Gózál boıaýlar

Ulttyq mýzeıge qoıylǵan kór­me О́zbekstan Respýb­lıkasynyń Prezıdenti Shavkat Mırzııoev­tiń eli­mizge mem­lekettik sapary aıasynda ótip jatyr. Mádenı is-shara táýelsizdik jyldary eki el arasynda qalyptas­­qan mádenı-aqparattyq dıa­logti jalǵastyrý maqsatynda uıym­­dastyrylǵan.

Eske salsaq, ózbek óneri, ásirese táýel­siz­dik jyldary jańa bıikterge kóteri­lip, tyń baǵyttarǵa jol saldy. Álem­dik kórkemóner keńistiginde de erekshe shyǵystyq stılderimen kózge tústi. Qyl­qalam sheberleri ulttyq mádenıetin, tarıhı murasy men qarapaıym halyqtyń turmys-tirshiligin, ulttyq bolmysyn myń boıaý­men sóıletti. Ár boıaýdyń túsi shyǵystyq sarynmen shertilip, ulttyq óne­rin órnektedi. HH ǵasyrdyń ekinshi jar­tysy men HHI ǵasyrdyń basyndaǵy О́zbek­stan keskin­demesi­niń aıryqsha erek­sheligine balanǵan «ózbek avangardy» tolastaǵan osy izdenisterdiń nátı­je­sinen týǵan edi. Muny kezinde óner zert­teýshileri ulttyq óner dástúrleriniń eýro­palyq postımpressıo­nız­mi jáne ótken ǵasyrdyń 20-30-jyldaryndaǵy О́zbek­stan keskindemesimen sıntezi dep baǵalady.

О́zbek sýret ónerinde ózindik qol­tańbasymen tanyl­ǵan avtorlar je­terlik. Buǵan – atalǵan kór­mege usynylatyn Akmal Nýr, Alısher Ham­damov, Tatıana Fadeeva, Faızýlla Ahmadalıev, Shah­noza Abdýl­laeva, Bahtııor Mah­ka­mov, Hýr­shıd Zııaha­nov jáne О́zbekstan óner aka­de­mııasynyń múshe­leri men О́zbek­stannyń ártúrli aımaǵynyń talant­ty jas sýret­shileri syndy ózge de qyl­qa­lam sheberleriniń týyn­dylary aıqyn dálel.

Kórmege О́zbekstan sýret­shileriniń 80-ge jýyq kartınasy men qoldanbaly óner sheberleri jasaǵan 100-den astam zat qoıyldy.

Kórmeniń ashylý saltanatynda Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi Máde­nıet ko­mı­tetiniń tóraǵasy Kúmis Seıitova mundaı mádenı is-sharalar eki baýyrlas memleket arasyndaǵy mádenı baılanystyń qarqyndy damýyna septigin tıgizip, túbi bir túrkitildes qos halyqtyń tamyry tereńde ekenin aı­ǵaqtaıtynyn atap ótti.

«Búgingi kórme tarıhy ortaq, má­denı murasy baı qazaq jáne óz­bek ulty­nyń dos­tyǵyn taǵy bir márte pash etip, rýhanı baılanys­ty arttyra túspek. Bul kórmede ózbek sý­ret­­shileriniń, qoldanbaly óner sheber­leriniń sońǵy on­jyl­dyqtaǵy tartymdy týyn­dylary qoıylǵan. Jalpy, ózbek qylqalam sheberleriniń ózindik erekshelikteri mol ekenin atap ótken jón. Muny búgin usynylyp otyrǵan týyn­dylardan kóre alamyz», dedi Mádenıet komıtetiniń tóraǵasy.

Sondaı-aq О́zbekstan О́ner akade­mııasynyń tóraǵasy, sýretshi Akmal Nýrı­dınov eki eldiń ónerpazdary birigip, tyǵyz qarym-qatynas ornatyp, túrki álemine ortaq mádenıetti damytý keregin aıtty.

«Biz Qazaqstandaǵy óner­súıer qaýymdy qyzyq­ty­ratyn ózbek sýret­shi­leriniń jumys­taryn ákeldik. Qazaq­­­­stanmen únemi ortaq jobalar júrgizip otyramyz. Jalpy, О́zbekstan men Qazaq­stan óneri uqsas, óıtkeni bizdiń túpki tamy­ry­myz ortaq», dedi О́zbekstan О́ner aka­de­mııasynyń tóraǵasy Akmal Nýrıdınov.

Ekspozısııadaǵy zamanaýı keskin­deme týyndylary Shyǵystyń ejelgi ańyzdarynan, poezııasy men tarıhynan, rýhtanǵan romantıkalyq beınelerden bastap, О́zbekstannyń sulý tabıǵaty men ulttyq turmysyna tán sıpattaryn ashyp kórsetetin naqty sıýjetterge deıingi sýret­shilerdiń stılıstıkalyq erekshelikteriniń ártúr­liligin, qyzyǵýshylyqtary men shyǵar­mashylyq kóz­qarastarynyń keń aýqy­myn kórsetedi.

«О́zbek sýretshilerimen árqashan shyǵar­­mashylyq baılanystamyz. Qylqa­lam ustaǵan qaýym bolǵan soń, árdaıym bir-birimizdiń shyǵarmashylyq sheber­hanamyzǵa úńilip, jańa bir stıl, tosyn oı baıqaı qalsaq, birden habarla­syp aıtýǵa asyqpyz. Shetel­­dik kórmelerde de talaı saparlas boldyq. Eki eldiń máde­nıeti men mentalıteti jaqyn bolǵan soń, kenep be­tinde ortaq uqsastyq­tar kóp. Shyǵystyq saryn bir­den baıqalady. Jalpy, táýelsizdik jyldarynan beri ózbek sýret óneri kúrt damydy. Qazir de mem­le­kettik saıasat sýretshilerge jaqsy kóńil bóledi», deıdi sýretshi Senbiǵalı Smaǵulov.

Al kórmeniń qol­dan­baly óner bóliminde О́zbek­stannyń dástúrli ónerin­ ashyp kórsetetin týyndylar usynylǵan. Kórmege jı­nal­ǵan jurt tashkenttik za­ma­naýı sheberlerdiń aǵash buıymdaryn, Buhara men Samarqand sheberleriniń sıýzane kestelerin, marǵulandyq sheber­ler­diń qoldan toqyǵan atlastary men jibekteri, Rıshtan men Gıjdývan she­ber­le­riniń naqyshtary men mınıatıýralary, keramıka buıym­­daryn tamashalady.

Aıta keteıik, kórme ­8 tamyzǵa deıin jalǵasady.

Budan bólek, el astanasynda 7-8 tamyz kúnderi Tashkenttiń Mádenıet kúnderi ótedi. Ortalyq saıabaqta ótetin Mádenıet kúnderi aıasynda Tashkent ártisteriniń qatysýy­­men konserttik baǵdarlama­lar, ulttyq óner jáne qol­­óner kórmeleri, otbasylyq sporttyq jarys­tar men oıyndar, Tashkent pen О́zbekstannyń týrıstik is-sharalarynyń tusaýkeserleri uıymdastyrylady. Dástúrli ózbek taǵamdarynan da dám tatýǵa bolady.