• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Bilim 19 Qyrkúıek, 2024

Oqýshylardy jigerlendirgen júzdesý

133 ret
kórsetildi

Baýyrjan Momyshuly atyndaǵy №53 mektep-lıseıinde belgili dıplomat, memleket jáne qoǵam qaıratkeri, ekonomıka ǵylymdarynyń doktory Saılaý Batyrsha-ulymen kezdesý ótti. «Qara shańyraq» qoǵamdyq birlestiginiń uıymdastyrýymen ótken taǵylymdy is-sharada ǵalym oqýshylarmen syr-suhbat quryp, jıyn sońynda 200-ge jýyq kitap qoryn mektep mýzeıine tabystady.

Jıyn barysynda S.Batyrsha-uly táýelsizdik alar tustaǵy, táýel­­sizdikten keıingi tartysty dıp­lo­­matııalyq qyz­metinen syr sherte oty­ryp, ulttyq qun­dylyq taqyry­byn­­da áńgime órbitti. Sonymen qatar B.Momyshulynyń maı­dandaǵy erlik­terinen bólek, onyń tilge, ulttyq máde­nıetke sińirgen eńbekterin oqý­shy­larǵa áserli baıandady.

«Qazaq halqynyń tarıhynda batyr­lyq, namys degen kıeli uǵymdardyń alar orny erekshe. Árdaıym el úshin kúresken, Otanyn qorǵaǵan tulǵalar­dyń arqasynda halyqtar men memleketter órkendegen jáne saqtalyp keledi. Erjúrek Baýyrjan Momyshuly solardyń qataryna jatady. Meniń Baýkeńmen tanysýym Orta Azııa mem­lekettik ýnıversıtetinde oqyp júrgen stýdenttik shaǵymnan bastaldy. 1960 jyly Tashkent pedagogıka­lyq ınstıtýtynyń úlken akt zalynda eki myńnan astam qazaq jastarymen kezdesý ótti. Onda B.Momyshuly Qazaqstan­da qurylǵan, general I.V.Panfı­lov bas­qarǵan dıvızııanyń Máskeý úshin shaı­qastaǵy erligi týraly aıtyp berdi. Baýkeń ózi týraly emes maıdandas ja­ýyngerler týraly baıandady. Stýdent jastar yqylaspen qarsy aldy. Me­niń alǵashqy alǵan áserim – syrt aıba­ryna qaraǵanda, ol kisi qatal minezdi, kóp sóı­lemeıtin, ashylmaıtyn adam retinde kórindi. Biraq ýaqyt óte kele, Almaty­da jıi aralasyp, suhbattasqanymyz­dan keıin ol kisiniń ózim degen pikirles adamdarmen, áńgimelesýge turatyn kisiler­men ashyq ta adal sóılesetinine kózim jet­ti», dedi S.Batyrsha-uly.

Memleket múddesi, qazaq tiliniń taǵdyry, ult bolashaǵy sóz bolǵan júz­desýde orys synybynyń oqýshylary da bel­sendi qatysyp, kókeıkesti saýal­daryn qoıdy. Máselen, Nuraı esimdi oqýshy B.Momyshulynyń kópshilik bile bermeıtin erligi týraly surady.

«Biz kóbinde Baýkeńniń áskerı er­ligin, jazýshylyq qabiletin, ol kisi­niń shynshyldyǵyn, ádilettiligin aıtamyz. Bul – durys. Sonymen qatar qazaq halqynyń aty-jónin jazýdaǵy dástúrli ereksheligin saqtap qalý úlgisin, ulttyq sana-sezimin kóterýdegi eńbegin atap ótý kerek. Máskeýdegi ámirshil-ákimshil bılik bir urpaqtyń ómirinde qazaq halqynyń álippesin úsh ret óz­gertti. Sonymen qatar qazaqtardyń basqa Shyǵys halyqtary sekildi atam zamannan kele jatqan atatek ataýlaryn joıyp, barlyq Orta Azııa respýb­lıkasy halyqtarynyń famılııasyna «-ov, -ev, -ova, -eva», otchestvo qylyp «-ıch, -evıch, -evna, -ovna» jurnaqtaryn kúshtep jalǵap berdi. Baýkeń oqyǵan-toqyǵany tereń bolǵandyqtan, ol ár halyqtyń óziniń dástúrli aty-jónin saqtap qalý quqyǵyn qorǵady. Sóıtip, túrki halyqtaryn orystandyrýdyń jo­lyna qarsy shyqty, dástúrli aty jáne ákesiniń atynan qurylatyn ataýyn saqtap qaldy (Baýyrjan Momysh-uly – buryn osylaı jazylǵan). Osy másele týraly áńgimeleskenimizde, Baýkeń óziniń dástúrli aty-jónin saqtap qalýdaǵy kóp áreketin jáne qýdalaýǵa túskenin aıtyp berdi. Barlyq qysymǵa qaramastan, qazaq halqy ekenimizdi kórsete biletin «uly» degendi qaldyrýy ol kisige ońaı tımedi», dedi S.Batyrsha-uly.

Sharapatty is-sharanyń uıymdas­tyrýshysy, «Qara shańyraq» qoǵamdyq birlestiginiń dırektory Turar Sat­tar­qyzynyń aıtýynsha, osyndaı kezde­sýlerdiń oqýshylarǵa bereri mol.

«Biz «Ulaǵatty urpaq» jobasy aıasynda mektepterde belgili tulǵalarmen júzdesý uıymdastyramyz. Maqsaty­myz – jas urpaqty otansúıgishtikke tár­bıeleý, olardyń boıyna ulttyq qun­­­dylyqty sińirý. Saılaý aǵamyz da Baýyrjan Momyshulymen alǵash osyndaı kezdesýde jolyqqan. Tulǵa­lar­dyń biraýyz sózi oqýshylardyń tań­daýyna áser etip, ómirin ózgertýi bek múmkin. Búgingi uıymdastyrǵan is-sha­ramyzda otyz baladan bir bala áser­lenip, rýhta­nyp qaıtsa, bizdiń jetis­tigimiz sol. Aldaǵy ýaqytta Saı­laý aǵamyz syndy ómirde kórgeni mol, aı­tary bar tulǵalardy stýdentter­­men de jo­lyqtyryp, syr-suhbat uıymdas­tyrý jos­p­arymyzda bar», dedi Turar Sattarqyzy. 

Sońǵy jańalyqtar