Birneshe jyl buryn elimizdiń ár qıyrynda «Bálen aýyl alkogoldik ishimdikten bas tartty» degen aqparattar jıi jarııalana bastaǵan edi. Sol kezde «Bul bir naýqandyq áńgime shyǵar» degen sóz de az aıtylǵan joq. Tipti kópshilik derek taratqan jurtty «pıar qýyp ketti» dep ishteı aıyptaǵan da edi. Biraq sol kezdegi ıgi bastamanyń nátıjesin endi kóre bastaǵan sııaqtymyz.
Jambyl oblysynda keıingi tórt jylda birde-bir qylmys tirkelmegen aýyl bar dese, sener me edińiz? El bolǵan soń eldi mekenderde bas jaryp, kóz shyǵara jazdaıtyn sotqarlar kezdesip turady. Bul – jazylmaǵan zańdylyq qoı. Biraq Sarysý aýdanyna qarasty Jańaryq aýlynyń qarııalary jastardy «ashsa alaqanda, jumsa judyryqta ustap» otyrǵan sekildi. Sodan da bolsa kerek, aýyl ishinde tórt jyl boıy qylmys tirkelmepti.
Oblystyq polısııa departamenti taratqan derekke júginsek, aýyldyq okrýg quramynda Aqtoǵaı jáne Uzaqbaı Syzdyqbaev eldi mekenderi bar. Jalpy, munda 1700-ge jeteqabyl halyq turady.
Birneshe jyldan beri aýyldyq okrýgtegi dúkenderde temeki jáne alkogoldik ónimder múlde satylmaıdy. Jergilikti halyq bul isti qatań qadaǵalaýǵa alǵan. Taıaýda okrýgte taǵy bir dúken ashylady eken. Kásipker de aýyl halqynyń jazylmaǵan zańyna baǵynyp, jurttyń ustanymyn qoldap otyr.
Baıandy bastamany aýyl halqy ózara aqyldasa otyryp qabyldaǵan. Okrýgke qarasty eldi meken turǵyndary, ásirese jastar úlkenderdiń kesimdi sózin qoldap, sheshimine bas ıgen. Nátıjesinde, aýylda qylmys ataýly sap tyıylǵan eken.
«Shaıtannyń sýy talaı otbasylyq janjaldyń, qylmystyń týyndaýyna ákep soǵady. Jańadan otaý qurǵan jastardyń úıinen bereke ketedi. Okrýg turǵyndary bir úıdiń balasyndaı tatý-tátti ǵumyr keshýi kerek. Biz mundaı sheshimdi sol úshin qabyldadyq. Aýyldastarymyz bizdi qoldady, qýattady. Nátıjesinde, eldi mekenderde myzǵymas tynyshtyq ornady. Osy tatýlyqty, birlikti, berekeli tirlikti saqtaýǵa kúsh salyp jatyrmyz», deıdi jergilikti turǵyndar.
Ýchaskelik polısııa ınspektory Saǵynǵalı Salamatov keıingi bes jyldyń bederinde U.Syzdyqbaev aýlynda turyp jatyr. Okrýgke qarasty eldi mekenderdi jıi aralap, turaqty túrde reıd júrgizedi. Ilgeride polısııa esebine ilingen azamattardy turǵylyqty jeri boıynsha der kezinde tekserip júr. Bir sózben aıtqanda, qylmystyń aldyn alý boıynsha júıeli jumys atqaryp keledi. Aýyl halqy eńbekqor ınspektordy tegis tanıdy, qurmetteıdi.
«Aýyldyq okrýgke qarasty eldi meken turǵyndary qaı kezde de jumylǵan judyryqtaı birigip, berekeli isterdiń basynda júredi. Jergilikti halyq bataly bastamalardyń barlyǵyna qoldaý bildirip, belsendilik tanytady. Polısııa qyzmetkeri retinde men okrýg turǵyndarynyń senimin aqtaý maqsatynda aıanbaı jumys istep júrmin. Aýyldastarymnyń senimine selkeý túsirgim kelmeıdi. Eń bastysy, aýylda qylmys tirkelip jatqan joq. Al kishigirim daýlardy medıasııa arqyly sheshýge kúsh salyp kelemiz. Okrýgke kiretin aýyldarda jaǵdaı turaqty ári tynysh bolsa da, óz basym úlken jaýapkershilik júgin sezinemin. Nege deseńiz, birneshe jyl boıy birlese atqarǵan jumystyń arqasynda qol jetkizgen oń kórsetkishti saqtaýymyz kerek», deıdi S.Salamatov.
Oblystyq polısııa departamentiniń baspasóz qyzmeti keltirgen derekke sensek, alkogoldik ishimdikten bas tartqan Jańaryqtan ózge aýyldar da barshylyq. Naqtyraq aıtar bolsaq, óńir boıynsha 12 aýyldyq okrýg birneshe jyl boıy eldi mekenderde ishimdik satýǵa shekteý qoıǵan. Sol 12 okrýgtiń barlyǵy qazirgi kezde eń qaýipsiz aýyldar sanatyna qosylyp otyrǵany kóńil toǵaıtady.
Birneshe jyl buryn naýqan sıpatynda bastalǵan bastama áldeneshe jyldan keıin oń nátıje bergeni – rasynda jaqsylyqtyń nyshany. Alkogoldik ishimdikten bas tartqan eldi mekenderde qazirgi kezde jaǵdaı turaqtalǵan. Aqsaqaldardyń aqylyna qulaq asqan jastar quqyq buzýshylyqqa jol bermeıdi. Olar muny ómirlik saltyna aınaldyrǵan.
Jambyl oblysy