2014 jylǵy 13 naýryz, Astana qalasy
«Aspap jasaý» kásibı standartyn bekitý týraly
Qazaqstan Respýblıkasynyń Eńbek kodeksi 138-5-babynyń 3-tarmaǵyna sáıkes buıyramyn:
1. Qosa berip otyrǵan «Aspap jasaý» kásibı standarty bekitilsin.
2. Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar
mınıstrliginiń О́nerkásip komıteti (B.Á. Qasymbekov) zańnamada belgilengen tártipte:
1) Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde osy buıryqtyń memlekettik tirkelýin;
2) Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde osy buıryq memlekettik tirkelgennen keıin kúntizbelik on kún ishinde buqaralyq aqparat quraldarynda jáne «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa jiberýdi;
3) Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrliginiń ınternet-resýrsynda osy buıryqtyń ornalasýyn qamtamasyz etsin.
3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Qazaqstan Respýblıkasynyń
Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar birinshi vıse-mınıstri A.P. Raýǵa júktelsin.
4. Osy buıryq onyń alǵash ret resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstriniń
orynbasary – Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa
jáne jańa tehnologııalar mınıstri Á.ISEKEShEV.
«KELISILDI»:
Qazaqstan Respýblıkasy
Eńbek jáne halyqty áleýmettik
qorǵaý mınıstri
___________ T.DÚISENOVA.
20__ jylǵy 31 naýryz
Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstriniń orynbasary - Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstriniń 2014 jylǵy 13 naýryzdaǵy №74 buıryǵymen bekitildi
«Aspap jasaý» kásibı standarty
1. Jalpy erejeler
1. «Aspap jasaý» kásibı standarty (budan ári – KS) kásibı qyzmet salasyndaǵy qyzmetkerlerdiń eńbek mazmunyna, sapasyna, jaǵdaıyna, biliktiligine jáne quzyretterine qoıylatyn talaptardy aıqyndaıdy jáne:
1) eńbek naryǵynyń qazirgi zaman qajettiligine jaýap beretin biliktilik talaptaryn jańartýǵa, kásibı qyzmettiń mazmunyna biryńǵaı talaptardy belgileýge;
2) qyzmetkerlerdi basqarý salasynda keń sheńberdegi mindetterdi sheshýge;
3) bilim berý standarttaryn, oqý josparlaryn, modýldik oqý baǵdarlamalaryn ázirleýge, sonymen qatar tıisti oqý-ádistemelik materıaldardy ázirleýge;
4) kásibı daıarlyqtaryn baǵalaýdy júrgizýge jáne mamandardyń biliktilik sáıkestigin rastaýǵa arnalǵan.
2. KS negizgi paıdalanýshylary:
1) bilim berý uıymdarynyń túlekteri, qyzmetkerler;
2) uıymdardyń basshylary men qyzmetkerleri, uıymdardyń qyzmetkerlerdi basqarý bólimsheleriniń basshylary men mamandary;
3) bilim berý baǵdarlamalaryn ázirleıtin mamandar;
4) kásibı daıarlyqtaryn baǵalaý jáne biliktilik sáıkestigin rastaý salasyndaǵy mamandar.
3. KS negizinde qyzmettiń, laýazymnyń, biliktilikti arttyrýdyń, qyzmetkerlerdi attestattaýdyń, eńbekti yntalandyrý júıesiniń jáne t.b. fýnksıonaldyq modelderine qatysty ishki, korporatıvtik standarttary ázirlenedi.
4. Osy KS-da kelesi termınder men anyqtamalar qoldanylady:
1) biliktilik – qyzmetkerdiń belgili bir qyzmet túri sheńberinde eńbek mindetterin sapaly oryndaýǵa daıyn bolý dárejesi;
2) biliktilik deńgeıi – oryndalatyn jumystardyń kúrdeliligin, derbestigi men jaýapkershiligin sıpattaıtyn qyzmetkerdiń biliktiligine (quzyretterine) qoıylatyn talaptar deńgeıi;
3) eńbek máni - belgili bir eńbek quraldarynyń kómegimen ónim jasaý maqsatynda qyzmetkerdiń is-qımyly baǵyttalatyn zat;
4) eńbek quraldary – qyzmetkerdiń eńbek mánin bastapqy kúıden ónimge aınaldyrý úshin paıdalanatyn quraldary;
5) eńbek qyzmetiniń túri – kásibı qyzmet salasynyń eńbek fýnksııalarynyń tutastaı jıyntyǵynan jáne olardy oryndaýǵa qajetti quzyretterden qalyptasqan quramdas bóligi;
6) eńbek fýnksııasy – bıznes-úderis arqyly anyqtalatyn jáne olardy eńbek qyzmetiniń belgili bir túri sheńberinde oryndaý úshin qajetti quzyretterdiń bolýyn kózdeıtin eńbek is-qımyldarynyń biriktirilgen jáne salystyrmaly túrde derbes jıyntyǵy;
7) kásibı qyzmet salasy – jalpy yqpaldasqan negizi (uqsas jáne maqsattylyǵy jaqyn obektiler, tehnologııalar, onyń ishinde eńbek quraldary) bar jáne olardy oryndaý úshin uqsas quzyretter men eńbek fýnksııalarynyń jınaǵyn kózdeıtin salanyń eńbek qyzmeti túrleriniń jıyntyǵy;
8) KS – kásibı qyzmettiń naqty salasyndaǵy qyzmetkerdiń eńbek mazmunyna, sapasyna, jaǵdaıyna jáne biliktilik deńgeıine, quzyretterine qoıylatyn talaptardy aıqyndaıtyn standart;
9) KS birligi – osy qyzmet túri úshin tutas, aıaqtalǵan, salystyrmaly túrde derbes jáne mańyzdy bolyp tabylatyn naqty eńbek fýnksııasynyń ashyq sıpattamasynan turatyn KS qurylymdyq elementi;
10) kásip – arnaıy daıyndyqtyń, jumys tájirıbesiniń nátıjesinde paıda bolǵan arnaıy teorııalyq bilim men praktıkalyq daǵdylar keshenin bilýdi talap etetin eńbek qyzmetiniń túri;
11) quzyret – qyzmetkerdiń eńbek qyzmetinde bilimin, biligi men tájirıbesin qoldaný qabileti;
12) laýazym – jumys berýshiniń laýazymdyq ókilettilikter men laýazymdyq mindetter sheńberi júktelgen qurylymdyq birligi;
13) mindet - naqty bir eńbek mánderi men quraldaryn paıdalana otyryp, eńbek fýnksııasyn iske asyrýmen jáne nátıjege qol jetkizýmen baılanysty is-qımyldar jıyntyǵy;
14) sala - ónim shyǵarýda, óndiris tehnologııasy, jumys isteıtinderdiń negizgi qorlary men kásiptik daǵdylarynda ortaq maqsaty bar kásiporyndar men uıymdar jıyntyǵy;
15) salalyq biliktilik sheńberi (budan ári - SBSh) – salada tanylatyn biliktilik deńgeıleriniń qurylymdalǵan sıpattamasy;
16) ulttyq biliktilik sheńberi (budan ári - UBSh) – eńbek naryǵynda tanylatyn biliktilik deńgeıleriniń qurylymdalǵan sıpattamasy;
17) fýnksıonaldyq karta – eńbek qyzmetiniń belgili túri qyzmetkeriniń kásibı qyzmettiń sol nemese ózge salasy sheńberinde oryndaıtyn eńbek fýnksııalary men kásibı mindetteriniń qurylymdalǵan sıpattamasy.
2. KS pasporty
5. Ekonomıkalyq qyzmettiń túri: Aspap jasaý.
6. Kásibı qyzmet salasy: Aspap jasaý.
7. Kásibı qyzmet salasynyń negizgi maqsaty: aspaptardy jınaý, negizgi jabdyqqa qosý jáne qurastyrý, elektrqorektendirýdiń energııa únemdeý rejımin uımdastyrý
8. Kásibı qyzmet túrleri, kásipter, biliktilik deńgeıleri osy KS 1-qosymshasynda kórsetilgen.
3. Eńbek qyzmet túrleriniń (kásip) kartochkalary
1-paragraf. О́ndiris mehanıgi
9. SBSh boıynsha biliktilik deńgeıi: 4.
10. Múmkin bolatyn laýazym ataýy:
óndiris mehanıgi.
11. Oryndalatyn eńbek fýnksııasynyń jalpylanǵan sıpattamasy – negizgi jabdyǵy bar aspaptardy jınaý jáne qurastyrý. aspaptardy negizgi jabdyqqa qosý.
12. Qoldanystaǵy normatıvtik qujattarmen baılanysy osy KS2-qosymshasynyń 1-kestesinde kórsetilgen.
13. О́ndiris mehanıginiń eńbek jaǵdaıyna, bilimine jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar osy KS 2-qosymshasynyń 2-kestesinde kórsetilgen.
14. О́ndiris mehanıgi oryndaıtyn eńbek fýnksııalaryn anyqtaıtyn KS birlikteriniń tizbesi osy KS 2-qosymshasynyń 3- kestesinde kórsetilgen.
15. О́ndiris mehanıgi oryndaıtyn KS birlikteriniń sıpattamasy osy KS 2-qosymshasynyń 4-kestesinde kórsetilgen.
16. О́ndiris mehanıginiń quzyretterine qoıylatyn talaptar osy KS 2-qosymshasynyń 5-kestelerinde kórsetilgen.
2-paragraf. Elektromehanık
17. SBSh boıynsha biliktilik deńgeıi: 4.
18. Múmkin bolatyn laýazym ataýy:
elektromehanık.
19. Oryndalatyn eńbek fýnksııasynyń jalpylanǵan sıpattamasy – aspaptardy úzdiksiz elektrmen jabdyqtaýdy qamtamasyz etý, elektrmen qorektendirýdiń qýatty únemdeý rejimin uıymdastyrý.
20. Qoldanystaǵy normatıvtik qujattarmen baılanysy osy KS 3-qosymshasynyń 1-kestesinde kórsetilgen.
21. Elektromehanıktiń eńbek jaǵdaıyna, bilimine jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar osy KS 3-qosymshasynyń 2-kestesinde kórsetilgen.
22. Elektromehanık oryndaıtyn eńbek fýnksııalaryn anyqtaıtyn KS birlikteriniń tizbesi osy KS 3-qosymshasynyń 3-kestesinde kórsetilgen.
23. Elektromehanık oryndaıtyn KS birlikteriniń sıpattamasy osy KS 3-qosymshasynyń 4 kestesinde kórsetilgen.
24. Elektromehanıktiń quzyretterine qoıylatyn talaptar osy KS 3-qosymshasynyń 5-kestelerinde kórsetilgen.
3-paragraf. Tehnık - mehanık
25. SBSh boıynsha biliktilik deńgeıi: 4.
26. Múmkin bolatyn laýazym ataýy:
tehnık – mehanık (barlyq ataýlary).
27. Oryndalatyn eńbek fýnksııasynyń jalpylanǵan sıpattamasy – aspaptardy úzdiksiz jáne tehnıkalyq jaǵynan durys paıdalanýdy jáne jóndeýdi qamtamasyz etý, berilgen jumys rejimin baptaý.
28. Qoldanystaǵy normatıvtik qujattarmen baılanysy osy KS 3-qosymshasynyń 1-kestesinde kórsetilgen.
29. Tehnık-mehanıktiń eńbek jaǵdaıyna, bilimine jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar osy KS 3-qosymshasynyń 2-kestesinde kórsetilgen.
30. Tehnık-mehanık oryndaıtyn eńbek fýnksııalaryn anyqtaıtyn KS birlikteriniń tizbesi osy KS 3-qosymshasynyń 3-kestesinde kórsetilgen.
31. Tehnık-mehanık oryndaıtyn KS birlikteriniń sıpattamasy osy KS 3-qosymshasynyń 4-kestesinde kórsetilgen.
32. Tehnık-mehnıktiń quzyretterine qoıylatyn talaptar osy KS 3-qosymshasynyń 5-kestelerinde kórsetilgen.
4. KS ázirleýshiler
33. Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrligi KS ázirleýshisi bolyp tabylady.
34. Kelisý paraǵy, KS saraptamasy men tirkelýi osy KS 5-qosymshasynda keltirilgen.
«Aspap jasaý» kásibı standartyna 1-qosymsha
Eńbek qyzmetiniń túrleri, kásipter, biliktilik deńgeıleri
Rettik № Qyzmet túriniń ataýy Eńbek naryǵynyń
baǵyttary
eskerilgen kásip ataýy 01-2005
Qazaqstan Respýblıkasy
memlekettik kásipter jikteýishisine sáıkes kásipter ataýy Salalyq biliktilik sheńberiniń biliktilik deńgeıleri
1. Aspaptardy jınaý jáne negizgi jabdyqqa
qurastyrý. Aspaptardy negizgi jabdyqqa qosý. О́ndirismehanıgi О́ndiris mehanıgi 4
2. Aspaptardy úzdiksiz
elektrmen jabdyqtaýdy uıymdastyrý,
elektrqorektendirýdiń
energııa únemdeý rejımi Elektr mehanıgi Elektrmehanık 4
3. Aspaptardyń úzdiksiz jáne tehnı-kalyq durys paıdalanylýyn jáne jóndelýin qamtamasyz etý, berilgen jumys rejımin retteý Tehnık-mehanık (barlyq ataýlary) Tehnık-mehanık 4
«Aspap jasaý» kásibı standartyna 2-qosymsha
1 Keste. Qoldanystaǵy normatıvtik qujattarmen baılanysy
«Qyzmetterdiń jikteýishi» 01-2005 Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik jikteýishi
Bazalyq top 3115 - Mehanık
Basshylardyń, mamandardyń jáne basqa da qyzmetshileri laýazymdarynyń Úlgilik
biliktilik sıpattamalary
Salalyq biliktilik sheńberiniń (SBSh) biliktilik deńgeıi Sanattar
Mehanık
4 -
2-keste. О́ndiris mehanıginiń eńbek jaǵdaıyna, bilimine jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar
Kásibi boıynsha bolýy
múmkin jumys oryndary
(kásiporyndar, uıymdar) О́ndiristik kásiporyndar, avtomattandyrylǵan qurastyrý jelisi bar beketter jáne ár túrli ónerkásiptik jáne ónerkásiptik emes maqsattaǵy ólsheý, testileý men navıgasııalyq jabdyqty qurastyrý jáne qondyrý sehtary.
Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaıy Joǵary kerneýmen, zııandy zattardyń nemese gazdardyń shekteýli uıǵaryndy konsentrasııasynyń artýymen, sáýlemen jáne jylý sáýlesimen jumys isteýi múmkin
Jumysqa ruqsat berýdiń erekshe sharty Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańnamasyna sáıkes
SBSh
biliktilik deńgeıi Kásiptik bilim alý jáne oqytý deńgeıi Talap etiletin jumys
tájirıbesi
4 Praktıkalyq jumys tájirıbesinsiz tehnıkalyq jáne
kásiptik bilimniń joǵary dárejeli deńgeıi 3-deńgeıde 2-3 jyl
3-keste. О́ndiris mehanıgi oryndaıtyn eńbek fýnksııalaryn anyqtaıtyn KS birlikteriniń tizbesi
Eńbek fýnksııa-synyń № Eńbek fýnksııasynyń ataýy
(kásibı standarttyń birligi)
1 Materıaldar men aspaptardy irikteý jáne daıyndaý
2 Qurastyrý syzbalary men jumys shemalaryn zerdeleý
3 Aspaptardy qurastyrý jáne negizgi jabdyqqa qondyrý
4 Aspaptardy negizgi jabdyqqa qosý jáne qajetti jumys rejımin baptaý
5 Daıyn aspaptyń jumys sapasyn tekserý jáne retteý
6 Daıyn aspap jabdyǵyn paıdalanýshyǵa berý jáne qosylǵan aspappen jumys isteý jóninde nusqama ótkizý
4-keste. О́ndiris mehanıgi oryndaıtyn KS birlikteriniń sıpattamasy
Eńbek fýnk-sııasynyń № Eńbek máni Eńbek quraldary Mindetter
1 Quramdas
bólshekter men
bloktar Testileý qujattarynyń
jınaǵy 1-1) Quramdas buıymdardy
nomınal boıynsha tańdaý jáne olardyń sapasyn tekserý
Quramdas buıymdardyń
sıpattamasy jáne tehnıkalyq pasporty Anyqtamalyqtar,
tehnıkalyq qujattama 1-2) Quramdas buıymdardyń ózara úılesimdiligin eskere otyryp, tehnıkalyq kórsetkishterin zerdeleý
2 Qurastyrý
syzbalary jáne jumys shemalary Nusqaýlyqtar, qalyptar, syzǵysh, kalkýlıator 2-1) Shemalar men syzbalardaǵy
standartty belgileýlerdi zerdeleý.
3 Jasalǵan aspaptar men bloktar Testileýshi aspaptar
jıyntyǵy 3-1) Aspaptardyń dáldigin tekserý, ólsheý shekterin aıqyndaý.
3-2) Normatıvter men standarttar
talaptaryna sáıkestikke tekserý
4 Daıyn aspaptar men bloktar Tehnıkalyq sıpattama,
nusqaýlyqtar, ólsheý-baqylaý quraldary 4-1) Aspaptardy ornatý jáne
negizgi jabdyqqa qosý
4-2) Baqylaý ólshemderin oryndaý jáne negizgi operasııalardy kórsetý
4-3) Paıdalanýshylarǵa aspappen
jumys isteý jóninde nusqama ótkizý
5 Daıyndamalar,
quramdas toraptar men bloktar О́lsheý jabdyǵynyń
toptamasy jáne aspaptar jıyntyǵy 5-1) Qurastyrý tártibimen jáne
operasııalar kezektiligimen, aspapty negizgi jabdyqqa qondyrý
erejelerimen tanysý
Daıyn bloktar,
qurastyrý
syzbalary men
shemalar Avtomattan-dyrylǵan quras-tyrý jelisi. 5-2) Aspapty quramdas
bólshekterden qurastyryp, negizgi
jabdyqqa qondyrý
6 Daıyndamalar,
quramdas toraptar men bloktar Qosý toraptary jáne
symdar (kabel), aspaptar 6-1) Aspapty negizgi jabdyqqa jáne elektr qoregi júıesine qosý.
Daıyn bloktar,
qurastyrý
syzbalary men
shemalar Buzbaıtyn baqylaý jáne synaqtaý ádisteriniń
júıesi. 6-2) Aspapty qajetti jumys
rejımine baptaý.
6-3) Daıyn ónimdi ótkizýge
daıyndaý.
5-keste. SBSh boıynsha 4-biliktilik deńgeıdegi óndiris mehanıginiń quzyretterine qoıylatyn talaptar
Eńbek min-detiniń
№ Jeke jáne kásibı quzyretteri Daǵdylary men bilikteri Bilimi
1-1) Quramdas buıymdardy
nomınal boıynsha tańdaý jáne olardyń sapasyn tekserý úshin jaýapkershilikti, óz erkimen
josparlaýdy kózdeıtin, basshy-lyqpen normalardy iske asyrý boıynsha oryndaýshylyq qyzmet Nomınaldy jáne shekti
parametrlerdi, kepildi
paıdalaný merzimderin
aıqyndaı bilý. Quramdas ónimderdiń ataýy, standartty
belgilenýi jáne kodtalýy, olardyń qoldanylý
maqsatym
1-2) Aspaptardyń dáldigin, ólsheý shekteri men aýytqýlaryn
sapaly anyqtaý. Aspaptardyń dáldigin jáne aýytqýlaryn anyqtaý
daǵdylarynyń bolýy. Aspaptardyń dáldigin, ólsheý shekteri men
aýytqýlaryn sapaly anyqtaý ádisteri.
2-1) Aspapty qurastyrý jáne
negizgi jabdyqqa qondyrý
tártibin saqtaýǵa qabiletti bolý Aspapty qurastyrý jáne negizgi jabdyqqa qondyrý kezinde
operasııalar
kezektiligin aıqyndaı bilý Tehnologııalyq
nusqaýlyqtar jáne
aspapty qurastyrý tártibi
3-1) Quramdas ónimderdiń sapasy men parametrlerin jyldam jáne dál anyqtaý Elektrondyq ónimderdiń
parametrleri men úılesimdiligin eskere otyryp, fýnksıonaldyq bloktardy jıyntyqtaý daǵdylarynyń bolýy Standartty belgilemeler, jumys syzbalary men
shemalaryn oqı bilý
3-2) Quramdas ónimderdiń sapasy men parametrlerin jyldam jáne dál anyqtaý Elektrondyq ónimderdiń
parametrleri men úılesimdiligin eskere otyryp, fýnksıonaldyq bloktardy jıyntyqtaý daǵdylarynyń bolýy Standartty belgilemeler, jumys syzbalary men shemalaryn oqı bilý
4-1) Aspaptardyń dáldigin, ólsheý shekterin jáne
aýytqýshylyqtaryn
aıqyndaýǵa qabiletti bolýy Aspaptardyń dáldigin jáne
ólsheý aýytqýshylyqtaryn
aıqyndaý daǵdylarynyń bolýy Aspaptardyń dáldigin,
aýytqýshylyqtaryn jáne ólsheý shekterin aıqyndaý ádisteri
4-2) Aspaptardy negizgi jabdyqqa qosýǵa qabiletti bolý Aspaptardy jergilikti jerde ornatýdy oryndaı bilý Nusqaýlyq erejeler jáne kepildi paıdalaný merzimderi
4-3) Aspaptardy qurastyrý jáne
negizgi aspapqa qondyrý
tártibin saqtaýǵa qabiletti bolý. Aspaptardy qurastyrý jáne negizgi aspapqa qondyrý
kezinde operasııalar kezektiligin aıqyndaı bilý Tehnologııalyq
nusqaýlyqtar jáne
aspapty qurastyrý tártibi
5-1) Baqylaý ólshemderin oryndaý jáne negizgi operasııalardy
kórsetýge qabiletti bolý. Fýnksıonaldyq toraptardyń jumysyn tehnologııalyq
nusqaýlyqqa sáıkes tekserýdi oryndaı bilý Baqylaý ólshemderin
júrgizý, shekti júktemelerdi aıqyndaý erejeleri
5-2) Paıdalanýshylardy aspapty paıdalanýǵa úıretýge qabiletti bolý. Aspappen jumys isteý
boıynsha nusqamalyq ótkize bilý Aspapty paıdalanýdyń
nusqaýlyq erejeleri,
qaýipsizdik tehnıkasy (QT) boıynsha nusqaýlyqtar
6-1) Daıyn toraptar men bloktardy ornatý jumystaryn oryndaýǵa qabiletti bolý Daıyn toraptar men
bloktardy ornatý
jumystaryn oryndaý Tehnologııalyq nusqaýlyq jáne aspapty qosý tártibi
6-2) Aspaptyń jumysyn tekserý jáne ár túrli júktemelerde jumysyn baptaý Daıyn ónimniń jumysyn tekserý jáne ár túrli
júktemelerde jumysyn
baptaý Aspapty durys rejımde jumys isteýge baptaý erejesi
6-3) Aspaptyń jumysyn tekserý jáne ár túrli júktemelerde jumysyn baptaý Daıyn ónimniń jumysyn tekserý jáne ár túrli
júktemelerde jumysyn
baptaý Aspapty durys rejımde jumys isteýge baptaý erejesi
«Aspap jasaý» kásibı standartyna 3-qosymsha
1 Keste. Qoldanystaǵy normatıvtik qujattarmen baılanysy
«Qyzmetterdiń jikteýishi» 01-2005 Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik jikteýishi
Bazalyq top 3113– Elektr mehanıgi
Basshylardyń, mamandardyń jáne basqa da qyzmetshileri laýazymdarynyń Úlgilik
biliktilik sıpattamalary
Salalyq biliktilik sheńberiniń (SBSh) biliktilik deńgeıi Sanattar
Elektr mehanıgi
4 -
2-keste. О́ndiris mehanıginiń eńbek jaǵdaıyna, bilimine jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar
Kásibi boıynsha bolýy
múmkin jumys oryndary
(kásiporyndar, uıymdar) О́ndiristik kásiporyndar, avtomattandyrylǵan qurastyrý jelisi bar beketter jáne ár túrli ónerkásiptik jáne
ónerkásiptik emes maqsattaǵy ólsheý, testileý men
navıgasııalyq jabdyqty qurastyrý jáne qondyrý
sehtary.
Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaıy Joǵary kerneýmen, zııandy zattardyńnemese gazdardyń shekteýli uıǵaryndy konsentrasııasynyń artýymen,
sáýlemen jáne jylý sáýlesimen jumys isteýi múmkin
Jumysqa ruqsat berýdiń erekshe sharty joq
SBSh biliktilik deńgeıi Kásiptik bilim alý jáne oqytý deńgeıi Talap etiletin jumys tájirıbesi
4 Praktıkalyq jumys tájirıbesinsiz tehnıkalyq jáne kásiptik bilimniń joǵary dárejeli deńgeıi 3-deńgeıde 2-3 jyl
3-keste. О́ndiris mehanıgi oryndaıtyn eńbek fýnksııalaryn anyqtaıtyn KS birlikteriniń tizbesi
Eńbek fýnk-sııasynyń № Eńbek fýnksııasynyń ataýy
(kásibı standarttyń birligi)
1 Elektr materıaldaryn irikteý jáne daıyndaý, elektr qoregi júıesine qosý shemasyn zerdeleý
2 Elektrmen qorektendirýdiń energııa únemdeý rejımin uıymdastyrý ádisterin zerdeleý
3 Úzdiksiz elektrmen jabdyqtaýdy qamtamasyz etý
4 Elektrmen qorektendirýdiń energııa únemdeý rejımin uıymdastyrý
5 Elektrmen jabdyqtaý boıynsha oryndalǵan jumystardyń sapasyn
baqylaý
6 Energııa únemdeý rejıminde senimdi jumys isteýdi qamtamasyz etý
4-keste. О́ndiris mehanıgi oryndaıtyn KS birlikteriniń sıpattamasy
Eńbek fýnk-sııasynyń № Eńbek máni Eńbek quraldary Mindetter
1 Elektr bólshekteri
jáne elektr aspaptary Testileýshi
aspaptar jıyntyǵy 1-1) Elektr materıaldaryn
irikteý jáne daıyndaý
Ǵımarattyń nemese sehtyń elektrmen qorektendirý
shemasy Anyqtamalyqtar,
tehnıkalyq qujattama 1-2) Elektr qoregi júıesiniń shemalaryn zerdeleý
2 Energııamen
jabdyqtaý júıeleri Baqylaý-ólsheý
apparatýrasy 2-1) Elektrmen qorektendirýdiń energııa únemdeý rejımin uıymdastyrý joldary men ádisterin zerdeleý.
3 Úzdiksiz elektrmen qorektendirý júıesi. Baqylaý-ólsheý
aspaptary 3-1) Elektr qoregin ár túrli júktemelerde tekserý
4 Energııa únemdeý rejıminde
senimdi jumys isteýdi qamtamasyz etýge arnalǵan is-sharalar Apparatýra men aspaptar
jumysynyń
energııa únemdeý rejımin aıqyndaý jáne baptaý
qaǵıdalary 4-1) Ár túrli júktemelerde energııa
únemdeıtin, ońtaıly elektrmen qorektendirýdiń esebin jasaý jáne baptaý
5 Aspaptyń elektr shemasy jáne ǵımarattyń nemese sehtyń elektr shemasy Baqylaý-ólsheýapparatýrasy jáne elektrıktiń arnaıy
aspaptar jıyntyǵy 5-1) Elektrmen qorektendirý júıesine qosý jáne senimdi
oqshaýlaýdy qamtamasyz etý
6 Aspaptyń elektr shemasy jáne ǵımarattyń nemese sehtyń elektr shemasy Baqylaý-ólsheýapparatýrasy jáne elektrıktiń arnaıy
aspaptar jıyntyǵy 6-1) Elektrmen qorektendirý júıesine qosý jáne senimdi
oqshaýlamany qamtamasyz etý
5-keste. SBSh boıynsha 4-biliktilik deńgeıdegi óndiris mehanıginiń quzyretterine qoıylatyn talaptar
Eńbek mindetiniń
№ Jeke jáne kásibı
quzyretteri Daǵdylary men bilikteri Bilimi
1-1) Berilgen parametrlerdegi sapaly elektr
materıaldaryn jyldam irikteýge qabiletti bolý Elektr bólshekteriniń nomınaldyq
parametrlerin jáne
olardy paıdalaný
merzimin anyqtaı bilý Elektr bólshekteri men oqshaýlaý
materıaldarynyń
ataýlaryn jáne
kodtalýyn bilý
1-2) Tizbektiń elektrlik
parametrlerin esepteýge jáne aıqyndaýǵa
qabiletti bolý Júktemeni esepteı bilý, qajetti kerneý men
jıilikti aıqyndaı bilý Ǵımarattyń,
orynjaıdyń
elektrmen
jabdyqtaý
shemalary
2-1) Elektr qoregi júıesine qosqan kezde qurastyrý tártibin saqtaýǵa
qabiletti bolý Elektr qoregi júıesine qosqan kezde operasııalar kezektiligin aıqyndaı bilý Aspaptyń elektr shemasy,
ǵımarattyń nemese
sehtyń elektrmen jabdyqtaý
shemalary
3-1) Tizbektiń elektrlik
parametrlerin esepteýge jáne aıqyndaýǵa
qabiletti bolý Elektrmen qorektendirý
júıesinde qajetti
núktelerdi aıqyndaı
bilý, qajetti kerneý men jıilikti aıqyndaı bilý Ǵımarattyń, úı-jaıdyń
elektrmen jabdyqtaý
shemalary
4-1) Energııa únemdeıtin,
ońtaıly elektrmen
qorektendirý jumysynyń esebin jasaýǵa jáne baptaýǵa qabiletti bolý Ár túrli júktemelerde energııa únemdeıtin,
ońtaıly elektrmen
qorektendirýdi baptaý
daǵdylarynyń bolýy Apparatýra men aspap jumysynyń energııa únemdeý rejımin aıqyndaý jáne baptaý
qaǵıdattaryn bilý
5-1) Elektrmen qorektendirý júıesine energııa únemdeý júıesinde qosý tártibin jáne senimdi oqshaýlamany qamtamasyz etýge qabiletti bolý Energııa únemdeý
rejıminde senimdi
jumysty qamtamasyz etýge
arnalǵan
is-sharalardy oryndaı bilý Aspaptyń elektr shemasyn jáne ǵımarattyń nemese
sehtyń elektr shemasyn,
qaýipsizdik tehnıkasy (QT) boıynsha nusqaýlyqty bilý
6-1) Energııa únemdeý
rejıminde úzdiksiz
elektrmen qorektendirýdi jáne senimdi
oqshaýlamany
qamtamasyz etýge
qabiletti bolý. Baqylaý-ólsheý
apparatýrasymen jáne elektrıktiń arnaıy
aspaptar jıyntyǵymen jumys isteý
daǵdylarynyń bolýy Aspaptyń elektr
shemasyn, energııa
únemdeıtin elektrmen
qorektendirýdi qamtamasyz etý qaǵıdattary men
ádisterin, ǵımarattyń nemese
sehtyń elektr shemasyn, qaýipsizdik tehnıkasy (QT) boıynsha nusqaýlyqty bilý
«Aspap jasaý» kásibı standartyna 4-qosymsha
1 Keste. Qoldanystaǵy normatıvtik qujattarmen baılanysy
«Qyzmetterdiń jikteýishi» 01-2005 Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik jikteýishi
Bazalyq top 3115– Tehnık-mehanık
Basshylardyń, mamandardyń jáne basqa da qyzmetshileri laýazymdarynyń Úlgilik
biliktilik sıpattamalary
Salalyq biliktilik sheńberiniń (SBSh) biliktilik deńgeıi Sanattar
Tehnık-tehnolog
4 -
2-keste. Elektromehanıktiń eńbek jaǵdaıyna, bilimine jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar
Kásibi boıynsha bolýy
múmkin jumys oryndary
(kásiporyndar, uıymdar) О́ndiristik kásiporyndar, avtomattandyrylǵan qurastyrý jelisi bar beketter jáne ár túrli ónerkásiptik jáne
ónerkásiptik emes maqsattaǵy ólsheý, testileý men
navıgasııalyq jabdyqty qurastyrý jáne qondyrý
sehtary
Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaıy Joǵary kerneýmen, zııandy zattardyńnemese gazdardyń shekteýli uıǵaryndy konsentrasııasynyń artýymen,
sáýlemen jáne jylý sáýlesimen jumys isteýi múmkin
Jumysqa ruqsat berýdiń erekshe sharty joq
SBSh biliktilik deńgeıi Kásiptik bilim alý jáne oqytý deńgeıi Talap etiletin jumys tájirıbesi
4 Praktıkalyq jumys tájirıbesinsiz tehnıkalyq jáne kásibı bilimniń joǵary dárejeli deńgeıi 3-deńgeıde
2-3 jyl
3-keste. Elektromehanık oryndaıtyn eńbek fýnksııalaryn anyqtaıtyn KS birlikteriniń tizbesi
Eńbek fýnk-sııasynyń № Eńbek fýnksııasynyń ataýy
(kásibı standarttyń birligi)
1 Aldyn ala tekserý jáne buzylymdardy dıagnostıkalaý
2 Baǵdarlamalyq jasaqtamany ázirleý nemese tańdaý jáne aspaptyń
berilgen rejımde jumysyn baptaý daǵdylaryn meńgerý
3 Aspaptarǵa tehnıkalyq qyzmet kórsetý jáne jóndeý
4 Berilgen rejımde jumysty baptaý jáne baǵdarlamalyq jasaqtamany baptaý
5 Aspaptyń úzdiksiz jumysyn qamtamasyz etý úshin jaǵdaı jasaý
6 Oryndalǵan jumystardyń sapasyn baqylaý jáne aspaptardyń
tehnıkalyq durys paıdalanylýyn qamtamasyz etý
4-keste. Elektromehanık oryndaıtyn KS birlikteriniń sıpattamasy
Eńbek fýnksııa-synyń № Eńbek máni Eńbek quraldary
Mindetter
1 Aspaptar men ólsheý jabdyǵy Aldyn ala tekserýge arnalǵan aspaptar jıyntyǵy, detektorlar 1-1) Tehnıkalyq tekserý jáne aldyn alý is-sharalary
Aspaptardyń tehnıkalyq sıpattamasy Aspaptardy jóndeýge jáne bólshekterdi aýystyrýǵa arnalǵan aspaptar jıyntyǵy 1-2) Buzylymdardy anyqtaý
jáne aýystyrý úshin bólshekterdi irikteý
2 Aspaptar; aspap-tardyń tehnıkalyq
sıpattamasy, baǵ-darlamalyq qamtym. Aspaptardy baptaý jáne retke keltirý boıynsha
tehnologııalyq
nusqaýlyqtar 2-1) Baǵdarlamalyq jasaqta-many ázirleý nemese tańdaý.
2-2) Aspaptyń jumysyn baptaý
daǵdylaryn meńgerý
3 Jóndelgen jabdyq pen aspaptar Qosý-baptaý jumystaryn
júrgizýge arnalǵan aspaptar men
quraldar jıyntyǵy 3-1) Synaq ólsheýlerin júrgizý jáne aspaptyń jumys sapasyn tekserý
4 Beriletin júktemeler men jumystyń
qajetti rejımderiniń
parametrleri Baqylaý-retke
keltirý aspaptary men quraldary 4-1) Baqylaý ólshemderin
oryndaý jáne aspaptardy
paıdalaný erejeleri boıynsha tehnıkalyq nusqaýlyq qurý
5 Jóndelgen jabdyq pen aspaptar Qosý-baptaý jumystaryn
júrgizýge arnalǵan aspaptar men
quraldar jıyntyǵy 5-1) Turaqty dıagnostıka jáne aldyn ala tekserý
5-2) Isten shyqqan elementter men bloktardy aýystyrý, jańa jabdyqqa qosý
6 Beriletin júktemeler men jumystyń qajet-ti rejımderiniń parametrleri Baqylaý-retke
keltirý aspaptary men quraldary 6-1) Tehnologııalyq úderisterdi baptaý jáne retke keltirý
5-keste. SBSh boıynsha 4-biliktilik deńgeıdegi elektromehanıktiń quzyretterine qoıylatyn talaptar
Eńbek mindetiniń
№ Jeke jáne kásibı
quzyretteri Daǵdylary men
bilikteri Bilimi
1-1) Tehnıkalyq tekserý júrgizýge qabiletti bolý Aldyn ala dıagnostıka
júrgizý daǵdysynyń bolýy Aldyn alý jáne
aspaptardy
dıagnostıkalaý
operasııalary boıynsha
is-sharalar keshenin bilý
1-2) Buzylymdardy
anyqtaýdy jáne olardy joıýdy bilý Normatıvtik
talaptarǵa sáıkes
buzylymdardy joıa bilý Aldyn alý is-sharalar
keshenin bilý
2-1) Synaq ólsheýlerin
júrgizýdi jáne aspaptyń sapasyn tekserýdi bilý Baqylaý ólsheýlerin júrgizý jáne aspaptyń sapasyn aıqyndaý
daǵdylarynyń bolýy Baqylaý-ólsheý
jumystaryn júrgizý
tártibin bilý
2-2) Aspaptyń sapalyq
sıpattamasyn teksere bilý Sapany aıqyndaý jáne tehnıkalyq qujattama qurý daǵdylarynyń bolýy Sapa sıpattamalaryn
aıqyndaý jáne
tehnıkalyq qujattama qurý
tártibin bilý
3-1) Turaqty dıagnostıka júrgizýge qabiletti bolý Turaqty aldyn ala tekserý júrgizý
daǵdylarynyń bolýy Aldyn alý jáne jáne aspaptardy dıagnostıkalaýdyń ár túrli
operasııalaryn bilý
4-1) Aspaptyń
buzylymdaryn joıý
jáne jabdyqqa qosý Aspaptyń buzylymdaryn joıý jáne jabdyqqa qosý daǵdylarynyń bolýy Buzylymdaryn joıý
tártibi men erejesin jáne aspapty jabdyqqa qosý nusqaýlyǵyn bilý
5-1) Baǵdarlamalyq
jasaqtamany tańdaı bilý Avtomattandyrylǵan
baǵdarlamalyq
jasaqtama ázirleý
daǵdylary О́lshemderdi
baǵdarlamalaý jáne
avtomattandyrý negizderin bilý
5-2) Berilgen rejımdi baptaı bilý Aspap jumysyn
baptaý daǵdylarynyń bolýy Aspaptardy baptaý
erejeleri men ádisterin bilý
6-1) Tehnologııalyq
úderisterdi baptaý Ár túrli jumys rejımderin baptaý boıynsha tehno-logııalyq nusqaýlyqtar Aspaptardy berilgen rejımde baptaı bilý, baǵdarlamalyq
jasaqtamany tańdaı bilý
«Aspap jasaý» kásibı standartyna 1-qosymsha
Kelisý paraǵy
Uıymnyń ataýy
Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi.
Osy KS ___________________________________ tirkeldi.
Kásibı standarttar tizbesine _____________tirkeý nómirimen engizildi.
Hat (hattama) № ___________ Kúni ____________________
Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2014 jylǵy 5 mamyrda Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №9392 bolyp engizildi.