Memleket basshysy halyqqa Joldaýynda densaýlyq saqtaý salasyndaǵy memlekettik-jekeshelik áriptestikke (MJÁ) erekshe toqtalýy medısınalyq qaýymdastyqtyń kókeıinen shyqty. О́ıtkeni MJÁ densaýlyq saqtaý júıesin damytýda sheshýshi ról atqarady, bul jeke sektordyń resýrstary men tájirıbesin memlekettik qoldaý men baqylaýmen tıimdi úılestirýge múmkindik beredi, el azamattary úshin medısınalyq qyzmetterdiń qoljetimdiligi men sapasyn jaqsartýǵa yqpal etedi.
MJÁ ozyq tehnologııalar men zamanaýı emdeý ádisterin engizý úshin biregeı múmkindikter usynady, bul kúrdeli densaýlyq saqtaý salalary, ásirese onkologııa úshin óte ózekti másele. Jeke sektordy tartý – jańa medısınalyq mekemelerdi qurý, jabdyqtaý úderisin jedeldetýge, sondaı-aq mamandardyń biliktiligin arttyrýǵa kómektesip, pasıentterdi emdeý nátıjelerine tikeleı áser etedi.
Buǵan qosa, MJÁ sapaly medısınalyq kómekke qol jetkizýdegi teńsizdikti azaıta otyryp, óńirlerde densaýlyq saqtaý ınfraqurylymyn damytýǵa múmkindik beredi jáne ortalyq emhanalarǵa júktemeni azaıtady.
Aıta keteıik keıingi 8 jylda MJÁ aıasynda onkologııalyq kómek kórsetý salasynda zamanaýı medısınalyq obektilerdi, onyń ishinde PET/KT-ortalyqtaryn, Almaty, Astana óńirlerde salý jáne jaraqtandyrý boıynsha birqatar joba iske asyryldy.
Atap aıtqanda, 2019 jyly Orhun Medical medısınalyq kompanııasymen memleket-jekemenshik áriptestik sheńberinde Qazaq onkologııa jáne radıologııa ǴZI-da PET/KT-ortalyǵy paıdalanýǵa berildi. 2022 jyly Shymkent qalalyq onkoortalyǵynda MJÁ jobasy aıasynda PET-apparaty, sondaı-aq pasıentterge jańa býyn sáýlelik terapııasyn júrgizýge zamanaýı sáýlelik údetkish ornatyldy.
Al 2024 jyldyń qyrkúıeginde Oral qalasynda Onkologııalyq aýrýlardy ınnovasııalyq dıagnostıkalaý ortalyǵy ashyldy. Sondaı-aq MJÁ aıasynda, óńirde zamanaýı KT-sımýlıator men sáýlelik údetkishpen jabdyqtalǵan Iаdrolyq medısına ortalyǵy ashyldy. Jańa ortalyqta medısınalyq kómek barlyq pasıentterge Tegin medısınalyq kómektiń kepildik berilgen kólemi (TMKKK) sheńberinde Oral qalasy men Batys Qazaqstan oblysynyń turǵyndaryna ǵana emes, respýblıkanyń barlyq turǵyndaryna da tegin kórsetiledi.
Qyrkúıek aıynyń ortasynda Almatyda Qazaq onkologııa jáne radıologııa ǵylymı-zertteý ınstıtýty bazasynda Onkologııalyq aýrýlardy ınnovasııalyq dıagnostıkalaýdyń ekinshi ortalyǵy jumys isteı bastaıdy. Atalǵan ortalyqtar onkologııalyq aýrýlardy erte anyqtaýdy aıtarlyqtaı jaqsartady, bul pasıentterdiń ómir súrýin arttyrý múmkindigin arttyrady.
Buǵan qosa, «Qazaqmys» korporasııasymen Taldyqorǵan qalasynda jańa onkologııalyq ortalyq salý týraly kelisimge qol jetkizildi. Taldyqorǵanda qazirgi zamanǵy onkologııalyq ortalyqtyń qurylysy Jetisý halqyna ǵana emes, jaqyn mańdaǵy óńirler – Almaty, Shyǵys Qazaqstan, Abaı oblystaryna da ózekti. Jobany iske asyrý oblys ákimdigi Jetisý, «Kazakhmys Holding» JShS jáne Qazaqstan Densaýlyq saqtaý mınıstrligi arasynda qol qoıylǵan úshjaqty mámile arqyly júzege asty.
Dılıara QAIDAROVA,
«Qazaq onkologııa jáne radıologııa ǴZI» AQ basqarma tóraǵasy, UǴA akademıgi