Qazaq elinde tuńǵysh ret taban tiregen stýdentterdiń qysqy sport oıyndaryna Elbasy – Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaev, sheteldik meımandar qatysty. О́tken jyly ǵana paıdalanýǵa berilgen ásem de sándi sport kesheniniń 12 myń adamdyq úlken arenasynda ıne shanshar oryn qalmady. Qazaqstan Ýnıversıadasy tarıhynda tuńǵysh ret álemdik rekord jasap, dúnıe júziniń 57 elinen sportshy qabyldady. Tikeleı taratylǵan telehabarǵa álemniń 80 eli kóz tikti, kórermen aýdıtorııasy 1 mıllıardtan asty.
Elimiz Táýelsizdik alǵan shırek ǵasyr ishinde alǵash ret ótkizgen Azıada oıyndarynan soń araǵa alty jyl salyp Almaty 2200-deı sportshyny jyly shyraımen qarsy aldy. Barlyǵy 11 kúnge sozylatyn qysqy sporttyń 12 túrinen ótetin básekede 85 medal jıyntyǵy sarapqa salynady.
…Qalyń kórermendi selt etkizgen daýylpazdyń únimen ortalyq sahna tórinde «Uly dala qoıylymy» kórsetildi. Ulttyq dástúrge saı áserli kóriniste júırik mingen jigitter, kósh kerýen, terbelgen kúıme, balpańdaı basqan dala batyrlary kórermenin súısintkeni de, súısindirgeni de daýsyz. Mundaı halyqaralyq aıryqsha saıysta alǵash ret kórermenge arnap qazaqsha «Shashý» shashylǵany da kópshiliktiń umytylmastaı esinde qaldy.
Kóp keshikpeı ár el sportshylarynyń alǵashqy legi memlekettik týyn kóterip sherýge shyqty. Aýǵanstan Respýblıkasynyń 3 sportshysy jol bastady. Alaıda, kóńil qońyltaqsyp turǵan osy tusta ortaǵa shyqqan Qytaı Halyq Respýblıkasynyń – 119 sportshysy, Reseıdiń – 219, Japonııanyń – 110, Norvegııanyń – 80, Ýnıversıada otany atalatyn AQSh pen Ulybrıtanııadan kelgen barlyǵy 142 sportshy Almatydaǵy sporttyq básekeniń qyzý da qyzyqty bolatynyn meńzep ótti. Áıgili ánshi Erbolat Qudaıbergenovtiń oryndaýyndaǵy «Jigitter» ánimen sherý tartqan Qazaqstan sportshylaryna jerlesteri aıaýsyz qurmet kórsetti, qol soqty, oryndarynda turǵan boıda bı bıledi. Bul jolǵy Dúnıejúzilik qysqy Ýnıversıadada elimizdiń namysyn 12 sport túrinen 175 sportshy qorǵaıdy. Elimizdiń Kók baıraǵyn shańǵyshy Dáýlet Rahymbaev kóterip alyp júrdi.
Teatrlandyrylǵan shoý kórsetilip, kúni keshe Qytaı elin tań qaldyryp án aıtqan Dımash Qudaıbergenov juppen án saldy. «Almaty Arenaǵa» jınalǵan kórermen halyq shyn máninde shat kóńilge bólendi.
Memleket basshysy saltanatty is-sharaǵa qatysýshylardy Almatydaǵy ǵalamat sport merekesiniń bastalýymen quttyqtady.
– Bul stadıonda jer sharyndaǵy jetekshi joǵary oqý oryndarynyń júzdegen ókilderi jınalyp otyr. Sizderdiń aralaryńyzda bolashaq olımpıadashylar men álemdik saıystardyń jeńimpazdary bar. Sondaı-aq, óziniń mansabyn keleshekte ekonomıkamen, saıasatpen, bıznespen baılanystyratyndar da joq emes, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Nursultan Nazarbaev táýelsizdiktiń alǵashqy kúnderinen bastap elimizdiń ustanymy birlik pen yntymaqtastyq ornatý, qaýipsiz bolashaqqa umtylys bolǵanyn atap ótti.
– Sport, ǵylym jáne mádenıet arqyly biz barlyq qurlyqqa tynyshtyq pen tolerantty damýdyń qazaqstandyq formýlasyn jetkizgimiz keledi. Sol úshin uıymdastyrý jumystary kún saıyn qarqyn alyp, osy muz saraıy men bul oıyndardyń basqa da nysandary zor yqylaspen salyndy, – dedi Memleket basshysy.
Sondaı-aq, Qazaqstan Prezıdenti Ýnıversıada qalanyń sport ınfraqurylymyn damytýdyń ózindik lokomotıvine aınalǵanyn atap ótti.
– Almaty qazirdiń ózinde daýsyz rekordtar kórsetip otyr. Qysqy Ýnıversıadalar tarıhynda alǵash ret munda Atletter qalashyǵy salyndy. Bul jobaǵa jumsalǵan ınvestısııa qazaqstandyqtardyń ıgiligine qyzmet etetin bolady. Arenalar kópshilikti buqaralyq sportqa tartatyn ortalyqqa aınalady. Atletter qalashyǵy 1700-den astam otbasyna arnalǵan qoljetimdi áleýmettik turǵyn úıi bar jańa shaǵyn aýdandy quraıdy. Ýnıversıada álemniń 80 memleketinde 43 telearna arqyly kórsetiledi. Onyń aýdıtorııasy bir mıllıardtan astam adamdy qamtıdy. Ýnıversıadanyń qanatyn keńge jaıǵanyn, óziniń bastalýynyń tarıhı sátine daıyn ekenin kórip otyrmyz, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Sondaı-aq, Memleket basshysy Ýnıversıada ótip jatqan orynnyń biregeıligine nazar aýdardy.
– Almaty 1000 jyldyq tarıhy bar qala, Qazaqstannyń jańa dáýiri bastaý alǵan altyn besik. Bul – qarqyndy damyp kele jatqan, zamanaýı qala, iskerlik ortalyǵy jáne el ekonomıkasynyń qozǵaýshy kúshi. Jastar qalasy. Stýdentter qalasy. Qazaqstannyń joǵary oqý oryndarynyń úshten biri osynda ornalasqan, olarda 137 myń stýdent bilim alýda. Aty ańyzǵa aınalǵan jáne bárimiz jaqsy kóretin «Medeý» muz aıdyny burynǵy dańqyn qaıta jańǵyrtyp, qaıtadan aýqymdy jarystardyń atmosferasyn sezindiretin bolady. Ile Alataýy bókterinde «Shymbulaq» almastaı jarqyrap turady. Ýnıversıada salamatty ómir saltynyń rámizine aınalady. Onyń nátıjesin ultymyzdyń densaýlyǵyn nyǵaıtý jónindegi memlekettik baǵdarlamalarmen salystyrýǵa bolady, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Nursultan Nazarbaev jarysty uıymdastyrýǵa qoldaý kórsetkeni úshin osy jahandyq merekeni ázirleýge atsalysqandardyń bárine, sonyń ishinde úsh myń volonterge, Halyqaralyq stýdenttik sport federasııasyna jáne onyń prezıdenti O.Matysınge alǵys bildirdi.
Qazaqstan Prezıdentinen keıin sóz alǵan Halyqaralyq stýdentter sporty federasııasynyń (FISU) prezıdenti Oleg Matysın Almaty Ýnıversıadasynyń taǵy bir ózgeshiligi tarıhta alǵash ret únemdi sport jarysy bolǵanyna toqtap, aıryqsha atap ótti. Dúnıejúzilik stýdentter jarysynyń óz dárejesinde ótýine qamqorlyq tanytqany úshin Elbasyna rahmet aıtty, sportshylarǵa tabys tilep, sózin «Alǵa, Qazaqstan!» uranymen bitirdi.
Halyqaralyq Olımpıada komıtetiniń prezıdenti Tomas Bah onlaın-rejimde Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev pen FISU prezıdenti Oleg Matysındi, barsha sportshylar men jankúıer qaýymdy Almatyda ótetin XXVIII Dúnıejúzilik qysqy Ýnıversıadanyń ashylý kúnimen shyn júrekten quttyqtady.
Almaty Ýnıversıadasyna jasóspirimder Olımpıadasynyń 3 chempıony men bir qola júldegeri, jastar chempıonattarynyń 11 jeńimpazy, qysqy Ýnıversıadanyń 6 chempıony, FIS starty men Álem kýbogynyń 20 chempıony men júldegerleri qatysatyny da sporttyq bul jarystyń mártebesin bıiktete túseri anyq.
Dál osy arada Qazaqstan Ýnıversıada quramasynyń úmit artar saıypqyran sportshylary týraly jeke-dara toqtalyp aıta ketken de jón sııaqty.
Eń aldymen, aıtarymyz, búginde esimi álemge tanylyp úlgergen mánerlep syrǵanaýshy Denıs Tenniń baıraqty bul básekede alar orny erekshe bolaryna eshkim kúmán týdyrmasy anyq. Denıs – Qazaqstannyń bes dúrkin chempıony, 2014 jylǵy qysqy Olımpııalyq oıyndardyń qola júldegeri, 2013 jyly álem chempıonatynda kúmis medal ıelendi. Sol sekildi, qazaqstandyq frıstaıl sheberleri Iýlııa Galysheva, Pavel Kolmakov, Janbota Aldabergenova, konkımen júgirý sportynan Roman Kerch pen Stanıslav Palkın, short-trekten Aıdar Bekjanov pen Abzal Ájiǵalıev, Nurbergen Jumaǵazıev pen Denıs Nıkısha jáne basqalary báseke kezinde Qazaqstannyń atynan saıysqa túser shynyqqan sportshylar ekenin shyn máninde dáleldeıtin sátteri týdy.
О́z kezeginde Qazaqstan sportshylary úshin jarys jolynyń ońaı bolmasy jáne belgili. Almatyǵa Kım Alanga keldi. Short-trekten Kım buǵan deıin eki márte álem chempıony ataǵyn alyp úlgergen jáne 2015 jylǵy Ýnıversıadanyń eki dúrkin chempıony bolǵan Mıhaıl Maksımochkın (Reseı), qysqy jastar oıyndarynyń chempıony (2012) bıatlonshy Kım Cheolıýng (Ońtústik Koreıa), 2015 jylǵy Ýnıversıada chempıony frıstaılshy Nıkol Kýcherava (Chehııa) Ýnıversıada chempıony (2013) konkımen júgirýshi ońtústikkoreıalyq Hvang Hıýn-San, álem kýbogyn eki ret ıelengen fransýz bıatlonshysy Batıst Jýtı, jastar arasyndaǵy short-trekten ótken jarystyń jeńimpazy (2014) Domınık Bıalobyjskı, sondaı-aq, short-trekten Ýnıversıada chempıony (2015) qytaılyq Chen Gýangtiń Almaty sport alańdaryndaǵy oıyndary naǵyz básekeni qyzdyrary anyq.
Sol sekildi, Almaty Ýnıversıadasyna Reseı sportshylary jańa qurammen jasaqtalyp kelgeni de áriptesterin qyzyndyryp, shıryqtyra túspek. Orys sportshylary arasynda birqatar álem jáne Eýropa chempıondary sap túzep tur.
…Ortaǵa elimizdiń túkpir-túkpirinen estafetalyq jolmen ákelingen alaý kótergen aıtýly sportshylarymyz shyǵyp, ýyq shanshylǵandaı ádemi áser qaldyrǵan ásem ydysqa Ýnıversıada Alaýyn jaqty.
Elbasy Almatyda XXVIII Dúnıejúzilik qysqy Ýnıversıada ashyldy dep jarııalady.
«Almaty Arena» muz saraıynyń janynan kókke atylǵan otshashý túngi Almatyǵa erekshe ár berdi.
Almaty Ýnıversıadasyna, aq jol!
Talǵat SÚIINBAI,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
Sýretter Prezıdenttiń baspasóz qyzmetinen alyndy
Sýretterdi túsirgen Aıtjan MURZANOV