Qaıyrjan Jubanııazuly 1890-1930-jyldary Oıyl ózeni boıyndaǵy aýyldardyń soqa-temiri men kúrek-saımanyn soǵyp, úı turmysyndaǵy zattaryn bútindep qana qoımaı, zergerlikpen de aınalysqan. HH ǵasyr basyndaǵy aýyldardyń sharýashylyqqa qajetti buıymdaryn soqqan usta qolynyń taby qalǵan dúnıesi – aǵashtan jasalyp, bylǵarymen qaptalǵan kórigi búginde Sh.Bersıev atyndaǵy Oıyl aýdandyq óner jáne ólke tarıhy mýzeıinde tur. Qasterli dúnıeni 2006 jyly ustanyń qyzy Aqzer Qaıyrjanqyzy tapsyrǵan.
«Syrtqy pishini dombyraǵa uqsas, uzyndyǵy – 1,30 sm, eni – 61 sm, bıiktigi 35,5 sm bolatyn, aǵashtan jasalǵan, tómengi jaǵy qatparly bylǵarymen qaptalǵan úsh qaqpaqty kórik temir balqytqanda nemese kómir qyzdyrǵanda peshtegi ottyń qyzýyn arttyrý úshin qoldanylǵan. Bylaısha aıtqanda, bul – jel úrleıtin qural. Betki qaqpaǵyndaǵy tórt taqtaı eki beldik aǵashpen bekitilse, tómengi jaǵyndaǵy qatparlanǵan bylǵary kórik ishine úrlengen aýany ustap turýǵa laıyqtalǵan. Moıyn aǵashy bylǵary jippen ortańǵy qaqpaqqa bekitilgen. Kórikti basqanda ishin kernegen jel betki qaqpaǵyndaǵy tórt sańylaý tesikten shyǵady. Kóriktiń joǵarǵy jaǵyna «P» árpi tárizdes moıynaǵash qaǵylyp, onyń ortasyna baılanǵan qalyń bylǵary jiptiń ekinshi ushy kórik betindegi ortańǵy taqtaıǵa jalǵanady. Ortańǵy taqtaıdyń eki shyntaǵy bylǵary jip arqyly aıaq tiregishpen baılanysqan. Beldik aǵashqa baılanǵan jipti tartqan kezde kórik qozǵalady», deıdi Sh.Bersıev atyndaǵy Oıyl aýdandyq óner jáne ólke tarıhy mýzeıiniń ǵylymı qyzmetkeri Dýlat Isabaev.
Ustalyq óner – atadan balaǵa berilgen qasıet. Ertede ata-babalarymyz osy kıeli kásip ıelerin erekshe qurmettegen. Qartaıǵan sheber ustahanadaǵy uzaq jyl paıdalanǵan quraldaryn kózi tirisinde urpaǵyna ne jaqsy kóretin shákirtine tabystaıdy. Sebebi ol ózi ómirden ótken soń isiniń jalǵasqanyn qalaıdy. Sodan bolar, halqymyzda ómirden ótken ustanyń quraly bos jatpaýǵa tıis degen yrym saqtalǵan. Qalaı bolǵanda da, temirden túıin túıgen sheberdiń qasterli múlki qoranyń túkpirinde tot basyp jatpaýǵa tıis. Burynǵy Jetikól, qazirgi Qaraoı aýylyndaǵy úlken ustahanaǵa ıelik etken ári usta, ári zerger Qaıyrjan Jubanııazulynyń jarty ǵasyr boıy qolynan tastamaǵan kórigi umytylǵan ulttyq kásip týraly osylaısha únsiz syr shertedi.
Aqtóbe oblysy
Fotosýretter Sh.Bersıev atyndaǵy Oıyl aýdandyq óner jáne ólke tarıhy mýzeıinen alyndy