NU ornalasqan sıfrlyq kıiz úıde tamasha is-shara ótti. Onda atalǵan joǵary oqý ornyn ár jyldary bitirgen túlekter bas qosty. Sondaı-aq bıyl álemdegi úzdik ýnıversıtetterdiń 30 paıyzynyń qataryna kiretin NU onynshy bitirýshiler legine dıplom tabys etildi. Mazmundy is-shara barysynda ýnıversıtet túlekteri ózderiniń iske asyryp jatqan irgeli jobalary týraly áńgimeledi.
Kezdesý shymyldyǵyn NU prezıdentiniń mindetin atqarýshy Ilesanmı Adesıda ashyp, ýnıversıtet túlekteriniń erekshelikterine toqtala kelip: «Jumys berýshilerden bizdiń túlekter men basqa oqý oryndary túlekteri arasynda qandaı aıyrmashylyq bar dep suraǵan kezde, NU túlekteri másele týǵyzbaıdy olar kerisinshe bar máseleni sheshýge beıim degen jaýap alamyz», dep rızashylyǵyn bildirdi.
Ýnıversıtette stýdentterdi kóshbasshylyqqa baýlý barysynda hakim Abaıdyń «Tolyq adam» ilimi negizge alynady. Bul ilim jastardy otansúıgishtik rýhta tárbıeleýge arnalǵan. Sol sebepti de búgingi kezdesý sıfrlyq kıiz úıde ótip, NU-dyń ınnovasııalar men mádenı mura qundylyqtaryn kórsetedi.
Ýnıversıtettiń stýdentter isi men halyqaralyq yntymaqtastyq jónindegi vıse-prezıdenti Qadısha Daıyrovanyń aıtýynsha, joǵary oqý orny qurylǵannan bastap onyń úlken mıssııasy – elimizde armannan týǵan minsiz ýnıversıtet qurý. Onda XXI ǵasyrdyń «Tolyq adam» tujyrymdamasymen sýsyndaǵan mamandar jumys istep, sapaly bilim beretin halyqaralyq ǵylymı baǵdarlanǵan ýnıversıtetke aınaldyrý.
«Sizder búginde álemniń úzdik ýnıversıtetteriniń 30%-y qataryna kiretin NU-dy támamdap otyrsyzdar. Bul jetistikke bir kúnde jetken joqpyz. Osy maqsat jolynda stýdentter, professor-oqytýshylar quramy, ýnıversıtet ákimshiligi sekildi úlken komanda eleýli eńbek etti. Biz árqashan eki qaǵıdany ustanamyz, ol – merıtokratııa jáne stretegııalyq áriptestermen yntymaqtastyq», dedi ol.
Sonymen qatar Q.Daıyrova bir qyzyq oqıǵamen bólisti. 2009 jyly Garvard ýnıversıtetine áli qabyrǵasy bekimegen atalǵan joǵary oqý ornymen seriktes bolýǵa usynys jasalǵan eken. Álemdegi eń myqty ýnıversıtettiń sol kezdegi halyqaralyq ister jónindegi vıse-provosty Horhe Domınges Ortalyq Azııadaǵy NU-dyń bolashaǵy týraly fýtýrıstik áńgimeni tyńdap bolyp, osy usynyspen keıinirek oralýyn suraǵan. Al bıyl Garvard ýnıversıtetiniń delegasııasy bizdiń elimizge at basyn buryp, NU seriktestik týraly usynys jasaý úshin kelip otyr.
Ýnıversıtette patrıot jastardy tárbıeleý maqsatynda qurylǵan ulttyq mádenıet ortalyǵynyń dırektory Gúltas Qurmanbaı «Tolyq adam» tujyrymdamasynyń iske asýyna toqtaldy. «Memleket basshysy «Tolyq adam» tujyrymdamasy memlekettik basqarý júıesi, bilim berý salasynan bastap bıznes pen otbasy ınstıtýtyna deıin ómirimizdiń barlyq salasynyń negizine aınalýǵa tıis dep aıtty. Aqyly men júregin tazalyqta ustaıtyn shyn mánindegi «Tolyq adam» iliminen nár alǵan adam jaqsy ınjener de, jaqsy dáriger de, jaqsy prezıdent te bola alady», dedi ǵalym.
NU 2017 jylǵy túlegi Dáýken Seıitqalı alma-materdi aıaqtaǵannan keıingi jetistikterin tilge tıek etti. «Arlan Biotech» kompanııasynyń negizin qalaýshylardyń biri, bıyl Forbes Kazakhstan «30 under 30» jas kóshbasshylar tizimine kirdi. Ol adamdar men janýarlar aýrýyn dıagnostıkalaý úshin sıntetıkalyq nanodenelerge negizdelgen ónimderdi ázirleýmen aınalysady. Sondaı-aq onyń jumysy belgili bir aqýyz antıgenderine qarsy baǵyttalǵan nanodenelerdi jasaýǵa jasandy ıntellektini paıdalaný qamtylǵan. Bul óz kezeginde dári-dármekterdi, sonyń ishinde onkologııalyq aýrýlarǵa qarsy preparattardy ázirleýde qoldanylýy múmkin.
«Qazaqstan jańa tehnologııa salasynda aýyz toltyryp aıtatyn jetistikterge jete almaıdy degendi kóp estıtinmin. Barlyq damý shetelde bolyp jatqandaı kórinetin. Meniń osy narratıvti ózgertkim keldi. О́z jolymdy bastaǵan sátte bizdiń elimizde jasandy ıntellektige qyzyǵatyndar qatary az ekenin baıqadym. Alaıda meniń ǵylymı jumysym Japonııada úzdik dep tanyldy. Osy sátte talmaı eńbek etsek, biz de kóptegen jetistikke jete alatynymdy sezindim. Bul birinshi kezekte NU-dyń arqasynda ekenin bilemin. Osynda oqyp júrip, zertteý jumysyn júrgizip, ǵylymı maqala jazýdy úırendim», dedi D.Seıitqalı. 2024 jylǵy kóktemde «Arlan Biotech» álemdik deńgeıdegi «StartX» akseleratoryna qabyldandy.
Atalǵan joǵary oqý ornynyń «Alumni Association» qaýymdastyǵynyń atqarýshy dırektory Yrymgúl Ybraıymova 2020 jyly ýnıversıtetti saıasat jáne halyqaralyq qatynastar mamandyǵy boıynsha bitirgen. Ol bul oqý ornynda tamasha adal dostar taýyp, óz jolynda jańa múmkindikter bolǵanyn aıtady.
«Shynymdy aıtsam, álem meniń aıaq astymda jatqandaı kórinetin. Biz óte sapaly bilim aldyq. Sondyqtan osyndaı ortada óskenimdi maqtan etemin. Búgin basqa túlekterdi kórip, olardyń ǵylymdaǵy jetistikterin tyńdap, qýanyp otyrmyn.
Bul meni de yntalandyrady. Budan da jaqsy dúnıe jasap, odan da joǵary jetistikke jetýge talpyndyrady. Eń bastysy, bir-birimizge qoldaý kórsetý dep bilemin», dedi Y. Ybraıymova.
Aldaǵy tańda osyndaı taǵylymdy basqosýlar dástúrge aınalyp, ol túlekter men ýnıversıtet arasynda yqpaldastyq pen yntymaqtastyq ornatýǵa baǵyttalmaq.
Bıbihan Serikova