Grant ıeleri anyqtaldy

94 myńnan asa grant bólindi

Memlekettik granttar respýblıkalyq komıssııa otyrysynyń qorytyndysy boıyn­sha taǵaıyndaldy. Komıssııa quramynda Parlament depýtattary, múddeli mem­lekettik organdardyń, bilim salasy kásip­odaqtarynyń, Ulttyq kásipker­ler palatasynyń, Joǵary oqý oryndary as­sosıasııasynyń, qoǵamdyq uıym­dardyń ókilderi boldy.

Bir granttyq orynǵa eń úlken kon­kýrs «Stomatologııa» mamandyǵynda bol­­­dy. Atalǵan sala boıynsha bir orynǵa 35 ­ta­­lapker talasqan. Ári qaraı «Ha­lyq­ara­­­­lyq qatynastar jáne dıplo­ma­tııa» ma­man­­dy­ǵy boıynsha bir orynǵa ­11 adam úmit­ker boldy. Odan soń «Dene shynyqtyrý muǵalimderin daıarlaý», «Aýdarma isi» jáne «Psıhologııa» syn­­dy mamandyqqa qujat tapsyrǵan ta­lap­­kerlerdiń sany jyl­daǵydan erekshe joǵary bolǵan.

Grantqa úmitkerler arasynda baly teń bolǵan jaǵdaıda basym quqyqqa ıe ­­­22 myńnan asa talapker tirkelgen. ­Olar­­­­­dyń ishinde «Altyn belgi» ıe­leri, halyqara­­­­lyq jáne respýblıka­lyq olımpıada­lar­dyń jeńimpazdary, oqý úzdikteri bar. ­Son­daı-aq granttardy úı­lestirý bary­synda áleýmettik osal sanattaǵy ba­lalardyń kvotalary es­­­kerildi. Joǵa­ry oqý oryndaryna qujat­­­tardy tapsyrý ­25 tamyzǵa deıin jalǵasady.

Aıta keteıik, granttardyń basym bó­ligi ınjenerlik jáne tehnıkalyq baǵyt­tarǵa bólingen. Memleket basshysy­nyń tapsyrmasymen alǵash ret ishinara oqý aqysy bar saralanǵan granttar engizildi. «Pedagogıkalyq ǵylymdar» jáne «Áleýmettik ǵylymdar, jýrnalıs­tıka jáne aqparat» baǵyttary boıyn­sha 150 saralanǵan grant bólin­gen. Sondaı-aq «Serpin» baǵdarlamasy arqyly túsý­shilerge 3 903 grant bólindi. Granttar tiziminde 5000 halyq tyǵyz qonystanǵan jáne batys óńirlerdiń jas­taryn jetekshi joǵary oqý oryndarynda oqytý úshin maqsatty bilim berý granty bar.

Jalpy grant sany – 94 myńnan astam. Onyń ishinde 78 myń grant – bakalav­­rıat stýdentterine, 13 myń grant ma­gıst­ra­týraǵa berilse, 3 myń grant bo­lashaq dok­to­ranttarǵa qarastyrylǵan.

Grant 4 jylda tuńǵysh ret toqsan to­ǵyz paıyz ıgerilse, sý tasqynynan zardap shekken óńir talapkerlerine 15 382 grant berilgen.

Qazaqstanda ashylyp jatqan shetel­dik joǵary oqý oryndarynyń fılıal­dary úshin 1 890 grant bólingen. Odan bólek, bıyl 5 000 nysanaly grant júz paıyz, aýyl sharýashylyǵy men veterınarııa baǵytyndaǵy granttar tolyq ıgerilgen.

«Grant kýáligi grant.testcenter.kz saıtynda qoljetimdi. Ári qaraı talapkerler 25 tamyzǵa (qosa alǵanda) deıin grant nemese aqyly negizde oqýǵa túsý úshin joǵary oqý oryndaryna qujatta­ryn tapsyrý kerek», dedi Ǵylym jáne joǵa­ry bilim mınıstriniń keńesshisi Rýslan Emelbaev. Aıta keterligi, bıyl 104 121 túlek grantqa ótinim bergen. Bul – ótken jylmen salystyrǵanda 10 000 adamǵa artyq kórsetkish.

Ulttyq testileý ortalyǵy dırek­­to­ry­nyń orynbasary Naýjan Dıdar­be­ko­va­­­­nyń aıtýynsha, tamyz aıynyń sońyna ­deıin beınejazbalarǵa taldaý júrgizi­ledi.

«Akademııalyq adaldyq erejeleri biz úshin óte mańyzdy. Bıylǵy ulttyq biryńǵaı testileýde ereje buzýshylyqqa baılanysty, atap aıtsaq, tyıym salyn­ǵan zattardy alyp kelýge tyrysqan, bir-birimen sóılesken, qaǵaz almasqan 600-ge jýyq talapkerdiń nátıjesi jo­ıyl­dy. Ulttyq testileý ortalyǵy 31 ta­myz­ǵa deıin beınejazbalarǵa taldaý jú­r­­gizedi. Sonyń nátıjesinde qazir 40-tan astam talapkerdiń nátıjesi jo­ıyldy. Tamyzdyń sońyna deıin grant­qa túsken balalardyń ereje buzǵany anyqtalsa, sáıkesinshe olar grantynan aıyrylady», dedi N.Dıdarbekova.

Grant alý múmkindigi áli de bar

Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri Saıasat Nurbek memlekettik grant jeńip ala almaǵan túlekterge qosymsha grant alýdyń toǵyz jolyn usynyp, úmit úz­beýge shaqyrdy. Onyń aıtýynsha, bıyl memlekettik granttyń bir bóligi sý tas­qynynan zardap shekken óńirdiń túlek­terine bólingen.

«Keıingi ýaqytta elimizde oryn alǵan sý tasqyny búkil elge ortaq synaq bol­dy. Osy jaǵdaıǵa baılanysty biz joǵary bilim alýǵa granttardyń az ǵana bóligin zardap shekken óńir túlekterine bóldik. Sany kóp te emes, 5 112 grant. 20 myń­nan astam túlek sý basqan óńirden bitirse, sonyń 10 myńnan astam túlegi ózderińizben birdeı jalpy konkýrspen ótti. Biz ony ádil jáne ashyq túrde bólýge bar kúsh-jigerimizdi saldyq. Bıylǵy konkýrsqa qatysýshylar sany ótken jyl­men salystyrǵanda 11 myńǵa kóp, son­dyqtan básekelestik te óte joǵary boldy.

Sý tasqynynan zardap shekken aımaq­tar úshin kvota qarasty­ryl­ǵa­ny­men, sol aımaq­tardyń talapkerleri jalpy konkýrs boıynsha grant utyp aldy. Grant alǵandardyń tek 1 130-y nemese 1,7%-y múmkindikti paıdalandy. Bul aımaqtardy qoldaý úshin talapkerlerge daıyndalý jáne konkýrsqa qujatta­ryn tapsyrý úshin merzimi keńeıtildi, konkýrsqa eń jaqsy UBT nátıjesi bar sertıfıkatyn usyný múmkindigi berildi», dep málimdedi Saıasat Nurbek. Mınıstrdiń aıtýynsha, bıyl joǵa­ry ball jınaǵan 10 myńnan astam talap­ker grant ala almaǵan.

«Keshegi ata-analar men balalardyń qýanysh jasyn kórip, biz de birge qýan­dyq. Biraq ókinishke qaraı, grant ala almaǵan túlekter men otbasylardyń mu­ńynda da biz birgemiz. Kóptegen adam mınıstrlikke, maǵan habarlasyp, jazyp jatyr, al osy nátıjeni sabyrmen qabyldaǵandar da bar eken. Joǵary ball jınaǵan 10 myń­nan astam adam grant ala almady. Onyń ishinde 7 myńnan astamy shyǵarmashy­lyq mamandyqtar boıynsha ekenin aıtý qa­jet. Mysaly, dene shynyqtyrý muǵalimde­rin daıarlaý boıynsha 1 orynǵa 11 adam, sán jáne dızaın boıynsha 9 adam, al stomatologııaǵa bir orynǵa 35 adamnan keldi», dedi ol.

Grant tiziminen óz esimin tappaǵan talap­kerlerge mınıstr toǵyz túrli yq­tımal múmkindikti atap ótti.

– Aıtaıyn degenim, úmit úzbeńiz­der! Grant alý múmkindikteri áli de bar. Birinshiden, úsh myńǵa jýyq talapker granttan bas tartýy múmkin, olar kelesi joǵary ball jınaǵan ta­lap­kerlerge beriledi. Ekinshiden, jer­gilikti atqarýshy organdardyń ıaǵnı ákim­dik granttary bar. Úshinshiden, «KazEnergy» qaýymdastyǵynyń granttaryn qosyńyz. Tórtinshiden, H.A.Iаsaýı atyndaǵy Halyqaralyq qazaq-túrik ýnı­versıtetinde bilim alý úshin Túrkııa Res­pýblıkasynyń 500 granty da bar. Be­sinshiden, jumys berýshilerdiń grant­­tary taǵy bar. Altynshydan, Túr­kistandaǵy Halyqaralyq týrızm jáne qo­naqjaılylyq ýnıversıteti 800 maq­satty grant usynady. Jetinshiden, «Qa­zaqstan halqyna» qory 850 grant bóledi. Segizinshiden, rektorlardyń ­granty, my­saly «Turan-Astana» ýnı­versıteti «Altyn belgi» ıelerine qo­symsha granttar bólip jatyr.Toǵy­zynshydan, ses­sııa qorytyndysy bo­ıynsha bos grant alý múmkindigi jáne bar. Grant ala almaǵan túlekterdi osy joǵary­daǵy múmkindik­ter­di baryn­sha paıdalan­ýǵa shaqyramyz, – dep sózin túıindedi ­mınıstr.

Májilistiń Áleýmettik-mádenı damý komıtetiniń tóraǵasy, depýtat Ashat Aımaǵambetov te bilim grantyna ıe bola almaǵan talapkerlerge keńes berdi.

«Keıbir talapkerler túrli sebep bo­ıynsha jeńip alǵan granttarynan bas tartady. Olardyń sany da az bolmaıdy. Ol granttar da qaıta taǵaıyndalady. Tipti eshteńe bolmasa, ýnıversıtetke aqyly túrde túsip, keıin jaqsy oqyp, GPA joǵary bolsa, bilim alý kezinde bosaǵan bos grantty utyp alýǵa bolady.

Odan bólek, «Gap year» arqyly bir jyl daıyndalyp, qaıtadan UBT tapsyryp, grant jeńip alýǵa bolady. Ol – meniń óz basymnan ótken oqıǵa. Bul da – jaqsy sheshim. Taǵy bir usynys: kolledjge túsýge bolady. Kolledjde grant kóp, qajetti mamandyqtar boıynsha kolledj bitirgender naryqta tapshy. Kerek bolsa, keıin ári qaraı joǵary oqý ornyna túsip, qysqa merzimde joǵary bilim alyp shyǵýǵa da bolady. Múmkindik óte kóp. Bári alda. Tolyq málimet alý úshin ýnıversıtetterdiń qabyldaý komıssııa­syna jolyǵý kerek», dep jazdy Ashat Aımaǵambetov.