• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Saılaý 12 Maýsym, 2015

Kemeńgerlik kelbeti

360 ret
kórsetildi

Bıylǵy sáýirdiń seri samaly Qazaq eline erekshe shuǵylaly kúnderdi tartý etti. Ásirese, 26 sáýir kúngi prezıdenttik saılaý tarıh atty shejireniń taǵy bir paraǵyna altyn árippen jazylyp qalǵany anyq. Mynaý birin-biri jetelegen kúnderdiń erekshe bir belesindeı bolǵan bul oqıǵa qazaq halqyn jańa jetistikterge jetelep, bıik shyńdardy baǵyndyrýǵa úndeıdi.

Bıylǵy saılaý – ózgeshe bir lep ákelgen, halyqtyń rýhanı ómirin erekshe baıyta túsken, qundylyqtardy baǵalaı bilýge úıretken aıryqsha oqıǵa. Osy jerde sonaý bir almaǵaıyp kúnderde kóshi aýyp bara jatqan halqynyń keleshegine kámil sengen, sengen de ózin ózi birjola umytyp, óz ómirin tek halyq degen uǵymmen almastyra alǵan Kóshbasshymyz Nursultan Nazarbaevpen bolǵan meniń ár kezderdegi júzdesýlerim kóńilimniń kókjıeginen ǵajap bir sáýledeı qalqyp, eles bolyp ótip jatty.

Mańdaıy jarqyraǵan, dıdary nurǵa toly parasat ıesiniń halyq kóńilin jaýlap alǵanynyń kýásindeı bolǵan bul saılaý Elbasyna degen el-jurttyń aınymas mahabbatynyń aıqyn dáleli de boldy. Halyqtyń el ómirindegi aıtýly oqıǵaǵa buryn-sońdy dál osylaı yqylas-peıilin arnaǵan sáti tym sırek. Kógildir kóktem kúniniń ózi sol bir kúnderi osy shejireli sátti umytpaýǵa umtylǵandaı erekshe tamyljyp, maýjyrap qalǵanyn aıtsańyzshy! Memleket basshysynyń tarıh sahnasyndaǵy abyroı-bedeli men taý kótergen Tolaǵaıdaı eren eńbeginiń álemdik deńgeıde tanylǵan kúni – dál osy kún. О́ıtkeni, búkil Qazaqstannyń qundylyqtarynyń jıyntyǵy men Táýelsizdik alǵan bel-belesterdi dál osy kúni jar­qyrata kórsete aldyq! Qazaqstan halqy ótken kúnderge oıly kózben baǵamdaı qarap, búgingi baǵyndyrǵan bıikterimizdi saralady jáne keleshek kúnderge nyq senimmen aıaq basty. Halyqaralyq baıqaýshylar men sarapshylardyń tańdanysynda shek joq. Olar tek is júzine asqan oqıǵalardy tizbelep, ózderiniń ońdy tolǵanystaryn aıta aldy. Qazaq halqynyń baǵyna qaraı týǵan fenomen tulǵa ózine sengen halqyn talaı qaýipti ótkelderden daýylǵa aldyrmaı, tolqynǵa shaıdyrmaı bolashaqqa bastap keledi. Elbasymyzdyń halyqtyń osynshama mahabbatyna bólenýiniń syry nede? Osy jaǵdaılarǵa kóz jibergende, eń aldymen, adamı qasıeti, joǵary adamgershilik bolmysy, saıası ahýaldardy tamyrshydaı dóp basyp tanıtyn parasat-paıymy oıǵa oralady. Onyń kemeńgerlik kelbeti – keleshekpen keńes quryp, eldi jańa maqsat-múddege jumyldyrýynda, tyń ıdeıalar usynyp, kókeıkesti máselelerdi jańa jobalar arqyly sheshýi halyqqa kúsh pen jiger berýinde, aldaǵy bolashaqqa degen halyq qulshynysyn arttyrýynda. Qazaq eli shırek ǵasyrǵa jýyq ýaqyt ishinde talaı qıyndyqtar men syrtqy saıası ahýaldarǵa qatysty bógetterden ótkeni aıqyn. Bizge urpaq aldynda úlken jaýapkershilik, uly mindet júkteldi. Biraq, Elbasynyń nusqaýymen damýdyń turaqty jolyna tústik. Nursultan Ábishuly bizge eshkimnen kómek suramaýdy, ózimizge ǵana senýdi, yntymaqty birlikte uıymdasa otyryp tıimdi eńbek etýdiń jolyn kórsetti. Onyń júgi bárimizden de aýyr edi. Onyń joly bárimizden de qıyn edi. Onyń shyǵar bıigi, alar asýy bárimizden de bıik edi. Ol el úshin, búkil halyq úshin, tarıhy myńjyldyqtar tereńindegi ulan-baıtaq dalamyz úshin jaýap berýge tıis bolatyn. Tarıhqa júginer bolsaq, álem shejiresinde memleket basshylary arasynda halyqtyń san ǵasyrlyq arman-múddesin zaman aǵymymen baı­lanystyra otyryp, dástúr jalǵastyǵyn júzege asyratyn bir­týar daryndy tulǵalar óte sırek. Osy turǵydan alǵanda kemel aqyl men kemeńgerlik ıdeıa ıesi – Elbasyn maqtanysh etýimiz óte oryndy. Birinshiden, ol kezindegi perı­ferııalyq keńestik respýblıkanyń kelbetin yrǵaqty damyp kele jatqan memleket jáne ósip-órkendegen zamanaýı qoǵamǵa ózgertti. Qoınaýy qazyna-baılyqqa toly ulan-ǵaıyr dalany adam tanymastaı jańartty. Aqyrynda túske de kirmeıtin tabys­tarǵa qol jetti. Egemen el ekonomıkasy 16 esege kúsheıdi. Halyqtyń ál-aýqaty ósti, ómirge jańasha kózqaras paıda boldy.

Ekinshiden, qazaqstandyq qoǵamdy beıbitshilik pen kelisim mekeni retinde álemge tanytty. Júzden astam etnos pen 17 ártúrli konfessııanyń basyn biriktirip, toptastyrdy. Qazaq­standyq patrıotızm osyǵan negizdeldi. Eldiń bolashaq tabysy men jeńisi – azamattardyń jasampazdyq kóńil-kúıiniń demeýshisi bolatynyn dáleldedi. Elbasymyz búkil halyqtyń turaqty, myzǵymas, máńgi órkendeýshi memleket týraly armany men tilegin «Máńgilik El» ıdeıasyna syıǵyzdy. Úshinshiden, Saryarqanyń tórinde ásem bir ándeı, ata-ba­ba­myzdyń asqaq pafosty, patetı­ka­lyq qýatty áýenindeı jańa sáý­letti qalanyń negizin qalap, ony álem tańǵalarlyqtaı jobamen turǵyzdy. Qysqa ǵana ýaqyt ishinde salynǵan Astana shyn máninde jas memleketimizdiń ósip-órkendeýiniń kórsetkishi ǵana emes, Táýelsiz eldiń sımvolyna aınaldy. Tórtinshiden, «Qazaqstan-2050» Strategııalyq jospary arqyly jas­tardy eńbektegi erlikterge jáne zor jeńisterge jigerlendirdi. Bul josparǵa HHI ǵasyrda qýatty memleket bolý, eń órkendegen 30 eldiń shoǵyryna kirý jóninde batyl umtylystar jáne búkil halyqtyń arman-múddesi toptasqan. Besinshiden, «Nurly Jol» Jańa Ekonomıkalyq Saıasaty ar­qyly álemdik ekonomıkanyń daǵ­darys jaǵdaıyndaǵy damýynyń erekshelikteri men aspektilerin aldyn ala kóre bilgen ol jaqyn jyldarǵa arnalǵan qozǵalystyń basty baǵdarlaýshysy, naqty is-sharalardyń bastaýshysyna aınaldy. Qazaqstandyq órkenıet aldaǵy ýaqytta álem aldynda úlken bir ozyq teorııa retinde moıyndalyp, zertteletin bolady. Onyń avto­ry Nursultan Nazarbaevtyń ustany­myn, kózqarasy men ıdeıalyq qun­dylyqtaryn túsiný ońaı emes. Elbasymen birneshe ret júzdesken jáne onyń senimi men murattaryna adal jan retinde negizgi úsh qasıetin aıtyp keteıin. Birinshiden, Elbasy boıyndaǵy eń asyl qasıet – adal dostyqty qurmettep, eldiń yntymaǵy men tatý­lyǵyn nyǵaıta túsýi. Birlik bar jerde tirlik bar. Kez kelgen jannyń júrek túkpirin tanyp, oǵan dostyq qolyn usyný arqyly, barsha qazaqstandyqtardy bir atanyń balasyndaı teń dárejede ustaýynyń ózi – úlken kóregendik. Ekinshiden, Elbasy halyq ónerin qurmettep, óner ıelerin aıryqsha ardaq tutady. Qajet jerinde qol ushyn berip, talantty tulǵalardyń ósýine óz yqpalyn tıgizedi. Daryndy óner ıeleriniń halyq aldynda bedeli men abyroıynyń bıikteýine úlken mán beredi. Shyndyǵynda óner ıeleri halyqpen bite qaınasqan jandar, olardyń ár týyndysy halyq sózi, eldiń úni. Elbasy osyny tereńnen oılaıdy. Osynyń ózi – danyshpandyq sheshim. Úshinshiden, ál-aýqaty nashar otbasylarǵa, múmkindigi shekteýli jandarǵa degen qamqorlyǵynyń ózi júrekti tolqytpaı tura almaıdy. Oǵan degen eldiń tereń seziminiń astarynda osy danyshpandyq boljamdar jatyr. Men Nursultan Nazarbaevpen sonaý 2005 jyly Prezıdent saı­laýynyń aldynda Atyraýda júz­desken edim. Osy jylǵy saılaýda Prezıdenttiń óz shtabyna alynyp, Batys Qazaqstan jáne Atyraý oblystaryndaǵy senimdi ókili bolǵanmyn. Sol sáttegi qarapaıym halyqtyń Nursultan Nazarbaevqa degen qurmeti men shynaıy rızashylyǵy búgingi tańda eselep óse túskeni anyq baıqalady. Kól-kósir peıilder men óz bolashaǵyna degen senim men bıik maqsat olardy durys tańdaý jasaýǵa jetelegeni anyq. Halqymyz Nursultan Nazarbaev­tyń jasampazdyq jolyna senedi, memlekettiń jáne qoǵamnyń jan-jaqty damýynyń jańa serpilisi bolyp tabylatyn bes halyqtyq reformany birge iske asyrýǵa oń qadam jasaıdy.

Ilıa JAQANOV, Qazaqstannyń jáne Qyrǵyz Respýblıkasynyń eńbek sińirgen qaıratkeri.

ATYRAÝ.

Sońǵy jańalyqtar