Qazaqtyń tili men mádenıetin, tarıhyn, ulttyq qundylyqtardy jas urpaqqa tanytý, nasıhattaý – qazaqqa kerek. Ásirese shetelderdegi qazaq dıasporasynyń balalaryn nazardan tys qaldyrmaı ortaǵa tartyp, yntalandyrýdyń, qoldaýdyń mańyzy zor. Bul turǵyda Oqý-aǵartý mınıstrligi «Daryn» respýblıkalyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵynyń qazaq dıasporasy balalaryna arnap ótkizetin halyqaralyq olımpıadasynyń orny bólek.
2003 jyldan beri turaqty ótkizilip, alys-jaqyn shetelderdegi qarakózderdiń elimizdiń ár óńirinde bolyp, atakúldikpen tanysýyna, jańa dostar tabýyna, eń bastysy – ana tilinen, ata tarıhtan bilim synyna túsip, bolashaǵyna baǵdar alýyna múmkindik beretin saıys.
Budan on jyl buryn Aqtaý qalasynda ótken halyqaralyq olımpıada bıyl «Qazaqstan – ata jurtym, qasıettim – ana tilim» ataýymen HHI ótkizilimin taǵy da Ábish Kekilbaıdyń týǵan jeri – Mańǵystaýda uıymdastyrdy. Qazaq tili men ádebıeti páni boıynsha halyqaralyq olımpıadaǵa Iran Islam Respýblıkasynan, Qytaı Halyq Respýblıkasynyń Sınszıan qalasynan, О́zbekstan Respýblıkasynyń Zaravshan qalasy men Bostandyq aýdanynan, Reseı federasııasynyń Samara, Omby oblysy men Túrikmenstan elinen 40-qa jýyq qazaq balalary qatysty. Alystan kelgen órenderdi Mańǵystaýdyń belgili ónerpazdary án men jyrdan shashý shashyp qarsy aldy, tórin usyndy. Shette júrgen qazaq balalarynyń týǵan jerge qorjyny bos kelmegen eken, olar – Qytaıdan kelgen Móldir Nurlan, О́zbekstannan kelgen Dıana Ordabekova, olımpıadaǵa Reseı federasııasynan qatysýshy Alına Qabaeva men Albına Kaırova, sondaı-aq túrikmenstandyq oqýshy Baqtygúl Amanglyjova jyraqta júrse de Ábish Kekilbaıulynyń «Týǵan jer» atty týyndysyn jatqa oqydy. Olar jetekshilerimen birge Mańǵystaýda oblystyq mýzeıdi, qoryqty, kórikti Aqtaý qalasyn aralap, qart Kaspıı jaǵasynda demaldy.
Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń professory, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Dandaı Ysqaquly, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty Gúlzamıra Aıtbaeva, Jazýshylar odaǵynyń múshesi Súleımen Mámet, L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń professory Qarlyǵash Sárekenova, sondaı-aq Aqtaý qalasyndaǵy Sh.Esenov atyndaǵy KMTIÝ oqytýshylary men ózge de joǵary oqý oryndarynyń bilikti ustazdary qazylyq etken saıysta jeńimpazdar anyqtalyp, olımpıadany ótkizý erejelerine sáıkes, jeńimpazdar Oqý-aǵartý mınıstrliginiń I, II jáne III dárejeli dıplomdarymen, sondaı-aq altyn, kúmis jáne qola medaldarymen marapattaldy. Erekshe jetistikke qol jetkizgen qatysýshylarǵa «Daryn» respýblıkalyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵynyń gramotalary men arnaıy syılyqtary berilip, al eń úzdikterge elimizdegi bedeldi joǵary oqý oryndarynyń rektorlyq bilim granttary tabystaldy. Saıys qorytyndysynda Qytaı Halyq Respýblıkasy Sınszıan qalasynan kelgen 12-synyp oqýshysy Móldir Nurlan Qorqyt ata atyndaǵy Qyzylorda ýnıversıtetine, О́zbekstan Respýblıkasy Bostandyq aýdanyndaǵy mekteptiń 11-synyp oqýshysy Dıana Ordabekova Qorqyt ata atyndaǵy Qyzylorda ýnıversıtetine, О́zbekstan Respýblıkasy Bostandyq aýdanynan kelgen 11-synyp oqýshysy Sabına Asqarova О́.Jánibekov atyndaǵy Ońtústik Qazaqstan pedagogıkalyq ýnıversıtetine, Qytaı Halyq Respýblıkasy Sanjy oblysy Qutybı aýdanyndaǵy mekteptiń 12-synyp oqýshysy Orazáli Aqjol Qorqyt ata atyndaǵy Qyzylorda ýnıversıtetine grant pen joǵary oqý ornyna túsýge joldama alsa, О́zbekstan Respýblıkasy Bostandyq aýdanynan qatysqan 11-synyp oqýshysy Arýjan Aqylbekova О́.Jánibekov atyndaǵy Ońtústik Qazaqstan pedagogıkalyq ýnıversıtetine, О́zbekstan Respýblıkasy Bostandyq aýdanynyń 11-synyp oqýshysy Ersultan Jorabekov Qorqyt ata atyndaǵy Qyzylorda ýnıversıtetiniń grantyn utyp aldy.
– Qazaq dıasporasy balalarynyń qazaq tili men ádebıetinen halyqaralyq olımpıadaǵa yntasy óte zor. Biz Aqtaý qalasynda ótken HHI ótkiziliminde de osy sezimdi baıqap qýandyq. Shetelderdegi qazaq balalarynyń qazaq tilin umytpaýy, ana tilinde bilimin jan-jaqty shyńdaý, atajurtqa kelip bilim alýy – asa mańyzdy qadam. Sondyqtan biz jumys kókjıegimizdi keńeıtip, aldaǵy ýaqytta ózge pándermen birge bıologııa páninen de olımpıada ótkizýdi josparlap otyrmyz. Olımpıadany ótkizýge qoldaý kórsetken Mańǵystaý oblysynyń basshylyǵyna, alystan kelgen oqýshylar men jetekshilerine alǵys aıtamyn, – dedi «Daryn» respýblıkalyq ǵylymı praktıkalyq ortalyǵynyń dırektory Ǵajdembek Tursynov.
Is-shara sońynda marapat pen joǵary oqý oryndarynyń oqý grantyn utyp alǵandar qýanyp, júldege ilikpegender jylaǵan áserli sátke kýá boldyq. Shyndyǵynda, terezeden syrtqa qarap únsiz jylap turǵan taldyrmash qyzdyń kóz jasynan júldeden qur qalyp emes, týǵan elge oralsam, elimizdegi irgeli oqý ornynyń stýdenti atanyp, bolashaǵymdy babakúldikpen baılanystyrsam degen eń asyl armany alystap ketkendeı ókinishti bastan keship turǵandaı sezindim. Qazaq dıasporasy balalary úshin qazaq tili men ádebıeti páninen halyqaralyq olımpıadanyń ótýi – jaqsy joba, biraq qatysýshy balalar sanynyń azaıýy kóńil alańdatady, al qarakózderdiń jylap ketýi jan aýyrtady eken.
Mańǵystaý oblysy