Oıyl aýdany Aqkemer aýyly Jambyl mektep-balabaqshasynyń bastaýysh synyp muǵalimi, 39 jastaǵy Kámshat Abylǵazına – kópbalaly ana. Otbasyndaǵy 9 balasynyń úlkeni – 18 jasta, Aqtóbe medısına kolledjiniń 3-kýrs stýdenti. Ekinshi qyzy bıyl Qaraǵandy medısına ýnıversıtetiniń farmasevtıka fakýltetine oqýǵa tústi. Ekeýi de grantta oqıdy. Alty balasy mektep jasynda bolsa, eń kenjesi – bir jasta.
Kámshat Aqkemer aýylynda týyp ósip, 19 jyl buryn óz aýylynyń Batýhan esimdi jigitine turmysqa shyqty. Aqtóbe pedagogıkalyq ınstıtýtyn bastaýysh mektep muǵalimi mamandyǵymen bitirse de, bastapqyda balalaryna qaraımyn dep úıinde otyrdy. Eresekteri kishkentaılaryn qaraýǵa jaraǵanda, balabaqshaǵa tárbıeshi bolyp kirip, sosyn bastaýysh synyp muǵalimdigine aýysty.
Bıyl 3-synypty oqytýdy bastady. Aqkemer – shaǵyn aýyl, Kámshattyń oqýshylarynyń sany da kóp emes. Soǵan qaramastan onyń nazary óz balalaryna qaraǵanda, mekteptegi oqýshylaryna kóbirek túsedi. Ol ár oqýshysyna tulǵa retinde qaraıdy. Úıinde enesi bar, balalary – ájesiniń aınalasynda.
«Osy shańyraqqa kelin bolyp túskenime 19 jyl boldy. Sodan beri ata-enemizben birge turyp keldik. Atam úsh jyl buryn ómirden ozdy. Enem – qasymyzda. Joldasym – kópbalaly úıdiń kenjesi. О́zim de – alty balanyń kishisimin. Kelin bolyp túskende enemniń anasy da bizben birge turdy. Úlkenge baǵynyp óskenbiz. Bala-shaǵanyń tirshiligi, aǵaıyn-týystyń sharýasyna kelgende kúıeýim, enem úsheýimiz oılasamyz. Kesimdi sózin enem aıtady. Keıde óz usynysymdy bildiremin. Uryspaı, aqylmen uǵysýǵa tyrysamyz. Ádiletsizdikke tózbeımin, biraq sabyrlymyn. Bul – sheshemniń tárbıesi. Ol sabyrly kisi edi. Anamnyń sabyrlylyǵy ózime juqqan-aý dep keıde oılap qoıamyn», deıdi Kámshat.
Shańyraq qurǵan jastardyń uǵyspaı jatatyn jaǵdaılary jıi kezdesedi. Mundaı jaǵdaıda ne isteý kerek, eki jaqtyń ata-anasy qandaı baǵyt beredi degen suraqqa kelgende Kámshattyń óz ustanymy bar. «Jastarǵa eshteńe aıta almaımyn. О́ıtkeni árkimniń óz aqyly ózinde ǵoı. Degenmen shańyraqtyń tútini túzý ushýyna áıelge aqyl-parasat, sabyr men erekshe tózim kerek. Syılastyq ta birinshi orynda turýǵa tıis. Úı bolǵan soń renish bolyp turady ǵoı», deıdi oılanyp.
Kámshat Maılyqyzy – eki jyl buryn bastaýysh synyp muǵalimderi arasynda ótken oblystyq olımpıada júldegeri. Sabaq kezinde jańashyl ádisterdi qoldanyp, olımpıada, jarystarǵa oqýshylardy kóp qatystyrǵany úshin mektebiniń jańashyl ustazy atandy.
«Bala tárbıeleý men oqytýdaǵy basty ustanymym – adal básekelestik jáne ózara kómek. Oqýshylarym óte alǵyr. Birin biri artqa tastamaıdy, birine biri qamqor. Berilgen tapsyrmany erterek bitirip tastaǵan oqýshym úlgermeı jatqan balaǵa kómektesedi. О́z oılaryn ashyq aıtady, batyl. «Qala men aýyl mektebi oqýshylarynyń arasyndaǵy aıyrmashylyq kún saıyn ulǵaıyp bara jatyr. Siz ony sezesiz be?» deımin men.
«Árıne, aýyl mektebi men qala mektebiniń aıyrmashylyǵy bar. Tipti balalar arasynda da aıyrmashylyq bar. Aýyl balasy uıań, bııazy, oılanyp sóıleıdi, úlkenniń sózin bólmeıdi. Oqýshylarymnyń osy qasıetin jan-jaqqa jarystarǵa barǵanda kóp baıqaımyn. Sondyqtan da batyl bol dep olarǵa kúsh-jiger beremiz. Ekinshi jaǵynan, aýyl mektepteriniń materıaldyq-tehnıkalyq jaǵdaıy jaqsaryp keledi. Ásirese jańartylǵan oqý baǵdarlamasy engizilip, oǵan baılanys álsiz bolǵanda kóp qıyndyq kórgenimiz ras. Internet tek mektepte boldy. Muǵalimder kezekpen kelip, uzaq sarylyp otyryp, sabaqqa qajetti materıaldardy júktep, úıge kelip shyǵaryp alamyz. Kúni-túni mektepte júretin kúnder de boldy. Qazir Aqkemerde árbir úıde ınternet baılanysy bar, jol jaqsy, aýyzsý qubyry tartylǵan. Gaz ótkiziledi dep jatyr. Aýylym ózime unaıdy», deıdi Kámshat.
Qymbatshylyq qysqan ýaqytta oqýǵa daıyndaýdyń qıyndyǵyn jaqsy túsinetin kópbalaly ustaz balalaryn eshkimnen kem qaldyrmaı ósirip keledi. Joldasy mektepte kúzetshilik jumys isteıdi. Ol tamyz aıynda elimizde júzege asyrylǵan «Mektepke jol» aksııasy aýyldaǵy ata-analarǵa jaqsy kómek boldy degen pikirde. Onyń ústine Aqkemer aýylynyń jan-jaqta júrgen azamattarynyń tamyz aıynyń ortasynda aýylǵa kelip, ár balanyń oqý quraldaryn, kıim-keshegi men sómkesin ákelip beretini – jaqsy úrdis. Bıyl da osy qaıyrymdylyq isi qaıtalandy.
Kámshat aýylǵa kóship kelgen árbir otbasyna áriptesterimen birge kómektesýge daıar.
«Mektebimizdiń jabylyp qalmaýy úshin kelgen árbir oqýshy biz úshin óte mańyzdy. Olardy ortamyzǵa tartyp, qajetin ózimiz jetkizemiz. Shyny kerek, men kópbalaly ana retinde beriletin 13 myń teńgeden basqa kómek almaıdy ekenmin. Jyl saıyn ár balany oqýǵa daıyndaý kezinde ereseginiń syımaı qalǵan kıimin kishkentaıǵa kıgizip, únemdegenniń ózinde ár balaǵa 50-60 myń teńge jumsalatyn. Otbasym shúkir, balalarǵa tólenetin járdemaqy, joldasymnyń tabysy, ózimniń tabysym bar, eshkimnen kem emespiz. Soǵan qaramastan, tamyz aıynyń ortasy týa qarbalasqa kirip ketemiz. Bıyl «Mektepke jol» arqyly aýyldaǵy ata-analar jaqsy kómek aldy», deıdi ustaz.
Aýyldyń sáni mektep, aqylshysy ustaz bolyp qalǵan qazirgi kezeńde bala sany tym az bolyp jatsa da, aýyl mektebiniń jabylmaýy kerek. Aqkemer aýyly mektebiniń 30 muǵalimi osy istiń aldynda keledi. Yntymaǵy mol, bereke uıysqan aýylda kez kelgen sharýany muǵalimder bir-birimen aqyldaspaı sheshpeıdi. Olar ár úıdegi ahýaldy oqýshysynyń qabaǵynan, kıiminen biledi. Biledi de, sol juqalaý otbasynyń balasyn demep jiberedi. Osy istiń aldynda kópbalaly ana Kámshat júr.
Aqtóbe oblysy,
Oıyl aýdany