• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Jádiger 20 Maýsym, 2024

Jyr júırikteri

190 ret
kórsetildi

«О́leńge Jambyl júırik, ánge Kenen, Sý jorǵa Úmbetáli qara dónen», degen qulager aqyn Ilııas Jansúgiruly jyrynyń aıǵaǵy dál osy sýret ispetti. Tarıhı foto 1943 jyly Jambyl aýylynyń aýlasynda túsirilgen.

Tabıǵatynan kópshil aqynǵa qashanda ma­ńaıyna janarynda jarqyl, boıynda talanty bar jastardy jınap, jan jadyratatyn jaqsy qasıet tán bolǵan. Sonyń bir dáleli de osy sýret sekildi. Toptasyp túsken bul kadrdaǵy kóp ishinen kózge erekshe jylyushyraıtyn úsh beıne – Jambyl Jabaev, Kenen Ázirbaev, Úmbetáli Ká­ribaev. Tarıhı foto qos aqyn­nyń jyr aly­byna sálem bere kelgen kezinde túsirilse kerek.

Jambyl babamyz aqyn, ánshi, kompozıtor Kenenniń ónerin Qyrǵyz jerinde ótken alqaly jıyndardyń birinde kórip qalyp, sańqyldaǵan daý­syn estip, adamdyq asyl qasıet­terine bas ıip, janyna jaqyn tartady. О́zine ómirlik shákirt etedi. «Kenenniń kómeıine bulbul uıa salǵan», dep erekshe maqtanyp, marqaıady eken ár kezdesken saıyn aqyn. Qyr­ǵyz elindegi sol bir tanys­tyqtan soń janynan bir eli jyryqtatpaǵan ja­qynyn Jambyl Jabaev 1936 jyly Máskeýde ótken Qazaq ádebıeti men óneriniń on­kúndigine barǵanda da, Shota Rýstavelıdiń toıyna saparlaǵanda da ózimen birge ertip júrgen eken. Shá­kirtine otyrystarda án aıt­qyzyp, ótken-ketkendi eske alyp, kó­ńilin kóriktendiripti. Kenen Ázirbaev jyr alybynyń ómir­degi óle-ólgenshe syılasyp ótken qadirli inileriniń biri bolǵan. Qos tulǵa arasynda ur­paqqa úlgi bolarlyq aǵaly-inili ke­remet syılastyq, ańyz­ǵa ber­gisiz taǵylymdy dostyq bolǵan desedi.

Halyq aqyny, «Jetisýdyń jelmaıasy» atanǵan jyr júı­rigi Úmbetáli Káribaev ta Jambyl aqynnyń júregin jaýlaǵan jaqsy inileriniń biri bolǵan. Aıtys dese dúnıeni umytqan dúldúl daryn jyr alybyn aıryqsha qurmet tu­typ, jıi hal su­rasyp, syılasyp ótipti. Bul týraly bel­gili ádebıettanýshy, akademık  Ýálıhan Qalıjanov: «Jam­­byl men Úmbetáli – qal­jyńy jarasyp, ómirde de, ónerde de óte qatty syılasyp ótken jandar. Birde Jambyl aýy­ryp jatqanda Úmbetáli kó­ńil suraı barypty. Áńgime ústinde aıtysker inisiniń únsiz qalǵanyna shydamaǵan aqyn: «Áı, Úmbet, nege úndemeı otyr­syń», dep dombyrasy­men túrtip qaǵyta ózine qara­tady da: «Boıyńdy kerip, aıaǵyńdy jıyp, dombyrańdy qaǵyp otyryp óleń aıtsań, óner qal­ǵymaıdy», depti. Kez kelgen jaǵdaıda, tipti das­tarqan basynda otyrsa da, syrqattanyp jatsa da, Jam­byl babamyz ár sózin osylaı poezııalyq kór­kemdikpen sabaqtaǵan», deıdi.

Iá, tulǵalar baı­lany­sy­nyń ónegesin kórsetken bul sýrettiń tarıhy erekshe.

Sońǵy jańalyqtar