Sarapshylardyń keleli keńesi

Otyrysty ashqan QR OSK tóraǵasy Nurlan Ábdirov Sarapshylyq keńestiń jańadan saılanǵan múshelerin tanystyrdy. «Inklıýzıvtilik qaǵıdat­taryn, sondaı-aq QR OSK jańa damý strategııasynda aıqyndalǵan ınstıtýsıo­nal­dyq damý basym­dyǵyn saq­taý maqsa­tynda aǵymdaǵy jyly quram azamattyq quqyqtardy, múgedektigi bar adamdardyń quqyq­taryn qorǵaý salasyn­daǵy belgili qoǵam qaırat­kerlerin jáne óńirlerdiń saılaý komıssııalary ókilderin qosý arqyly keńeıtildi», dep atap ótti N.Ábdirov.

Keńestiń jańartylǵan qu­ramyna «Qazaqstan múge­dekter konfederasııasy» respýb­lıkalyq qoǵamdyq birles­tiginiń prezıdenti Janat Omarbekova, «Shyraq» múgedek áıelder qaýym­dastyǵy» qoǵamdyq birles­tiginiń basshysy Tatıana Baklajanskaıa, Respýblıka­lyq notarıattyq palatanyń tóraǵasy Ásel Janábilova, Atyraý oblysy aýmaqtyq saılaý komıssııasynyń tóraǵasy Azamat Aımanaqumov kirdi.

OSK basshysy Keńes múshe­leriniń quramyn tolyqtyrý onyń sarapshylyq áleýetin keńeıtetinine jáne qoǵamdyq ómirdiń túrli salalarynyń sarapshylarymen syndarly jáne tıimdi pikir almasý úshin dıalog alańynyń múmkindikterin kúsheıtetinine senim bildirdi.

OSK basshysy talqylanyp jatqan máselelerge tikeleı toqtala otyryp, búgingi tańda osy jazda qabyldanǵan referendým zańnamasynyń jańashyl­dyqtaryn talqylaý jáne túsindirý saılaý kún tártibi­niń ózekti máselesi bolyp taby­latynyn atap ótti. Túze­tý­ler qoldanystaǵy res­pýb­lı­kalyq referendým týraly zańda oryn alǵan keıbir quqyqtyq olqylyqtardy joıý­ǵa baǵyttalǵan.

Birinshi másele boıynsha Ádilet vıse-mınıstri Botagóz Jaqselekova sóz sóı­lep, respýblıkalyq referen­dým týraly zańnamadaǵy jańashyldyqtardy túsindirdi. Ol engizilgen túzetýlerdiń negizgi bóligi konstıtýsııalyq saılaý týraly zańǵa silteme normalary ekenin túsindirdi.

Saılaý zańnamasyna uqsas Respýblıkalyq referendým týraly Konstıtýsııalyq zańda qazir ulttyq jáne halyqaralyq baıqaýshylardyń, sondaı-aq sheteldik BAQ ókilderiniń quqyqtary men mindetteri bekitildi, buqaralyq aqparat quraldarynyń referendýmdy ázirleý men ótkizý barysyn jarııa etý tártibi aıqyndaldy, referendým kezeńinde qoǵam­dyq pikirge saýal salý júrgizý tártibi jáne basqa da mańyzdy máseleler kórsetildi.

Ádilet mınıstrliginiń tanystyrylymyna túsinikteme bere otyryp, OSK janyn­daǵy Sarapshylyq keńestiń múshesi, VIII saılanǵan Par­la­ment Májilisiniń Zań­nama jáne sot-quqyqtyq reforma komıtetiniń tóraǵasy Snejanna Imasheva referendým týraly zańnamadaǵy jańashylyqtar Májilistegi talqylaý kezeńinde óte jaqsy pysyqtalǵanyn atap ótti. Ol sondaı-aq qabyldanǵan túzetýler referendým ótkizý úderisin jeńildetetinine senim bildirdi, óıtkeni olar kóptegen málimetter men prosedýralyq sátterdi uıymdastyrady.

Keńes múshesi, Senat depýtaty Janna Asanova túzetýlerdi ońtaıly jáne ýaqtyly dep atady. О́z kezeginde Keńes múshesi, zań ǵylymdarynyń doktory Indıra Áýbákirova áriptesteriniń nazaryn úgit jáne onyń quqyqtyq saldary máselelerindegi túıtkilderge, sondaı-aq ulttyq baıqaýdy júzege asyrý tártibin naqty­laýǵa aýdardy. Ol bizdiń elimizdegi referendým ıns­tıtýtyna degen qajettilik, ásirese «halyq únine qulaq asatyn memleket» jáne demokratııalandyrý baǵyty aıasynda ósip kele jatqanyn atap ótti.

Sondaı-aq azamattardyń quqyq­taryn qamtamasyz etý maq­satynda referendým ko­mıs­sııalarynyń sheshim­deri men áreketterine (áreketsiz­digine) shaǵymdaný máselesin ret­teý jónindegi óz kózqarasy­men keńes múshesi, QR JS ja­nyn­daǵy Sot-quqyq­tyq jáne ın­no­vasııalyq jobalar ǴZI Ǵylymı ortalyǵynyń basshy­sy, professor Leıla Jaqaeva osy túzetýdi tolyǵy­men qol­daıtynyn atap ótti. Komıs­sııa­lardyń sheshimine shaǵym­daný máseleleri naqty retteýdi talap etetin mańyzdy másele bolǵandyqtan, onyń ishinde shaǵymdaný merzimi de aıqyn. Bul quqyqtyq júıeniń, quqyqtyq memlekettiń qaǵıdat­taryna, sondaı-aq ákimshilik ádilet engizilýine baılanys­ty jarııalanǵan novellalarǵa sáıkes keledi.

OSK tóraǵasy Nurlan Ábdirov birinshi máseleni talqylaýdy qorytyndylaı kele, respýblıkalyq referendým týraly zańnama ýaqtyly jáne sapaly jańartylǵanyn atap ótti. «Bul rette bizdiń elimizde 2022 jylǵy referendýmdy uıymdastyrý jáne ótkizý tájirıbesi, sondaı-aq sarapshylar men halyqaralyq baıqaýshylardyń usynym­dary eskerildi. Osylaısha, jańar­tylǵan respýblıkalyq referendým týraly Kons­tıtýsııalyq zań jańartylǵan Konstıtýsııalyq saılaý týraly zańmen tolyq úılesedi jáne álemdegi eń jaqsy tájirıbeler men saılaý standarttaryn eskeredi», dedi.

Ekinshi máselege kóshe otyryp, Nurlan Ábdirov otyrysqa qatysýshylardy referendým ótkizýge daıyndyq barysy týraly habardar etip, naýqandy aqparattyq súıe­meldeý, ulttyq baıqaý­shylardyń qyzmetin uıym­dastyrý jáne referendým úderisine qatysýshylardy elektoraldyq oqytý sııaqty negizgi baǵyttardy qozǵady. Búgingi tańda saılaý organdary 191 QB jáne KEU (OSK – 9, ASK – 182) akkredıtteldi, komıssııa múshelerin kaskadty ádispen jergilikti jerlerde odan ári oqytý úshin 139 trener daıyndaldy.

Referendým uıymdastyrý jáne quqyqtyq bazasyn jetil­dirý máselelerinde zań ǵylym­dary­nyń doktorlary, profes­sorlar Isıdor Borchash­vı­lı men Marat Qoǵamov óz kóz­qarastarymen bólisti. Refe­rendýmǵa jeke shaqyrý­larda QR-kodty paıdalaný týraly usy­nysty QR OSK janyn­daǵy Jas saılaýshylar klýby­nyń múshesi Aısana Rahımova aıtty.

Nurlan Ábdirov referendýmdy ázirleý men ótkizý jónindegi ýákiletti memlekettik organ retinde Ortalyq referendým komıssııasy úshin negizgi mindet uıymdastyrýshylyq is-sharalardyń úlken bóligin tıimdi jáne ýaqtyly iske asyrý bolyp tabylatynyna nazar aýdardy. Sondaı-aq daıyndyqtyń barlyq kezeńderinde elimizdiń saılaý organdarynyń biryńǵaı júıesiniń úılesimdi jumysy mańyz­dy ekenin atap ótti. OSK, aýmaqtyq jáne ýchaske­lik komıssııalardy qosa alǵanda, barlyq deńgeıdegi komıssııa­lardyń qyzmeti qoldanystaǵy zańnamany qatań saqtaýǵa jáne saılaý úderisiniń ashyqtyǵy men aıqyndyǵyn qamtamasyz etýge negizdelýge tıis.

О́tken dıalogti qorytyn­dylaı kele, Nurlan Ábdirov saı­laý­shylardyń erkin bildi­rýi úshin barynsha jaǵdaı jasaýǵa basa nazar aýdardy. OSK-ǵa Sarapshylyq keńes múshe­leriniń aıtylǵan usynys­tary men pikirlerin zerdeleý, olardy qorytyndylaý jáne barlyq deńgeıdegi referendým komıssııalarynyń jumysynda eskerý qajettigin atap ótti.