Balýandar baryn salady

Qazaq kúresinen bal­ýan­dar 16 salmaqta (8 er, 8 áıel) beldesý­ge shyǵady. «Qazaq kuresi» asso­sıasııasynyń bas dırek­tory Damır Bekbosynov balýandar jankúıer úmitin aqtaıtynyna senim bildirdi.

«Dúbirli dodada balýanda­rymyz baryn salady dep úmit­tenemiz. Oqý-jattyǵý jıy­ny birneshe márte uıymdas­tyryldy. Memleket tarapynan barlyq jaǵdaı jasalyp, qu­rama músheleri alańsyz ázir­lik júrgizdi. Dúnıejúzilik kósh­peliler oıyndarynda qazaq kú­re­sinen synǵa túsetin erler men áıelder quramasyn irikteý tek Qazaqstan chempıonatymen shektelgen joq, basqa da aıtýly dodalarda jarqyrap kóringen úzdikterge senim artyp otyrmyz. 2022 jyly Túrkııanyń Iznık qalasynda ótken kóshpeliler oıyndarynda tól kúresimizden chempıon atanǵan balýandar da – qatarymyzda. Odan bólek, «Qazaqstan barysy» syndy respýblıkalyq, halyqaralyq týrnırlerde daralanǵan darabozdar da beldesýge túsedi. Kúres túrlerinen elýge tarta memleketten balýandar qatysady degen jospar bar. Qarsylastyń qaı-qaısysy da osal emes. Ási­rese О́zbekstan, Grýzııa, Moń­ǵolııa, Reseı elderinen keletin quramalardyń sapynda dzıýdo kúresinen Gran prı, Grand slam syndy daqpyrty da, dańqy da álem chempıonatynan kem soqpaıtyn dodalarǵa top jarǵan úzdikter de qatysýǵa yqylas tanytyp otyr. Ulttyq qurama músheleri birneshe kún buryn Astana qalasyna kelip, aýa raıyna boı úıretip, saıys ótetin Jaqsylyq Úshkempirov atyndaǵy Jekpe-jek saraıynyń aýrasyn sezinip, qorytyndy oqý-jattyǵý jıynyna qatysyp jatyr. Qazaq kúresinen balýandarymyz toǵyz salmaqta chempıon atanýdan úmitti. Árıne, ózge salmaqta da jeńiske jetse, mártebemiz bıikteı túsetini anyq. Biraq qashanda «aryq sóılep, semiz shyqqan» oryndy», dedi D.Bekbosynov.

Qazaq kúresinen ulttyq qu­rama balýandary 16 salmaq bo­ıynsha sarapqa salynatyn medaldar jıyntyǵynda 9 altyn oljalaý mindettemesin arqa­lap otyr. Bas bapker Ǵanı Kel­diqulov qurama múshelerin jasaqtaýda básekelestiktiń joǵary bolǵanyn atap ótti.

«Qazaq kúresi tól ónerimiz bolǵandyqtan, elimizde keń qanat jaıyp, shuǵyldanýshylardyń da qatary artyp keledi. Sol sebepti de Dúnıejúzilik kósh­peliler oıyndaryna qatysatyn qurama múshelerin jasaqtaýda tańdaý ońaı bolmady. Tipti keıbir salmaq dárejesinde bir­neshe balýandy ózara beldes­tirip te áleýetin synap kórdik. Etnosport Olımpıadasy dep te aıtylatyn kóshpeliler oıyndarynda elimiz balýandardan tolaıy­m jeńis kútedi. Qar­sylastar da As­tanaǵa el kórip, jer shalý úshin kelmeıtini bel­gili. Dese de tól kúresimizden olja salýda aıanyp qalmaımyz», dedi Ǵ.Keldiqulov.

Eki jyl buryn Túrkııada ótken IV Dúnıejúzilik kóshpeli­ler oıyndarynda sportshylarymyz osy qazaq kúresinen orasan tabysqa kenelgen edi. Sol synda qarsylastaryn aıqyn utyp, chempıon atanǵan Zarına Sarıpova da Astana tórinde saıysqa túsedi.

«Dúnıejúzilik kóshpe­liler oıyndarynyń eki dúr­kin jeńimpazy atansam deı­min. Árıne, óz elimizde, jan­kúıer­­lerdiń alqaýymen ótetin ala­manda altyn medal ıe­lený – báriniń armany. Qarsy­lastardyń qaı-qaısysy da osal emes. Bapkerlerdiń tyńǵylyqty daıyndyq júrgizýiniń nátı­jesinde babymyzǵa enip, qory­tyndy jattyǵý jıynyn ótkizip jatyrmyz», dedi chempıondyq ataqtan basty úmitkerdiń biri bal­ýan qyz.

Qyrǵyzdyń alysh belbeý kúresinen de balýandarymyz saıysqa túsedi. Osy sport tú­rinen ulttyq quramanyń bas bapkeri Seken Qalıev 12 sal­maq dárejesinde kúresetin shákirt­teri keminde 2 altyn medal ol­jalaýǵa qaýqarly ekenin jetkizdi.

«Dúnıejúzilik kósh­peliler oıyndaryn qyr­ǵyzdar 2014 jyldan bastap uıym­dastyryp, álemdik deńgeıge kóterdi. О́zde­riniń alysh belbeý kúresinen jeńisti ońaılyqpen bermeıdi. Dańqy joǵary dodaǵa qatysatyn bal­ýandardy el birinshiliginde irik­tep aldyq. Qyzdar báse­ke­sinde 6, erler synynda 6 ba­l­ýanǵa senim artyp otyrmyz. Oqý-jattyǵý jıyny da júıeli júrgizilip, sportshylardyń fızıkalyq áleýetin arttyrýǵa basa kóńil bólindi. Qazir endi doda aldyndaǵy qorytyndy jıyn­da taktıkalyq daıyndyqqa da kúsh salyp kelemiz. Qurama sapynda alysh kúresinen Azııa chempıonatynda jeńiske jetken, Dúnıejúzilik kóshpeliler oıyndarynda altyn medal ıelengen sańlaqtarymyz da bar. Sol bıigimizden tómendemeý úshin tynbaı eńbektenemiz», dedi bapker.

Túriktiń ashyrtmaly aba kúre­sinen synǵa túsetin balýan­nyń biri Marat Nyǵmatýllaev baýyrlas halyqtyń tól spor­tynyń artyqshylyǵy kóp ekenin aıtady.

«2022 jyly ótken kóshpeli­ler oıyndarynda eki kúres túrinen beldesýge tústim. 60 kg salmaqta qazaq kúresinen chem­pıon atandym. Al túriktiń kúresinen baǵym janbady. Sebebi tájirıbemiz tym tolym­syz boldy. Qazaq kúresinen aıyrmashylyǵy da kóp, erejesi de ózgeshe. Tóreshi tıynmen jerebe tastaıdy. Kimge túsedi, sol aldymen qarmanady. Basa mán beretin jaıt, belbeý­den ustaǵan qolyń bosamaýy kerek. Eger kúres kezinde qolyń qar­sylastyń belbeýinen sýsyp ketse, jeńilis jazylady. Eki jyldan beri kádimgideı tóselip, qyr-syryn da ıgerip qaldym. Bul kúres túrinen túrik balýandary kóshbasshy sanalady. Biraq bárin kilemdegi beldesý anyq­taıdy», dedi bilikti balýan.