Túrkistan jáne Jambyl oblystaryn baılanystyratyn avtojol boıyndaǵy elimizdegi eń uzyn týnnel paıdalanýǵa berildi. Avtomobıl joldary salasyndaǵy biregeı nysan Batys Eýropa – Batys Qytaı dáliziniń boıynda ornalasqan. Uzyndyǵy – 840, eni – 11, bıiktigi 8 metr bolatyn eki jolaqty joldan saǵatyna 100-den asa kólik óte alady.
Elimizdegi tuńǵysh ári eń uzyn týnnel retinde atalyp otyrǵan, jol boıyndaǵy jotany tesip jasalǵan nysan qurylysy 10 jylǵa jýyq ýaqytqa sozylǵan edi. Qurylys jumystarynyń uzaqqa sozylýy pandemııa kezinde kerekti qurylys zattaryn ákelý, tapsyrys berýde qıyndyq týyndaǵanymen baılanystyrylyp otyr. Túlkibas aýdany Shaqpaq baba aýylynyń mańynda ornalasqan halyqaralyq mańyzy bar avtojol týnneliniń ashylý saltanatyna Kólik vıse-mınıstri Sátjan Ablalıev, Túrkistan oblysy ákiminiń birinshi orynbasary Zulpyhar Joldasov, Jambyl oblysy ákiminiń orynbasary Qanatbek Mádibek, sala mamandary men eki oblystyń aqsaqaldary qatysty. Turǵyndardy qýanyshymen quttyqtaǵan vıse-mınıstr salada atqarylyp jatqan jumystardy aıtyp ótti. «Búgin ashylǵannan keıin negizgi kólik aǵyny Shaqpaq baba eldi mekeniniń aınalma jolyna baǵyttaldy. Bul eldi mekenniń ishindegi jol qaýipsizdigin arttyrýǵa septigin tıgizbek. Sonymen qatar nysan qysta júrgizýshilerdiń Shaqpaq baba asýynda qar qursaýynda qalyp qoımaýyna múmkindik beredi. Bul jerde týnnel salynbaǵan jaǵdaıda joldyń eńistigi 45 metrge deıin joǵary shyǵý kerek edi. Bul osyndaǵy qozǵalys jyldamdyǵyn saǵatyna 20-30 shaqyrymǵa deıin tómendetedi. Sodan keıin 45 oıyq jasaýdy oılaǵanbyz. Biraq ony boran bolǵan kezde basyp qalýy múmkin edi. Endi sol kedergiler, táýekelder bolmaıdy», dedi vıse-mınıstr Sátjan Ablalıev. Al Túrkistan oblysy ákiminiń birinshi orynbasary Zulpyhar Joldasov nysandy paıdalanýǵa berý arqyly jol qozǵalysynyń qaýipsizdigi qamtamasyz etiletinin jáne óńirdegi jolaýshylar aǵyny men júk aınalymy artyp, týrızmniń damýyna áserin tıgizetinin atap ótti.
Avtojol týnneli aldymen túrli synaqtan ótken. Arnaıy jattyǵýlar sheńberinde týnneldiń qaýipsizdik júıeleri, sonyń ishinde jeldetý jáne órt sóndirý jumystary synalǵan. Sondaı-aq tótenshe jaǵdaı kezinde kólik quraldaryn jedel súıreý jáne jol-paıdalaný tehnıkasynyń qozǵalysyn uıymdastyrý boıynsha is-áreketter pysyqtalypty. Qaýipsizdikti qamtamasyz etý maqsatynda týnneldiń eki jaǵynda jaryqtandyrý, jeldetý, dabyl berý jáne baǵdarshamdardy retteý úderisterin basqaratyn dıspetcherlik pýnktter qarastyrylǵan. Sonymen qatar naqty ýaqyt rejiminde baqylaýǵa múmkindik beretin beınebaqylaý jáne órtten qorǵaý júıeleri ornatylǵan. Týnneldiń janynda júrgizýshiler men jolaýshylar úshin jol jóndeý pýnkti, janarmaı quıý beketi, tikushaq alańdary jáne saýda aımaqtary qarastyrylǵan. Týnneldi syrttan basqarýǵa bolady. Qandaı da bir tótenshe jaǵdaı bolǵanda sanaýly sekýndta nysandy jaýyp, kómek kórsetýge múmkindik bar. «Kólik kóp júretin bolǵandyqtan, olardan bólinetin ýly gazdar, tabıǵı gazdar jınalmas úshin úlken jeldetkishter iske qosylady. Muny qolmen de qosýǵa bolady, ózi avtomatty túrde túnde aýany tazalap turady. Týnnel ishinde sezgish quraldar bar. Olar gazdyń ıisin sezse, birden syrtqa shyǵarady. Ishte tútin jınalmaý kerek. О́ıtkeni órt qaýpi bar», deıdi operator Baýyrjan Ospan. Jańa týnnel eki oblystyń ǵana emes, kórshiles elderdiń kólik-logıstıkalyq júıesine oń áserin tıgizedi dep josparlanǵan.
Saltanatty jıyn barysynda Kólik vıse-mınıstri Sátjan Ablalıev osy salanyń damýyna eleýli úles qosyp, aıanbaı eńbek etip júrgen bir top azamatqa tósbelgi taǵyp, Alǵyshattarmen marapattady.
Aıta keteıik, Túrkistan oblysynda bıyl avtomobıl joldary salasyn damytýǵa respýblıkalyq jáne oblystyq bıýdjetten 41,4 mlrd teńge bólinip, qurylys-jóndeý jumystarymen jalpy 1061,3 shaqyrymdy quraıtyn joldar men kósheler qamtyldy. Jyl qorytyndysymen 559,6 shaqyrym jol paıdalanýǵa berilmek.
Túrkistan oblysy