Naryq órleýi úshin eldegi qarjy salasy qaǵajý kórmeý kerek. Bul – kúrdeli de kópólshemdi uǵym. Qaı ekonomısten surasańyz da, «qarjy daǵdarysy aıaqasty kelmeıdi, aldyn ala mindetti túrde sezdiredi» deıdi. Sol sebepti taban asty túıtkil týmas úshin mamandar bul máseleni únemi nazarda ustap otyrady. Munyń bir mysaly – jaqynda ótken «Astana Finance Days» konferensııasy. Onda Eýrazııa óńirindegi qarjy salasynyń qazirgi zamanǵy máseleleri, úrdisteri men múmkindikteri talqyǵa tústi.
Aýqymy keń keńeske jyl saıyn 3 000-nan astam adam qatysady. Olardyń qatarynda memlekettik organ ókilderi, qarjy salasynyń jetekshi sarapshylary, ınvestorlar men bıznes-kóshbasshylar bar. Bıyl mamandar qarjy sektoryndaǵy ozyq tehnologııalar, elimizdiń ınvestısııalyq múmkindikteri, qarjynyń ornyqty damýǵa, qoǵamdaǵy oń ózgeristerge áserin talqylaýǵa jınaldy.
Eki kúnge sozylǵan jaýapty jıynda sarapshylar ártúrli taqyrypty qaýzady. Ásirese eldegi qarjy ınstıtýttarynyń ınvestısııalyq áleýeti men róli, derekterdi qorǵaý, bızneste jasandy ıntellektini paıdalaný, erikti kómirtegi naryǵyn qurý, kapıtal naryǵy, qarjy salasyndaǵy tehnologııalar, korporatıvtik jáne bólshek sektor úshin ıslamdyq qarjylyq sheshimder basty nazarda boldy. Talqylanǵan taqyryptar arasynda jasandy ıntellekt jaıy da bar.
«JI dáýirindegi qupııalylyq: bıznes úshin ózgeris ústindegi syn-tegeýrinder jáne tabystyń beıimdi strategııalary» taqyrybynda mamandar zertteýleri men nusqaýlyqtaryn kórsetti. Jasandy ıntellekt tehnologııalary qarqyndy damyp jatqandyqtan, ony qarjylyq qyzmetter salasyna ıntegrasııalaý mańyzdy. «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵy (AHQO) ınnovasııalardy yntalandyryp qana qoımaı, derbes derekterdi, jeke tulǵalardyń quqyǵyn qorǵaýdy qamtamasyz etetin senimdi normatıvtik-quqyqtyq baza qurý qajettiligin túsinip, jospar quryp otyr. Osy turǵyda otandyq bızneste jasandy ıntellektiniń úlesi qanshalyqty degen suraq kim-kimdi de qyzyqtyrýy múmkin.
– Bıznestiń jasandy ıntellektiden kóretin paıdasy – satyp alǵan baǵdarlamalyq jasaqtamasynyń burynǵydan da tıimdirek bola túsetini. Elimizde bıznes jasandy ıntellektini ózdigimen qoldanbaıdy. Kóbine daıyn softtardy paıdalanady. Sóıtip, baǵdarlama óndirýshisi sol baǵdarlamalaryna jasandy ıntellekt qosyp, klıentke jaqsyraq sheshim usynady. Máselen, buryn soft óndirýshi algorıtmi álsizdeý chat-bot qoldanyp kelgen bolsa, onyń jańartylǵan nusqasynda jasandy ıntellekt kiristirilip, sapasy jaqsara túsken baǵdarlamany bizdiń bızneske usynady degen sóz, – deıdi IT-sarapshy, «MSSP.GLOBAL» bas dırektory Dáýren Salıpov.
Konferensııada Islam damý bankiniń qoldaýymen AHQO jáne «CSQ Law» kompanııasy daıyndaǵan ıslamdyq qarjylandyrý jónindegi eldik eseptiń tanystyrylymy ótti. Esepte alǵash ret 13 000-ǵa jýyq respondent arasynda ıslamdyq qarjy ónimderine áleýetti naryqtyq suranysty baǵalaıtyn keń aýqymdy naryqtyq zertteý nátıjesine negizdelgen derekter qamtyldy.
– Biz osy mańyzdy bastama aıasynda AHQO-men yntymaqtastyq ornatyp jatyrmyz. Bul – úlken qýanysh. Qazaqstandaǵy ıslamdyq qarjylandyrý jónindegi eldik esepte sektordyń aǵymdaǵy jaı-kúıi men bolashaǵy týraly qundy taldaý usynylǵan. Esep AHQO-da usynylǵan ıslamdyq qarjyny damytýdyń strategııalyq josparynyń saıasaty jónindegi usynystarmen toqaılasady. Bul esepti eldegi qarjy mekemeleri men ınvestorlar ıslamdyq qarjylandyrýdyń búkil áleýetin paıdalaný jumysynda basshylyqqa alsa bolady, – dedi Islam damý banki ınstıtýty bas dırektorynyń mindetin atqarýshy doktor Samı Ál-Sývaılem.