• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Otbasy 07 Qyrkúıek, 2024

О́lketanýǵa uıytqy otaǵasy

140 ret
kórsetildi

Tumsa tabıǵattyń taý-tasyn aralap, bulaq sýy­nan meıir qandyryp, saf aýasymen tynys­taý, qustardyń saıraǵan únine qulaq túrip, jel terbegen gúlderin súısine tamashalaýdan asqan demalys bola ma? Al oǵan otbasymen shyǵyp, balalarǵa syr tunǵan saı-salasyn aralatyp, qaraǵaıyn saıalatyp, tasqa búgilgen tarıhyn tanystyrý da ata-ananyń bir paryzy bolsa kerek. Sonaý jalyndaǵan jastyq shaǵynan beri ıyǵyna fotoapparatyn asynyp, tamyljyǵan tabıǵattyń san alýan ǵajaıyp kórinisin, qaıtalanbas sátin túsirýdi aınymas ádetke aınaldyrǵan Nurbolat Tastanqulov jyldyń tórt mezgilinde de otbasylyq demalys uıymdastyrýdy daǵdyǵa aınaldyrǵan.

«Fotograf bolýdyń ǵajaıyp bir qasıeti – turmys-tirshilikti, qorshaǵan ortany kókirek kózimen kóresiń. Sýretten jeldiń gýili, qustyń qanat qaqqan sybdyry estiletindeı áserli bolýy kerek. Sonda sýretke jan bitkendeı bolady. Qııaldyń qanatynda qalyqtaı júrip, talaı jerdiń dámin tattym. Qazaqta «Atyń barda jer tany, jelip júrip» dep beker aıtpasa kerek. Osynaý saparlarymda ómirlik serigim Qaınargúl men altyn asyqtaı uldarymdy, qyrmyzy gúldeı qyzdarymdy birge ilestire júrýdi ádetke aınaldyrdym. Balalardyń kishkene kezindegi kórgen-bilgenderi eshýaqytta esten ketpeıtini belgili. Sondyqtan olardyń týǵan kúnderinde, aıtýly merekelerde, toqsandyq demalys­taryn kóńildi ári este qalarlyqtaı etip ótkizýge tyrystyq. Mundaı saparlarda balalarymyz tabıǵat tósinde demalyp qana qoımaıdy, tanym kókjıegin keńeıtedi. Qorshaǵan ortanyń qadirin bilip, tasy men gúline úńiledi. Súısinedi, súıedi. Jer-anany aıalaýdy úırenedi. Osyndaı sezimdi boıyna sińirip ósken bala asa sezimtal, týǵan jerge, Otanǵa degen súıispenshiligi artyp, óz eliniń patrıoty bolary anyq», degen Nurbolat Tastanqulovtyń otbasy músheleri de shetterinen ónerli.

Ata-ananyń aıaly alaqany men me­ıirimine bólenip ósken ul-qyz­dary joǵary bilim alyp, osy kúni san salada eńbek etip júr. «Uıada ne kórse, ushqanda sony iledi» degendeı, ónerge jaqyn otbasy músheleri ótken jyly «Mereıli otbasy» baıqaýynyń jeńimpazy atanǵan.

«Men ózim foto­jýrnalıst bol­ǵandyqtan aýdanymyzdyń ásem jerlerin sonaý 1985 jyldan beri fotoapparatyma túsirip, muraǵatymda san myńdaǵan kadr­larym saqtalǵan. Aýdanǵa kıno jáne beınekamerany alǵash ákelgenderdiń birimin. Bul meniń mamandyǵym, hobbıim desem bolady. О́ńirdiń ásem tabıǵatyn, tarıhı oryndaryn aragidik áleýmettik jelide jarııalap, elimizdiń týrızm salasyn damytýǵa ózindik úlesimdi qosyp, qyzmet jasap kelemin. Álemge áıgili Kólsaı, Qaıyńdy kólderi, Sharyn shatqaly, Shóladyr taýynyń etegindegi Qumtekeı qumy, Aqtasty petroglıfteri men tado býchık jazýy, san ǵasyr saqtalǵan Úısin tóbeler, Qarqara jaılaýyndaǵy obalar áli de zertteýge zárý. Sarykóldiń tuzdy batpaǵy qanshama janǵa shıpa, janyna qýat boldy. Jýantóbe, Qatartóbe, Qostóbe atalyp, qoınaýyna syr tunǵan tóbeler kimdi de bolsa oılantýy kerek», degen kásibı fototilshi keń-baıtaq jerimizdiń keremetterin tamsana tilge tıek etti.

Tastanqulovtar áýleti jaqynda elimizdiń ońtústik óńirin aralap qaıtypty.

«Túrkilerdiń tóri atanǵan Túr­kis­tanda bolyp keldik. Arys­tanbab, Qoja Ahmet Iаsaýı kese­nelerinde, sol mańda ornalasqan Shyǵys monshasy, jerasty Qylýet meshitiniń biz oqyǵan syrlarynan bólek tańǵajaıyp qyrlaryn kózben kó­rip, qolymyzben ustap qaıttyq. Týrısterdiń kóptigi ózime úlken oı týǵyzdy. Osyndaı ushy-qıyry joq keń dalany babalarymyz naızanyń ushymen, bilektiń kúshimen, aqyl-aılasymen qorǵaǵany keıingi urpaqqa sabaq bolar degen oıdamyn. Ony óskeleń urpaqqa úlgi ete bilsek qana kóp nársege qol jetkizetinimizge to­lyq senimdimin. Osy turǵyda ólke­­tanýshy dosym Bolat Jap­sarbaıulyn aıtpaı ketýime bol­­­maıdy. Eren eńbeginiń, tynymsyz iz­denisiniń nátıjesinde «Kegen aýda­nynyń 100 tarıhı kıeli orny» de­gen ataýmen ólkemizdiń tarıhnamasyn jaryqqa shyǵardy. Biz otbasymyzben aralasyp qana qoımaı, el-jurtymyzdyń qajetine jaraıtyn, urpaqqa úlgi bolar­­lyq is qaldyrý jolynda jumyla jumys istep kelemiz. Bul da bizdiń otba­sylyq dástúrimizdiń bir kóri­nisi», deıdi kórgeni kóp otaǵasy.

Temirlik aýlynda dúnıege kelgen N.Tastanqulov 40 jylǵa jýyq aýdandyq «Kommýnızm nury», keıinnen «Hantáńiri», qazirgi «Qar­qara» gazetinde tabandy eńbek etip keledi.

Jeti balany ósirip, jetkizgen Nurbolat Tastanqulov pen Qaınargúl Smaıylqyzy – bul kúnde ul­dy uıaǵa qondyryp, qyzdy qııaǵa ushy­ryp, olardan 17 nemere-jıen súıgen baqytty otbasy.

 

Almaty oblysy 

Sońǵy jańalyqtar