Sóz qadiri bóz qadirinen arzandap ketken zamanda arydaǵy Alash jurty «oq jarasy biter, sóz jarasy bitpes» dep kesimdi sózin kelisti etip aıtqandyǵyn jadymyzdan shyǵarmasaq kerek-ti. Darqan dalanyń danalyǵyn boıyna jınaǵan danyshpan atalarymyz sóz ónerin ulttyq qundylyq retinde keıingi urpaǵyna mura qylyp qaldyrǵan.
Jer men jesir daýyn jalǵyz aýyz sózben sheshken burynǵylar áz janyńdy jazylmastaı jaralaıtyn qudirettiń sóz ekendigin jáne sol jaradan emdep alatyn kúshtiń de sóz ekendigin jaqsy bilgen. Sondyqtan da sóıleý parqyna, qaı jerde neni aıtyp, neni aıtpaý kerektigin de sanamen salmaqtaǵan. Osydan attaı qyryq jyl buryn jýrnalıstıkanyń jalyna jarmasqanda sóz ónerin erkin meńgergen aldyńǵy býyn aǵalarymyz qolymyzǵa qalam ustatyp otyryp, ár sózińe aıryqsha mán ber, astaryna búkken maǵyna-mazmun kimge, qalaı áser etetindigin baǵamda, taýyp aıtqan bir sózińmen janyn jadyratasyń, jańylyp aıtqan bir sózińmen janyn jaralaısyń deýshi edi.
Oblystyq «Kókshetaý pravdasy» gazetine jazýshy Janaıdar Mýsın basshylyq jasap turǵan kezde redaksııada ótetin lezdemelerde ár maqala búge-shúgisine deıin taldanyp, jazǵan sózimizdiń oryndy, orynsyzy qolmen qoıǵandaı kórsetilip, taldanatyn. Ol bir zaman edi. Til ustartqan ustahana «Mýsınniń mektebi» dep atalatyn. Búgingi kúni biz osy ustanymnyń údesinen shyǵa alyp júrmiz be, álde joq pa? Máseleniń mánisi dál osy jerde jatqan tárizdi. Sóz ustaǵan el aǵasynyń sóz saptaýyna qarap baǵalaıtyn edik qoı. Kóbik sóz túıdek-túıdek. Ishinen keıde dánin de taba almaı qalasyń. Eline qorǵan, urpaǵyna úlgi bolǵan burynǵynyń abyzdarynyń sózi tálimdi tárbıe, óristi ónege emes pe edi. Tutas bir mektep-tuǵyn. Mine, sol kezde sóz qadiri adamnyń óz qadiri bolyp esepteletin. Sózin salmaqtaǵan bylaıǵy jurt sózi qunsyzdyń ózi qunsyz der edi.
Búgingi tańda aqparattar legi teńizdiń aqbas tolqynynsha alasuryp-aq tur. Bylaıǵy jurt qaı sózdiń shyn, qaı sózdiń jalǵan ekenin bastan jaqty aıyrǵandaı etip anyqtaı almaıtyndaı kúıge tústi. Bul sózge degen jaýapkershiliktiń azaıǵandyǵyn kórsetetin shyǵar. Onyń ústine qýaty kemigen, sáýlesi azaıǵan.
Ilki zamanda kósh bastaǵan kósemder, el bastaǵan sheshender urpaǵyn as pen toıda ataly sózimen tárbıelegen. Búgingi asqa, toıǵa baryp kórińizshi, asyra maqtaý. О́zgeni emes, ózin. Tyńdaǵan támam jurttyń túgelge jýyǵy retsiz, jónsiz sózge kúlip otyrady. Qaıran da qaıran sózdiń qadiri ketkendigi sol emes pe? Sózdi tegin dúnıe kórip, áıteýir sóılegenniń jóni osy eken dep qyzyl qýyrdaq qýyra berse, talǵam azaıyp, qadir kemimek.
Sóz – tárbıe quraly. Ata men ájeniń áı degenin uǵatyn bala bolsa, kánekı. Qoǵamdaǵy keıbir keleńsiz kóriniske kýá bolǵan kezde jetpeı jatqan olqylyq osy mańda dep oılaıtynym bar. Áriden oılaǵan arydaǵy atamyz «jyly-jyly sóıleseń, jylan ininen shyǵady» degendi nege aıtty deısiz. Qazaq qoǵamy úshin kúrdeli máselege aınalǵan urpaq tárbıesinde nemereniń basynan sıpap otyryp jetesine halqymyzben birge jasasyp kele jatqan ulttyq qundylyqtardy sińiretin ulaǵatty aǵa býynnyń, aq saqaldy ata men aq jaýlyqty ájeniń meıirim tunǵan júzin ańsaıtynym bar keı-keıde.
Qunarsyz sóz kóbeıip ketti dep ishimizden qan jylap otyryp, ózimiz de dilmarsyǵanymyz jaraspas. Sóz qadiri týraly áńgimeniń túıinin osy jerden qaıyrǵanymyz jón.