Elimizdegi erekshe zerthana

Sanıtarlyq-epıdemıologııalyq saraptama ortalyǵy Bıologııalyq qaýipsizdik týraly zańdy iske asyrý aıasynda bıologııalyq qaýipsizdik salasynda eldegi ǵana emes, Ortalyq Azııadaǵy alǵashqy referens-zerthana atanyp otyr. Bul mártebe – ortalyqtyń zerthanalary Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııa alqasynyń 2022 jylǵy 31 mamyrdaǵy №22 «Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa múshe memleketterdiń referens-zerthana júıelerin qurý týraly» usynymdaryna saı keletinin aıǵaqtaıdy. Ozyq tehnologııalarmen jabdyqtalǵan ortalyqtyń referens-zerthana retinde akkredıttelýi halyqty sanıtarlyq-epıdemıologııalyq qyzmetpen qamtýda mańyzdy ról atqarady. Sonyń ishinde jergilikti taýar óndirýshilerdiń ónimin zerttep, qaýipsizdigin halyqaralyq dárejede rastaý qyzmetin jeńildetedi. Ortalyqtyń zerthanalarynda jasalǵan saraptamalar Zerthanalardy akkredıtteý jónindegi halyqaralyq qaýymdastyqtyń (ILAK) quramyndaǵy 112 elde moıyndalady. Demek referens-zerthana taýarlardyń qaýipsiz­digine alańdaıtyn tutynýshylarǵa ǵana emes, kásipkerlerge, ­ıaǵnı taýar óndirýshiler úshin de tıimdi.

Sanıtarlyq-epıdemıologııalyq saraptama ortaly­ǵyndaǵy zerthananyń qyzmetin tek memlekettik qurylymdar ǵana emes, jeke uıymdar da paıdalana alady. Iаǵnı bız­neske ónimdi eksportqa shyǵarý úshin nemese óz obektilerin­de óndiristik baqylaý úshin ortalyqtyń zertteý nátıjeleri paıdaly bolýy múmkin. Bul jóninde saraptama ortalyǵy­nyń basshysy Sáýle Sháripova tolyǵyraq aıtyp berdi.

– Bizdiń synaq zerthanamyz táýelsiz, tehnıkalyq múmkin­digi de mol. Synaq nátıjeleriniń sapasy kúmánsiz. Akkredıttel­gen zerthananyń saraptamalary halyqaralyq deńgeıde mo­ıyndalady. Bul óndirýshilerdiń jáne eksporttaýshylar­dyń shyǵynyn azaıtady, olar zertteýlerdiń keń spektrin ­eskere otyryp, belgili bir ónimge tolyqqandy saraptama jasaı alady. Shetelde qaıta synaq júrgizip qosymsha shyǵyn­ǵa ushyramaıdy, – dedi S.Sháripova.

Prezıdent is basqarmasy medısınalyq ortalyǵy basshysynyń orynbasary Lıýdmıla Bıýrabekova mundaı referens-ortalyq jumys sapasynyń syrtqy baǵalaý júıesin jetildiretinin aıtady. Sonymen qatar dıagnostıkalyq kúrdeli jaǵdaılarda zertteý júrgizýdiń mańyzdy elementi sanalady eken.

– Sanıtarlyq-epıdemıologııalyq saraptama ortalyǵy joǵary dáldiktegi biregeı zerthanalyq jabdyqtarmen ja­raq­tandyrylǵan. Munda joǵary bilikti mamandar eńbek etedi. Osynyń arqasynda kúrdeli zertteýlerdi sapaly ári jedel jasaýǵa jol ashylady. Bul – elimizde bıologııalyq qaýipsizdik júıesin qurýda óte mańyzdy, – deıdi L.Bıýrabekova.

Saraptama ortalyǵynyń zerthanasynda aýa, sý, topyraq sekildi syrtqy orta obektilerine, sondaı-aq tamaq ónim­derine, polımerli materıaldarǵa jáne basqa da ónim túrlerine keshendi zertteý júrgizýge bolady. Referens-zerthananyń túpki maqsaty otandyq óndiristi qoldaý ǵana emes, qorshaǵan ortany saqtaýǵa jáne halyqtyń sanıtarlyq-epıdemıologııalyq saýatyn qamtamasyz etýge negizdelgen.

Ortalyqtyń 8 zerthanasynda bakterıologııalyq, parazı­tologııalyq, molekýlıarlyq-genetıkalyq, sanıtarlyq-hımııalyq, toksıkologııalyq, hromatografııalyq zertteýler júrgiziledi. Dıoksınder anyqtalady jáne fızıkalyq faktorlar ulttyq jáne halyqaralyq standarttarǵa sáıkes ólshenedi. Budan bylaı ortalyqtyń mamandary qyzmeti tamaq ónimderi, aýyzsýdy óndirýmen, saqtaýmen, tasymal­daýmen jáne ótkizýmen, balalardy tárbıeleýmen, oqytý­men, halyqqa kommýnaldyq jáne turmystyq qyzmet kórsetý­men baılanysty kásiporyndarǵa trenıngter men sanıtar­lyq-gıgıenalyq dáris ótkizip turady.

Maýsymda ortalyq bazasynda Eýropalyq komıssııanyń qoldaýymen Halyqaralyq trenıng ortalyǵy men ýytty-aqparattyq ortalyq ashylǵan. Ortalyq ujymy 775 myńnan astam zertteý júrgizgen. Zertteýlerdiń sany byltyrǵydan eki ese kóp.