) men Ǵalııa Tynbaeva (3533 upaı, 15-oryn). Biraq Olımpıadaǵa bir memleketten bir ǵana dzıýdoshynyń qatysatynyn eskersek, tańdaý Ábıbaǵa túsetini anyq. Sebebi Ǵalııaǵa qaraǵanda onyń ataq-dańqy zor, jıǵan upaıy mol jáne IJF reıtınginde turaqtaǵan orny da joǵary. Qazaqtyń qaısar qyzy sońǵy kezderi ózi qatysqan jarystardyń túgelge derliginen oljaly oraldy. Atap aıtsaq, Ábýjaqynova 2022 jyly Ulanbatyrdaǵy Grand-Slemde – qola, Astanadaǵy Azııa chempıonatynda – kúmis, Tashkenttegi álem chempıonatynda – qola, Abý-Dabıdegi Grand-Slemde – qola, 2023 jyly Al­ma­daǵy Gran-prıde – altyn, Pa­rıjdegi Grand-Slem – qola, Tbı­lısıdegi Grand-Slemde – qola, Hanchjoýdaǵy Azııa oıyn­dary – kúmis, 2024 jyly Odıvelastaǵy Gran-prıde – qola, Bakýdegi Grand-Slemde – qola, Tashkenttegi Grand-Slemde – kúmis, Antalııadaǵy Grand-Slemde – qola jáne Tashkenttegi álem chempıonatynda – qola. Baıqasańyzdar, 2022 jyldan beri qandasymyz 12 reıtıngtik ja­rysta jeńis tuǵyryna kóte­rildi. Bıyldyń ózinde ol ózi qatysqan alty halyqaralyq dodalardyń beseýinde atoı saldy. Ondaı turaqty túrdegi jaqsy nátıjelerimen elimizdiń birde-bir dzıýdoshysy maqtana almaıdy. Sol sebepti de san mıllıon jankúıer Ábıba Ábý­ja­qynovadan Fransııanyń bas sha­harynda da tolaǵaı tabys kútedi.

Asa aýyr salmaqtaǵy Kámıla Berliqashtyń da reıtıngtik týrnırlerde jıǵan upaılary Parıjge barý úshin jetkilikti. 3344 upaıdy enshilegen ol 15-oryn­dy ıelendi. Keıingi eki jylda Kamıla Bakýdegi Grand-Slemde (2022) – qola jáne Ábý-Dabıdegi dodada kúmis medaldi moınyna ildi. Taǵy tórt týrnırde úzdik bestikti túıindedi. Aralas komandalyq saıysta Esmıgúl Kýıý­lovanyń joly boldy. 63 kg salmaqtaǵy jerlesimiz 1666 upaımen 37-orynǵa taban tiredi. Esmıgúl – Azııa oıyndary (2023) men Azııa chempıonatynyń (2024) qola júldegeri.

Barlyǵy Parıjde 372 dzıýdoshy kúsh synasady. Olardyń teń jartysy – erler jáne teń jartysy áıelder. Tatamı sheberleriniń tartysy 27 maýsymda bastalyp, 3 shildede óz máresine jetedi. Jekelegen saıysta 14 júlde jıyntyǵy sarapqa salynady. Sondaı-aq aralas komandalyq jarystyń da jeńimpazdary men júldegerleri anyq­­­­talady. Osy kún­ge deıin elimizdiń sanaýly ǵana balýandary Olımpııa oıyn­darynda jeńis tuǵy­ryna kó­terildi. Alǵashqy júldeni je­tisýlyq Ashat Jıtkeev (100 kg) jeńip aldy. 2008 jyly Beıjiń Olımpıadasynda ol kúmis medaldi oljalady. 2016 jyly Rıo-de-Janeıroda alaýy tutanǵan ǵalamdyq doda eki sportshymyz oljaǵa keneldi. Tarazdyń tarlany Eldos Sme­tov (60 kg) kúmis medaldi moınynda jarqyratsa, ulttyq komandamyzdyń sapyndaǵy moń­ǵolııalyq legıoner Otgonseseg Galbadrah (48 kg) qolaǵa qol sozdy. 2021 jyly Tokıodaǵy tartys­ta Eldos qaıta erledi. Bul joly ol qola júldeni enshiledi. Endi Fransııanyń bas shaharynan otan­dastarymyz oljaly oralady dep úmittenemiz.

Olımpıadalyq reıtıngtegi TOP-5 dzıýdoshylar

ERLER. 60 kg: 1. Iаn Iýnveı (Taıpeı), 2. Georgıı Sardalashvılı (Grýzııa), 3. Lýka Mheıdze (Fransııa), 3. Lı Ha Rım (Ońtústik Koreıa), 5. Fransısko Garrıgos (Ispanııa).

66 kg: 1. Denıs Vıerý (Moldova), 2. Vaja Margvelashvılı (Grýzııa), 3. Er­hembaıar Batogtoh (Mońǵolııa), 4. Rıoma Tanaka (Japonııa), 4. Bashý Ion­donperenleın (Mońǵolııa).

73 kılo: 1. Hıdaıat Geıdarov (Ázerbaıjan), 2. Soıshı Hashımoto (Japonııa), 3. Nıls Stýmp (Shveısarııa), 4. Manýel Lombardo (Italııa), 5. Shahram Ahadov (О́zbekstan).

81 kg: 1. Mattıas Kasse (Belgııa), 2. Tato Grıgalashvılı (Grýzııa), 3. Lı Djonvan (Ońtústik Koreıa), 4. Gılermo Shmıd (Brazılııa), 5. Fransýa Go­te-Drapo (Kanada).

90 kg: 1. Lasha Bekaýrı (Grýzııa), 2. Nemanıa Maıdov (Serbııa), 3. San­shıro Mýrao (Japonııa), 4. Erlan Sherov (Qyrǵyzstan), 5. Krıstıan Tot (Majarstan).

100 kg: 1. Zelım Kosoev (Ázerbaıjan), 2. Ilıa Sýlamanıdze (Grýzııa), 3. Sha­dı Elnahas (Kanada), 4. Muzaffarbek Torobaev (О́zbekstan), 5. Matveı Ka­nıkovskıı (Reseı).

+100 kg: 1. Kım Mınjon (Ońtústik Koreıa), 2. Inal Tasoev (Reseı), 3. Te­mýr Rahımov (Tájikstan), 4. Gýram Týshıshvılı (Grýzııa), 5. Endı Grando (Kýba).

ÁIELDER: 48 kg: 1. Assýnto Skýtto (Italııa), 2. Baasankhýý Bavýdorj (Mońǵolııa), 3. Ábıba Ábýjaqynova (Qazaqstan), 4. Nasýmı Sýnoda (Japonııa), 5. Shırın Býklı (Fransııa).

52 kg: 1. Dııora Keldııorova (О́zbekstan), 2. Dıstrııa Krasnıchı (Kosovo), 3. Odette Djýffrıda (Italııa), 4. Amandın Bıýshar (Fransııa), 5. Chelsı Djaıls (Ulybrıtanııa).

57 kg: 1. Krısta Degýchı (Kanada), 2. Djessıka Klımkaıt (Kanada), 3. Hý Mımı (Ońtústik Koreıa), 4. Rafaela Sılva (Brazılııa), 5. Sara-Leonı Sızık (Fransııa).

63 kg: 1. Ioanne van Lıshaýt (Nıderland), 2. Katerın Boshemen-Pınar (Kanada), 3. Laýra Fazlıý (Kosovo), 4. Anjelıka Shımanska (Polsha), 5. Ka­tarına Hekker (Aýstralııa).

70 kg: 1. Barbara Matıch (Horvatııa), 2. Elızabet Telsıdý (Grekııa), 3. Mıhaela Polleres (Aýstrııa), 4. Lara Svetko (Horvatııa), 5. Sanne Van Deık (Nıderland).

78 kg: 1. Elıs Bellandı (Italııa), 2. Anna-Marııa Vagner (Germanııa), 3. Inbar Lanır (Izraıl), 4. Odrı Chıomeo (Fransııa), 5. Ma Chjenchjao (Qytaı).

+78 kg: 1. Romana Dıkko (Fransııa), 2. Raz Gershko (Izraıl), 3. Kaıra О́zdemır (Túrkııa), 4. Kım Haıýn (Ońtústik Koreıa), 5. Beatrız Soýza (Brazılııa).