Kúre joldyń boıyndaǵy Keńashy aýylynyń ajary kirip qalypty. Shoq juldyzdaı ǵana, seksennen astam otbasy tirshilik etip jatqan eldi mekenniń ıeliginde elý myń gektardan astam túgin tartsa maı shyǵatyn qunarly jer bar. Basty baılyǵy da osy. Jaıylym jer aýmaǵy – 1 650 gektar. Aýyldaǵy 10 kásipker aqyq dán ósirip, aqtyly mal baǵyp, bilek sybana eńbek etip jatyr. Burynǵy Keńashy men búgingi Keńashynyń aıyrmashylyǵy birden kózge túsedi. Kóshelerine asfalt jamylǵy tóselipti, jol boıynda bıik baǵanalarǵa elektr shamdary ornatylǵan. Turǵyn úılerdiń mańaıy tazalanyp, syrlanǵan. Aýyl ortasyndaǵy balalar alańy da kóztartarlyq.
Tórt túlik maldyń súmesimen kún kórip otyrǵan aýyldyń sharýa qojalyqtarynda jáne malsaq qaýymnyń baǵymynda 400-den astam qara mal, 600-den astam jylqy bar.
– Aýyl ishindegi joldardy ortasha jóndeýden ótkizýge 152 mıllıon teńge qarajat qarastyryldy, – deıdi selolyq okrýg ákimi Samat Bermaǵanbetov, – konkýrs qorytyndysyna sáıkes kireberistegi joldy «Dorstroı Kókshe» seriktestigi, al qarsy betkeıdegi joldy «Kókshetaý joldary» seriktestigi jóndeýde. 4 035 metr jolǵa asfalt jamylǵy tóseldi.
2012–2022 jyldary egistik alqaptary ekinshi deńgeıdegi bankte kepildikte turyp, eńselerin túsirip kelgen bolatyn. Igerilmeı jatqan bos jerlerdi ınvestorlar satyp alyp 40 myń gektar qunarly jerdi ıgerýge kirisipti. Muny aq túıeniń qarny jarylǵan ádemi oqıǵa deýge bolady. Prezıdent taıaýdaǵy Joldaýynda osy máseleni qadap aıtqan bolatyn. Aýyldaǵy tirshiliktiń qaıta órleýine «Altyn bıdaı NS» jáne «Agrosfera KZ» JShS qomaqty úles qosyp otyr. Eń bastysy, aýyl turǵyndary turaqty jumysqa ornalasyp, tabys taýyp jatyr. Seriktestikter jańa astyq kombaındaryn, ózge de tehnıkalardy ákelýde. Egin ósirýmen qatar, qara mal baqpaq. Maldyń aldy jetkizilgen. Mal qoralary daıyndalǵan. Shyntýaıtynda, bul el úshin tıimdi is. Mal bolsa, jyl boıy turaqty jumys ta bolady.
Jumysyn jańa bastap jatqanymen, seriktestikter elge qaraılasýdy paryz sanaıtyn syńaıly. «Altyn bıdaı NS» seriktestigi aýyldyń 90 jyldyǵyna oraı quny 12 mln teńge turatyn fýtbol alańyn salyp beripti. Jańa jyl qarsańynda aýyldaǵy 93 balaǵa syı-syıapat jasaǵan.
– Seriktestik aýyl turǵyndaryna kóp-kórim kómek kórsetip jatyr, – deıdi el aǵasy, Birjan sal aýdanynyń qurmetti azamaty Amanjol Bekbolatov, – byltyr aýyl turǵyndaryna 15 tonna arpa taratty. Eldi mekendi kógaldandyrýǵa, abattandyrýǵa den qoıdy. Qarjylaı kómek berýmen qatar, arnaıy tehnıka jumyldyrdy. Tasqynnyń aldyn alý maqsatynda qyrýar jumys atqardy. El azamattarymen birlesip aýyl ishinde qarǵyn sýdy ótkizetin qubyrlardy salyp, retke keltirdi. Kóktemgi qar sýy turǵyndarǵa kesirin tıgizbeý úshin jylǵa-jylǵany qýalap aryq qazdy. Jaz aılarynda tilsiz jaýdyń aldyn alýǵa da septigi tıip tur.
Mektep te jaqsylyqtan qaǵys qalmaǵan. Bıyl 225 mln teńgege kúrdeli jóndeý jumystary júrgizilgen.
– Jarty ǵasyrǵa jýyq ýaqyt buryn salynǵan mektep úıi bıyl memleket qamqorlyǵynyń arqasynda ózgeshe keıipke endi, – deıdi mektep dırektory Gúlnar Sádýova, – barlyq pán kabınetteri jóndelip, sylanyp, syrlanyp, kóztartarlyq bolyp qaldy. Mektepte 19 ustaz dáris beredi. Jańa oqý jylynan bastap 76 oqýshy bilim alyp jatyr. Ustazdardyń 17-si – joǵary bilimdi. Jóndeý jumystary sál kesheýildegenimen, endi on kúnniń ishinde aıaqtalmaq. Qazir sport zalynyń sońǵy jumystary qaldy. Aýyldaǵy seriktestikter bilim oshaǵyn jabdyqtaýǵa kómektesip jatyr. Oqýshylardy tegin aspen qamtamasyz etýge qolushyn berip otyr.
Tóńiregi muntazdaı taza eldi mekeninde qatty turmystyq qaldyqtar polıgonynyń jobalaý-smetalyq qujattamasy ázirlenip jatyr eken. Aýyl tazalyǵyna aıryqsha mán beretin el azamattary «Taza Qazaqstan» bastamasyn bir adamdaı qoldap, 7 ret senbilik, 7 ret taza beısenbilik sharalaryn ótkizipti. Qazir kóldeneń jatqan bir buraý joq. Aýyl ishindegi eki avtobýs aıaldamasy aqtalyp, tazartylǵan. 86 jaryqtandyrý tiregi ornatylǵan. «Jasyl aımaq» respýblıkalyq aksııasy aıasynda Ekinshi dúnıejúzilik soǵysyna qatysýshylaryna arnalǵan eskertkish mańyna kóshet otyrǵyzylypty.
– Aýylymyz óte uıymshyl, – deıdi ákimdik apparatynyń bas mamany Márııam Nurmaǵanbetova, – jalpy jurtqa qatysty kez kelgen ıgilikti sharýany qoldap, bir adamdaı birigip ketedi. Memleket tarapynan jasalyp otyrǵan qamqorlyq týraly aıtatyn bolsaq, uıaly baılanysty jetildirý úshin «Qoljetimdi ınternet» ulttyq jobasy aıasynda 2025 jyly respýblıkalyq bıýdjet esebinen VOLS qurylǵysyn ornatý qarastyrylǵan. Mobıldi baılanysty qamtamasyz etý maqsatynda antenna ornatý josparlanyp otyr. Búgingi kúni jer telimi rásimdelýde.
Kúzgi aýyl kelbetinde keler qystyń qamyn jeý baıqalady. Ár úıdiń mal qoralarynyń mańynda qoıanjon maıalar boı kóteripti.
– О́tken qys malsaq qaýym úshin óte aýyr boldy, – deıdi Amanjol Bekbolatov, – kóktem shyǵysymen jaıylymda qalǵan ólekselerdi jınap, arnaıy shuńqyr qazyp, zalalsyzdandyrdyq. Bıyl aýyl turǵyndaryna qysqa erte qamdaný qajettigin aıtyp-aq júrmin. Bir jaqsysy, seriktestik basshylary qoly qysqa adamdarǵa qaraılasyp, býma-býma shópterin berip jatyr. О́tken qysta janymyz qysylǵanda osyndaı úsh júz kelilik bir býma shópti 25 myń teńgeden satyp alyp edik. Negizinde aýylǵa osy seriktestikterdiń kelgeni, el ıgiligine paıdasy tımeı jatqan jerimizdi alyp jumys istegeni jaqsy bolyp tur. Búgin myna mekteptegi qurylys jumystarynyń barysyn kóreıin dep kelip edim. Endi az kúnde aıaqtalatyn syńaıy bar.
El qamyn jegen osyndaı aqsaqaly, sharapatyn tıgizip jatqan ınvestorlary bar aýyl nesibesi mol bolary anyq.
Aqmola oblysy,
Birjan sal aýdany