Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrligi turmystyq qatty qaldyqtardy qaıta óńdeý boıynsha 45 jobany pysyqtady, onyń ishinde Aqmola oblysynda qoqysty suryptap, qaıta óńdeıtin úsh keshen salý josparlanǵan. Joba shamamen 7 mıllıard teńgege baǵalanyp otyr.
Memleket basshysy atap ótkenindeı «Taza Qazaqstan» ekologııalyq aksııasy jalpy jurtshylyq tarapynan qoldaý taýyp, keńinen qanat jaıyp jatyr. Ilkimdi iske oblystyq kásipkerler palatasy da bilek sybana aralasyp, ekojúıeni saqtaýǵa jáne jaqsartýǵa eleýli úles qosatyn kásiporyndardy demep, mereıli maqsatty kózdeıdi. Birden aıta keteıik, palata alańynda óńirdiń ekologııalyq máseleleri, qatty turmystyq qaldyqtardy saqtaý men óńdeý jaıy áldeneshe ret talqylandy. Saraptap qarasańyz, negizgi máselelerdiń ózektisi álsiz ınfraqurylym, qatty turmystyq qaldyqtar polıgonynyń talapqa saı bolmaýy, onyń ishinde zańsyz jumys isteýi tárizdi kópten qordalanyp qalǵan jaılar bar. Keıingi jyldary ruqsat berilmegen polıgondardyń qatary tym kóbeıip ketti. Oblys ortalyǵynda jáne óńirdiń birneshe qalalarynda káriz tazartý stansalarynyń tozyǵy jetken. Mine, osyndaı birqatar máseleni ońynan sheshý úshin qatty turmystyq qaldyqtardy tereń óńdeıtin kásiporyndardyń qajettiligi týyndaıdy. Joǵaryda 45 jobanyń pysyqtalǵandyǵy týraly aıttyq. О́ńirde qoqysty suryptap óńdeıtin úsh keshen salynbaq. Jobaǵa «EKO-DUMP» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń dırektory Márııam Ábisheva bastamashy boldy. Aldaǵy ýaqytta qoqysty suryptaý-óńdeý keshenderin oblys ortalyǵynda, Býrabaı jáne Zerendi aýdandarynda salý josparlanǵan. Uzaq jyl túbegeıli aınalysyp kele jatqandyqtan Márııam Ábisheva osy saladaǵy máselelerdi tereń biledi. Tabıǵat janashyry qanshama jyldan beri kórikti Kókshe óńirinde zańsyz qoqys oryndarynyń kóbeıip ketkendigi jaıynda aıtyp, másele kóterýmen keledi. Endi mine, kúrdeli máseleniń kúrmeýi sheshiletin syńaıly. Krasnoıar aýylynda ornalasqan polıgonnyń tıisti qujattary bolmaýyna baılanysty birneshe jyl boıy jumys istemeı turdy. Endi nysan jumysyn zańdastyrý týraly sheshim qabyldanyp otyr. Osy arada zańdastyrý men sáıkestendirýge kóp ýaqyt pen kúsh-jiger jumsalǵandyǵyn aıta ketýge bolady. Ruqsat qujattaryn daıyndaý úshin tup-týra segiz aı ýaqyt jumsalǵan. Qatty turmystyq qaldyqtardyń jalpy kóleminde qaıta óńdeýge jatatyn shıkizat shamamen 24 paıyzdy quraıdy eken. Al qalǵandarynyń barlyǵy kádege aspaıtyn qaldyqtar. О́tken jyly Krasnoıar aýylynyń polıgonynan órt shyǵyp, oblys ortalyǵyn qara tútin basyp qaldy. Mundaı oqys oqıǵa birneshe márte qaıtalandy.
Polıgonǵa táýligine 150 tonnaǵa jýyq qoqys ákelinedi eken. Áldeneshe jyl boıy taý-teńiz bolyp jınalǵan qoqys qara qarǵanyń mıy qaınaıtyn ystyqta shirip jatady. «Taza Qazaqstan» aksııasy bastalǵannan beri kásiporyn tórt myń tonnadan astam qoqys qabyldapty. Jumys táýlik boıy júrgiziledi.
– Polıgondardy qoldaý muqııat júrgizilýge tıis. Bul baǵytta zamanaýı jańa tehnologııalardy qoldana otyryp, qaıta óńdeý isimen aınalysý tabıǵı resýrstardy saqtaýǵa septigin tıgizer edi, – deıdi Márııam Ábisheva. – Bizdiń joba aıasynda Kókshetaý qalasynda, Zerendi jáne Býrabaı aýdandarynda qýattylyǵy jylyna 70 myń tonna bolatyn suryptaý jelilerin salý kózdelgen. Bul jobalardy iske asyrǵan kezde qazirgi qoldanystaǵy qatty turmystyq qaldyqtardy tolyq óńdeýge múmkindik beredi. Sol arqyly ekologııalyq jáne sanıtarlyq-epıdemııalyq másele sheshilmek.
О́ńirlik palata dırektory Erqanat Musylmanbektiń aıtýynsha, oblystyń kásiporyndary men uıymdary «Taza Qazaqstan» aksııasyna belsendi qatyssa, eldi mekenderdiń ishki, syrtqy kelbeti jaqsara túspek. Tazalyq pen tártipti saqtaı otyryp, aımaqta abattandyrýǵa úles qosý – azamattyq paryz.
Aqmola oblysy